Doanh thu năm 2026 có làm căn cứ truy thu thuế khoán các năm trước không?

22/01/2026 - 15:554 phút đọc

(Banker.vn) Từ năm 2026, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai thuế đang lo ngại doanh thu bị dùng làm căn cứ truy thu thuế khoán các năm trước.

Cơ quan thuế khẳng định sẽ không thực hiện truy thu hồi tố đối với hộ, cá nhân kinh doanh khi chuyển từ hình thức thuế khoán sang kê khai từ năm 2026, qua đó trấn an lo ngại của hàng triệu hộ kinh doanh trước lộ trình thay đổi chính sách thuế.

margin: 15px auto;" />

Theo lộ trình cải cách quản lý thuế, từ năm 2026, các hộ kinh doanh đang nộp thuế khoán sẽ chuyển sang kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế. Tuy nhiên, trong thời gian qua, không ít hộ kinh doanh bày tỏ tâm lý lo lắng khi doanh thu kê khai có thể cao hơn mức khoán của những năm trước, từ đó phát sinh nguy cơ bị truy thu nghĩa vụ thuế đã qua.

Làm rõ vấn đề này, tại Công văn số 307 ban hành ngày 19/1, Cục Thuế khẳng định sẽ không kiểm tra thuế, không sử dụng doanh thu kê khai của hộ, cá nhân kinh doanh trong năm 2026 để hồi tố, truy thu thuế của các năm trước. Điều kiện áp dụng là các hộ kinh doanh trong giai đoạn từ năm 2025 trở về trước đã được cơ quan thuế ấn định doanh thu và xác định mức thuế khoán theo đúng quy định.

Đáng chú ý, việc không truy thu cũng áp dụng với các trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có sự thay đổi về quy mô hoạt động, dẫn đến doanh thu tính thuế tăng hoặc giảm từ 50% trở lên so với mức khoán trước đó.

Trước đó, đại diện cơ quan thuế đã nhiều lần khẳng định quan điểm nhất quán này. Tại một hội thảo, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) nhấn mạnh rằng doanh thu kê khai thực tế của hộ kinh doanh trong năm nay không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước. Theo ông, các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn đối với hộ kinh doanh hiện nay đã được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng và giảm nhẹ đáng kể so với trước, phù hợp với quy mô và điều kiện hoạt động của khu vực này.

Lãnh đạo cơ quan thuế cũng cho biết sẽ tăng cường các kênh tiếp nhận, giải đáp vướng mắc phát sinh trong quá trình kê khai, đồng thời cung cấp các tài liệu hướng dẫn chi tiết theo hướng “cầm tay chỉ việc”, giúp hộ kinh doanh thuận tiện tra cứu, đối chiếu và thực hiện đúng quy định.

Tuy nhiên, Công văn 307 cũng nêu rõ, trong trường hợp cơ quan thuế phát hiện hành vi gian lận, che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, hộ và cá nhân kinh doanh vẫn sẽ bị xử phạt theo quy định tại Nghị định 125/2020.

Cụ thể, các hành vi vi phạm thủ tục thuế hoặc hóa đơn có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền, với mức tối đa lên tới 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm thủ tục thuế; 100 triệu đồng với tổ chức và 50 triệu đồng với cá nhân vi phạm về hóa đơn. Trường hợp khai sai bị phạt 20% số thuế thiếu, còn hành vi trốn thuế có thể bị phạt từ một đến ba lần số tiền thuế trốn.

Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn buộc phải nộp đủ số thuế thiếu, thuế trốn, tiền chậm nộp, điều chỉnh lại hồ sơ kê khai, thực hiện đúng quy định về hóa đơn và nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp. Trong những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, người nộp thuế có thể bị xem xét xử lý hình sự về tội trốn thuế theo quy định của pháp luật.

Theo số liệu của cơ quan thuế, đến cuối năm 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh, trong đó khoảng 2,2 triệu hộ hoạt động ổn định theo hình thức thuế khoán và kê khai. Riêng trong năm 2024, khu vực này đã đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước, trong khi nửa đầu năm đạt khoảng 17.000 tỷ đồng.

Việc khẳng định không truy thu hồi tố được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm ổn định tâm lý, tạo niềm tin cho hộ kinh doanh, đồng thời bảo đảm quá trình chuyển đổi sang phương thức kê khai thuế diễn ra minh bạch, đúng quy định và bền vững hơn trong thời gian tới.