Dòng vốn ngoại và câu chuyện nâng hạng thị trường: Ai sẽ là người hưởng lợi?

23/02/2026 - 08:144 phút đọc

(Banker.vn) Năm 2026 được xem là thời điểm bản lề khi thị trường vốn dần thay thế tín dụng truyền thống, câu chuyện nâng hạng và dòng vốn ngoại có thể trở thành động lực đưa VN-Index hướng tới mốc 2.000 điểm.

Năm 2026 được đánh giá là giai đoạn mang tính bản lề đối với thị trường tài chính Việt Nam, khi vai trò của thị trường vốn ngày càng được nâng lên trong việc dẫn dắt dòng tiền cho nền kinh tế. Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển tại Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cổ phiếu và Trái phiếu doanh nghiệp" data-glossary-english="Corporate Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do doanh nghiệp phát hành để huy động vốn.">trái phiếu doanh nghiệp đang từng bước trở thành kênh huy động vốn quan trọng, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng – yếu tố từng tiềm ẩn nhiều rủi ro mang tính hệ thống trong quá khứ.

Trong bối cảnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán được xem là điểm nhấn quan trọng của giai đoạn 2025–2026. Sau khi phần lớn các vướng mắc về mặt kỹ thuật đã được tháo gỡ trong năm 2025, Việt Nam chỉ chờ ngày chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi.

Một mốc đáng chú ý là tháng 3/2026, khi FTSE dự kiến thực hiện đợt đánh giá chuyên biệt liên quan đến tiêu chí “Global Broker” – một bước đi hiếm thấy đối với quốc gia đang trong lộ trình chờ nâng hạng. Đây được xem là tiền đề quan trọng cho khả năng được nâng hạng chính thức vào tháng 9/2026.

Theo ông Minh, khi quá trình nâng hạng diễn ra, thị trường có thể đón nhận hai dòng vốn song hành. Các quỹ đầu tư chủ động thường có xu hướng giải ngân sớm nhằm đón đầu cơ hội tăng trưởng, trong khi dòng vốn từ các quỹ thụ động, đặc biệt là các quỹ ETF, sẽ gia tăng mạnh ngay sau khi quyết định nâng hạng có hiệu lực. Sự kết hợp của hai nguồn vốn này không chỉ giúp cải thiện thanh khoản mà còn góp phần nâng vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.

Bên cạnh yếu tố nâng hạng, sức hấp dẫn của thị trường trong giai đoạn hiện nay còn được củng cố bởi nền tảng vĩ mô tích cực. Môi trường chính trị ổn định cùng triển vọng tăng trưởng kinh tế dài hạn được đánh giá là điểm cộng lớn trong mắt nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu có xu hướng tìm kiếm những thị trường an toàn và có tiềm năng tăng trưởng. Mặt bằng định giá của nhiều doanh nghiệp niêm yết cũng được xem là vẫn ở mức hấp dẫn so với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trong trung và dài hạn.

Một động lực khác được kỳ vọng sẽ mở rộng quy mô thị trường là làn sóng IPO và thoái vốn Nhà nước trong những năm tới. Theo ước tính, các hoạt động này có thể bổ sung thêm khoảng 50 tỷ USD vốn hóa mới, góp phần tăng độ sâu và khả năng hấp thụ dòng tiền của thị trường. Cùng với đó, các chính sách điều hành mang tính định hướng như Nghị quyết 79 hay Nghị định 20 được kỳ vọng sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư và phát triển doanh nghiệp.

Với những nền tảng trên, ông Minh cho rằng VN-Index hoàn toàn có thể hướng tới vùng trên 2.000 điểm trong chu kỳ tới nếu mặt bằng định giá Price to Earnings Ratio" data-glossary-def="Tỷ lệ giá cổ phiếu trên thu nhập - chỉ số định giá phổ biến nhất.">P/E quay trở lại vùng đỉnh lịch sử khoảng 18 lần. Tuy nhiên, diễn biến thị trường năm 2026 được dự báo sẽ khác so với các giai đoạn tăng trưởng trước đây.

Thay vì tăng đồng loạt theo “sóng” như các chu kỳ cũ, xu hướng phân hóa sẽ ngày càng rõ rệt. Dòng tiền sẽ tập trung có chọn lọc hơn, bám sát các chính sách điều hành và các câu chuyện tăng trưởng cụ thể.

Những doanh nghiệp thuộc nhóm ngành được hưởng lợi từ đầu tư công, cải cách thể chế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế hoặc có nền tảng kinh doanh vững chắc sẽ trở thành tâm điểm thu hút vốn. Ngược lại, các doanh nghiệp thiếu động lực tăng trưởng hoặc không thích ứng với bối cảnh mới có thể dần bị bỏ lại phía sau.

Trong bức tranh tổng thể đó, năm 2026 được kỳ vọng sẽ là giai đoạn chuyển mình của thị trường chứng khoán Việt Nam, không chỉ ở quy mô mà còn ở chất lượng dòng vốn và cấu trúc vận hành, khi vai trò của thị trường vốn ngày càng được khẳng định trong nền kinh tế.