Giá vàng thế giới lần đầu tiên chạm mốc 5.000 USD/ounce - 3 rủi ro đằng sau sự hoảng loạn

26/01/2026 - 16:564 phút đọc

Việc đổ xô tìm đến các kênh đầu tư an toàn diễn ra khi thị trường chuẩn bị đối mặt với 3 mối đe dọa: leo thang thuế quan giữa Mỹ, Canada và Trung Quốc, khả năng can thiệp của đồng Yên, và nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa ngày càng cao.

Đợt tăng giá vàng phản ánh sự xói mòn niềm tin

Chiến lược gia Daniel Ghali của TD Securities nói với tờ Wall Street Journal rằng đợt tăng giá vàng gắn liền với những câu hỏi về niềm tin vào hệ thống tài chính toàn cầu. Ông lưu ý rằng niềm tin đã bị lung lay nhưng chưa bị phá vỡ, và nếu điều đó xảy ra, đà tăng giá có thể kéo dài hơn nữa.

Nhiều yếu tố đang thúc đẩy sự tăng vọt của vàng. Đồng USD đã suy yếu trong bối cảnh ông Trump can thiệp vào Venezuela, áp lực lên Chủ tịch FED Jerome Powell và các mối đe dọa thuế quan liên quan đến Greenland. Việc cắt giảm lãi suất của FED đã làm giảm lợi suất trái phiếu kho bạc và quỹ thị trường tiền tệ, làm giảm chi phí cơ hội của vàng.

Trung Quốc đã mua vàng liên tục trong 14 tháng và ngân hàng trung ương Ba Lan gần đây đã phê duyệt một thương vụ mua lớn. Tỷ lệ Price to Earnings Ratio" data-glossary-def="Tỷ lệ giá cổ phiếu trên thu nhập - chỉ số định giá phổ biến nhất.">P/E điều chỉnh theo chu kỳ cho thấy định giá cổ phiếu đang ở mức cao nhất kể từ bong bóng dot-com năm 2000. Các nhà đầu tư đang chuyển sang các tài sản thay thế.

3 rủi ro mà thị trường đang theo dõi

Ngoài xu hướng đổ xô mua vàng, 3 chất xúc tác cụ thể đang thúc đẩy sự lo lắng của nhà đầu tư trong tuần này.

Xung đột thuế quan Mỹ-Canada-Trung Quốc

Tổng thống Trump đe dọa sẽ áp thuế 100% đối với Canada nếu nước này tiếp tục ký kết hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc. Thủ tướng Canada Mark Carney ngay lập tức phản bác, tuyên bố rằng không có kế hoạch ký kết hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc.

"Theo hiệp định thương mại tự do với Mỹ và Mexico, có những cam kết không theo đuổi các hiệp định thương mại tự do với các nền kinh tế phi thị trường mà không thông báo trước," ông Carney nói. "Chúng tôi không có ý định làm điều đó với Trung Quốc hay bất kỳ nền kinh tế phi thị trường nào khác."

Những gì Canada đã làm là đạt được một thỏa thuận hạn chế để đáp trả các mức thuế trả đũa của Trung Quốc. Năm 2024, Canada đã làm theo chính sách của Mỹ bằng cách áp thuế 100% đối với xe điện Trung Quốc và 25% đối với thép và nhôm. Trung Quốc đã đáp trả bằng mức thuế 100% đối với dầu hạt cải của Canada và 25% đối với thịt lợn và hải sản. Canada hiện đã giảm thuế xe điện xuống còn 6,1% để đổi lại, với mức trần hàng năm là 49.000 xe - khoảng 3% tổng doanh số bán ô tô của Canada.

Thị trường lo ngại về một phản ứng phối hợp tiềm tàng từ Canada và Trung Quốc.

Nguy cơ can thiệp đồng Yên

Đồng Yên mạnh lên 0,7%, đạt mức 154,58 Yên/USD. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cảnh báo sẽ có hành động chống lại "những động thái bất thường" và xuất hiện các báo cáo cho rằng FED khu vực New York đã liên hệ với các tổ chức tài chính để hỏi về tỷ giá hối đoái của đồng Yên. Thị trường diễn giải điều này như một tín hiệu cho thấy Mỹ có thể hỗ trợ Nhật Bản can thiệp vào thị trường tiền tệ.

Matt Maley, chiến lược gia trưởng thị trường tại Miller Tabak, nói với Bloomberg rằng hầu hết các nỗ lực hỗ trợ đồng Yên sẽ chỉ đẩy lãi suất dài hạn lên cao hơn, khiến các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản rơi vào tình thế khó khăn mà không có giải pháp rõ ràng.

Đồng Yên là đồng tiền tài trợ chính cho các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade). Việc can thiệp thực tế có thể kích hoạt việc thanh lý các vị thế chênh lệch lãi suất bằng đồng Yên, làm gia tăng biến động trên các tài sản rủi ro.

Nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa ngày càng tăng

Thỏa thuận ngân sách hết hạn vào ngày 31/1 lại trở nên rắc rối. Thị trường dự đoán Kalshi cho thấy xác suất đóng cửa đang tăng vọt lên 78,5%. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, tuyên bố rằng đảng Dân chủ sẽ phản đối dự luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa sau 2 vụ xả súng gây chết người đối với thường dân do các nhân viên Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) gây ra ở Minnesota.

6 trong số 12 dự luật chi tiêu hàng năm đã được ký thành luật, nhưng đảng Cộng hòa cần sự ủng hộ của đảng Dân chủ để thông qua 6 dự luật còn lại trước hạn chót vào thứ Sáu tuần này. Thượng nghị sĩ Patty Murray, người đứng đầu đảng Dân chủ trong Ủy ban Phân bổ Ngân sách, người trước đó đã thúc giục các đồng nghiệp ủng hộ dự luật, đã thay đổi lập trường, nói rằng "các đặc vụ liên bang không thể giết người giữa ban ngày mà không phải chịu bất kỳ hậu quả nào."

Không giống như việc đóng cửa 43 ngày hồi tháng 10 năm ngoái, một số Bộ đã được đảm bảo nguồn tài trợ cả năm - bao gồm Bộ Tư pháp, Bộ Thương mại, Bộ Nội vụ và Bộ Nông nghiệp - vì vậy việc đóng cửa hoàn toàn khó có thể xảy ra. Nhưng các hoạt động khác của chính phủ sẽ bị gián đoạn và Thượng viện dự kiến ​​sẽ không họp lại cho đến thứ Ba tuần này do trận bão tuyết lớn đang xảy ra.