Dự báo xuất khẩu cá tra và surimi khởi sắc trong năm 2026

Xuất khẩu surimi và chả cá bước vào chu kỳ mới

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025, thị trường chả cá và surimi thế giới bước vào chu kỳ phục hồi rõ rệt sau giai đoạn tiêu dùng thắt chặt. Động lực chính đến từ xu hướng đồ ăn tiện lợi, giá vừa túi tiền, đặc biệt ở châu Á và kênh bán lẻ hiện đại tại Mỹ, EU. Kim ngạch xuất khẩu nhóm sản phẩm này của Việt Nam đạt hơn 344 triệu USD, tăng 15% so với năm 2024 và tăng 13% so với năm 2023.

Surimi có lợi thế là nguồn đạm giá hợp lý, dễ chế biến, phù hợp các món tiện lợi. Ở Mỹ, nhóm sản phẩm “thanh cua” tiếp tục lan tỏa mạnh trên kênh bán lẻ, online nhờ yếu tố giá và tính tiện dụng.

Tại thị trường EU, nhu cầu phục hồi theo hướng ưa chuộng các sản phẩm đóng gói nhỏ - sản phẩm tiện lợi - tối ưu chi tiêu, trong khi một số dự báo thị trường cho rằng, EU tiêu thụ lượng nguyên liệu surimi đáng kể.

margin: 15px auto;" />

Cũng chính nhờ xu hướng trên cùng với sự nỗ lực của các doanh nghiệp, năm 2025 là một năm tích cực của ngành chả cá và surimi Việt Nam với sự tăng trưởng liên tục kể từ đầu năm. Tuy nhiên, càng về cuối năm tốc độ tăng trưởng có xu hướng chậm lại.

Theo thống kê, Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc, EU và Nhật Bản là 5 thị trường nhập khẩu nhiều nhất chả cá và surimi của Việt Nam trong năm qua, chiếm hơn 81% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, EU là thị trường đáng chú ý nhất, với “đà tăng trưởng muộn” nhưng tăng tốc nhanh vào cuối năm 2025.

Xuất khẩu sang EU trong năm qua đạt hơn 35 triệu USD, tăng gấp 2 lần so với năm 2024. Càng về cuối năm, xuất khẩu sang EU càng tăng trưởng nhanh chóng, có thời điểm lên tới 3 con số. Sự tăng trưởng này rất quan trọng vì EU thường đi kèm yêu cầu cao về tiêu chuẩn - hồ sơ - chứng từ, nếu làm tốt sẽ giúp doanh nghiệp nâng mặt bằng chất lượng để mở rộng sang các thị trường khó tính khác.

Cùng với EU, xuất khẩu sang 4 thị trường còn lại trong Top 5 cũng đều tăng so với năm 2024. Xuất khẩu sang Trung Quốc cũng tăng trưởng liên tục trong năm qua. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 54 triệu USD, tăng 41%.

Trong khi đó, Hàn Quốc vẫn tiếp tục là thị trường nhập khẩu nhiều nhất chả cá và surimi của Việt Nam. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc năm qua không ổn định, có nhiều tháng bị sụt giảm. Giá trị xuất khẩu chỉ đạt gần 83 triệu USD, tăng 5%.

Theo VASEP, thị trường chả cá và surimi thế giới sẽ tiếp tục tăng trưởng. Nhu cầu tiêu thụ vẫn ở mức tốt, nhất là phân khúc các sản phẩm tiện lợi. Tuy nhiên, xu hướng nhà nhập khẩu sẽ ưu tiên nhà cung cấp ổn định chất lượng, giao hàng và hồ sơ chuẩn. Ngành chả cá và surimi sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực chi phí và yếu tố hạn ngạch, mùa vụ có thể khiến giá nguyên liệu duy trì mức cao, đặc biệt ở surimi cá thịt trắng.

Nhu cầu đối với các sản phẩm giá trị gia tăng tiếp tục tăng nhanh hơn hàng nguyên liệu, đặc biệt là các sản phẩm như thanh cua, chả cá tẩm vị,… Các thị trường sẽ yêu cầu ngày càng gắt về nhãn, phụ gia, dị ứng, truy xuất, tiêu chuẩn nhà máy và trách nhiệm chuỗi cung ứng sẽ là “điểm quyết định” khi chốt đơn ở các thị trường lớn như EU hay Mỹ. Với những phân tích trên, VASEP dự báo: “Dự kiến xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam năm 2026 sẽ tiếp tục đà tăng trưởng”.

Xuất khẩu cá tra - cần tận dụng dư địa từ thị trường ngách

Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cá tra giá trị gia tăng (GTGT) của Việt Nam năm 2025 đạt 51 triệu USD, tăng 8% so với năm 2024. Điều này phản ánh sự nỗ lực của doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu cá tra Việt Nam trong việc đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị cho sản phẩm cá tra. Tuy nhiên, đằng sau mức tăng trưởng chung này là sự phân hóa rõ rệt giữa các thị trường nhập khẩu.

