Cơ quan thuế: Không dùng doanh thu kê khai năm 2026 để truy thu thuế khoán

Chiều 12/3 tại Hà Nội, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ phối hợp với Cục Thuế (Bộ Tài chính) và Công ty CP Công nghệ Sapo tổ chức hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững”.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng việc chuyển từ cơ chế thuế khoán sang kê khai thuế theo doanh thu thực tế từ năm 2026 đang khiến không ít hộ kinh doanh băn khoăn, đặc biệt là lo ngại nguy cơ bị truy thu thuế đối với các năm trước.

Theo quy định, từ ngày 1/1/2026 sẽ chính thức xóa bỏ hình thức thuế khoán. Hàng triệu hộ kinh doanh sẽ chuyển sang mô hình kê khai và nộp thuế điện tử dựa trên doanh thu thực tế. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

margin: 15px auto;" />

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cho biết một trong những vấn đề lớn mà nhiều hộ kinh doanh đang băn khoăn là nguy cơ bị truy thu thuế khi bắt đầu kê khai doanh thu.

Theo bà Cúc, hiện nay có nhiều người, kể cả cán bộ, công chức, tham gia bán hàng online ngoài giờ nhưng trước đây chưa thực hiện kê khai thuế. Khi chính sách mới yêu cầu kê khai doanh thu thực tế, nhiều người lo ngại rằng việc bắt đầu kê khai có thể dẫn đến việc cơ quan thuế truy thu các khoản thuế của những năm trước.

“Nếu bây giờ bắt đầu kê khai thì họ lo liệu có bị truy thu thuế các năm trước hay không. Chính sự lo lắng này khiến tình trạng giấu doanh thu có thể vẫn tiếp tục tồn tại”, bà Cúc nêu.

Theo bà, trong giai đoạn chuyển đổi chính sách, cơ quan quản lý cần có cách tiếp cận linh hoạt nhằm khuyến khích các hộ kinh doanh chủ động kê khai và tuân thủ nghĩa vụ thuế.

Đối với những trường hợp không buôn lậu, không sản xuất hàng giả và không gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, nên khuyến khích họ kê khai trung thực từ thời điểm hiện tại, đồng thời xem xét bỏ qua một số sai sót trong quá khứ để tạo “điểm dừng”, giúp hệ thống quản lý thuế minh bạch hơn.

Làm rõ vấn đề này, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, Nghị định 68 của Chính phủ đã quy định rõ doanh thu mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh hoặc truy thu đối với thời kỳ nộp thuế khoán của năm 2025. Quy định này nhằm giúp các hộ kinh doanh yên tâm khi chuyển sang cơ chế kê khai thuế theo doanh thu thực tế.

Tuy nhiên, theo ông Sơn, trên thực tế vẫn có một số trường hợp hộ kinh doanh bị truy thu thuế, khiến nhiều người băn khoăn, như trường hợp hệ thống của Hoàng Hường. Ông cho biết việc truy thu trong những trường hợp này không xuất phát từ việc kê khai doanh thu năm 2026, mà do trước đây hộ kinh doanh đã không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định.

Theo quy định hiện hành, khi doanh thu thực tế của hộ kinh doanh tăng trên 50% so với mức doanh thu khoán đã được cơ quan thuế xác định, hộ kinh doanh phải chủ động đến cơ quan thuế để nộp tờ khai điều chỉnh doanh thu. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nghĩa vụ này không được thực hiện. Khi cơ quan thuế hoặc các cơ quan chức năng phát hiện sai phạm, việc truy thu thuế sẽ được tiến hành theo quy định.

Đại diện Cục Thuế cũng cho biết trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi trốn thuế còn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật, thậm chí có thể xem xét trách nhiệm hình sự.

Theo các chuyên gia, việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai doanh thu thực tế được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý thuế, đồng thời tạo môi trường kinh doanh công bằng hơn giữa các hộ kinh doanh và doanh nghiệp.