Mỹ tiếp tục giữ vai trò là thị trường trọng điểm đối với sản phẩm cá tra GTGT của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu cá tra chế biến sang thị trường Mỹ năm 2025 đạt hơn 17 triệu USD, tăng 22% so với năm 2024. Từ tháng 8, các sản phẩm Việt Nam chịu mức thuế đối ứng 20% đã làm ảnh hưởng đến kim ngạch nhập khẩu ở thị trường này. Riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu của cá tra GTGT giảm 19% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này cho thấy người tiêu dùng tại thị trường Mỹ vẫn có nhu cầu đối với các sản phẩm chế biến sâu, tuy nhiên việc mất đi lợi thế cạnh tranh về giá khiến sản phẩm cá tra chế biến của Việt Nam bị mất đi phần nào lợi thế trước các sản phẩm khác.

Tại khu vực châu Á, một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Kim ngạch xuất khẩu cá tra chế biến sang Nhật Bản năm 2025 đạt gần 5 triệu USD, tăng 70% so với năm 2024, cho thấy tiềm năng lớn đối với các sản phẩm chế biến phù hợp thị hiếu tiêu dùng. Tương tự, kim ngạch xuất khẩu sang Hàn Quốc năm 2025 đạt 600 nghìn USD, tăng 85% so với năm trước, trong khi xuất khẩu sang Israel đạt 500 nghìn USD, tăng mạnh 146% so với năm 2024. Những con số này phản ánh xu hướng gia tăng nhu cầu tại các thị trường ngách, nơi người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến sản phẩm chế biến tiện lợi và giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh đó, một số thị trường khác cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực. Kim ngạch xuất khẩu cá tra GTGT sang Canada năm 2025 đạt 800 nghìn USD, tăng 84% so với năm 2024; xuất khẩu sang Thụy Sĩ đạt 700 nghìn USD, tăng 41% so với cùng kỳ năm ngoái. Các thị trường này tuy quy mô còn khiêm tốn nhưng đang mở ra dư địa tăng trưởng mới cho lĩnh vực xuất khẩu cá tra GTGT của Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, nhiều thị trường truyền thống ghi nhận xu hướng sụt giảm rõ rệt. Kim ngạch xuất khẩu cá tra GTGT sang Anh năm 2025 đạt 4 triệu USD, giảm 24% so với năm 2024. Xuất khẩu sang Australia đạt hơn 4 triệu USD, giảm 21%, trong khi Hà Lan đạt gần 3 triệu USD, giảm 9%. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu cá tra GTGT sang Trung Quốc năm 2025 chỉ đạt khoảng 0,21 triệu USD, giảm mạnh 66% so với năm 2024.

VASEP nhận định, sự suy giảm này phản ánh những thách thức về nhu cầu tiêu dùng, cạnh tranh từ các sản phẩm thay thế tại các thị trường phát triển. Đây là những thị trường có tiêu chuẩn nghiêm ngặt và yêu cầu về chứng nhận bền vững. Điều này vừa là thách thức cũng là cơ hội để doanh nghiệp cá tra Việt Nam xem xét thay đổi chiến lược cho sản phẩm cá tra, đặc biệt là cá tra chế biến sâu. Khi sản phẩm cá tra ngày càng khó cạnh tranh về giá, các doanh nghiệp cần phải nâng cao giá trị sản phẩm bằng thương hiệu uy tín, các chứng nhận quốc tế và mở rộng, thâm nhập vào các thị trường tiềm năng.

Nhìn chung, bức tranh xuất khẩu cá tra GTGT (mã HS16) năm 2025 cho thấy xu hướng tăng trưởng vẫn được duy trì nhưng không đồng đều.

“Trong thời gian tới, ngành cá tra cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường, phát triển sản phẩm chế biến sâu và linh hoạt điều chỉnh chiến lược theo từng thị trường cụ thể, nhằm tận dụng tốt các cơ hội tăng trưởng và giảm thiểu rủi ro từ những biến động bên ngoài”, VASEP dự báo.

Năm 2025, ngành thủy sản trải qua không ít thách thức khi đà phục hồi của thị trường diễn ra không đồng đều, trong bối cảnh các rào cản thương mại về thuế quan và yêu cầu kỹ thuật tại nhiều thị trường nhập khẩu ngày càng gia tăng. Dù vậy, toàn ngành vẫn ghi nhận kết quả tăng trưởng tích cực, với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm 2024.

Theo VASEP, kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2026 được dự báo đạt khoảng 11,6 - 11,8 tỷ USD, tương đương hoặc nhỉnh hơn so với mức thực hiện của năm 2025.