Cần những yếu tố gì để trở thành nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp?
29/01/2026 - 15:114 phút đọc
(Banker.vn) Sự hiện diện của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp phản ánh mức độ trưởng thành của thị trường
Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là ai?
Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp được hiểu là những tổ chức hoặc cá nhân sở hữu năng lực chuyên môn cao, am hiểu sâu về cơ chế vận hành của thị trường, công cụ tài chính và các yếu tố rủi ro gắn với hoạt động đầu tư chứng khoán. Với nền tảng kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng phân tích độc lập, nhóm nhà đầu tư này có thể chủ động đánh giá cơ hội, nhận diện rủi ro và đưa ra quyết định đầu tư mà không phụ thuộc vào các khuyến nghị mang tính đại chúng.
Những nhóm đối tượng được xem là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp
Trước hết, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp bao gồm các tổ chức tài chính và định chế trung gian có hoạt động thường xuyên trên thị trường chứng khoán. Nhóm này gồm ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty tài chính, tổ chức kinh doanh bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán và các quỹ đầu tư chứng khoán. Ngoài ra, các tổ chức tài chính quốc tế, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách và các tổ chức tài chính nhà nước được phép mua chứng khoán theo quy định pháp luật liên quan cũng được xếp vào nhóm nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Bên cạnh các định chế tài chính, các doanh nghiệp có quy mô vốn lớn cũng được công nhận là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Cụ thể, công ty có vốn điều lệ đã góp đạt trên 100 tỷ đồng, cũng như các tổ chức niêm yết và tổ chức đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán, đều thuộc nhóm này. Việc đạt được quy mô vốn lớn hoặc trạng thái niêm yết cho thấy doanh nghiệp đã đáp ứng các yêu cầu nhất định về năng lực tài chính, quản trị doanh nghiệp và minh bạch thông tin, qua đó được xem là có đủ khả năng tham gia đầu tư chứng khoán với tư cách một chủ thể chuyên nghiệp.
Đáng chú ý, pháp luật không giới hạn tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp ở các tổ chức, mà cho phép cá nhân được công nhận nếu đáp ứng các tiêu chí cụ thể. Nhóm cá nhân thứ nhất là những người có chứng chỉ hành nghề chứng khoán còn hiệu lực. Nhóm thứ hai là cá nhân nắm giữ danh mục chứng khoán niêm yết hoặc chứng khoán đăng ký giao dịch có giá trị tối thiểu 2 tỷ đồng. Nhóm thứ ba là cá nhân có thu nhập chịu thuế trong năm gần nhất đạt tối thiểu 1 tỷ đồng.
Điều kiện và hồ sơ để cá nhân được xác định là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp
Để được xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, cá nhân phải đáp ứng điều kiện tương ứng và cung cấp đầy đủ hồ sơ theo từng trường hợp cụ thể.
Đối với cá nhân có chứng chỉ hành nghề chứng khoán, hồ sơ xác định tư cách bao gồm chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn giá trị sử dụng, kèm theo chứng chỉ hành nghề chứng khoán còn hiệu lực. Đây là căn cứ trực tiếp phản ánh trình độ chuyên môn và tư cách nghề nghiệp của cá nhân trong lĩnh vực chứng khoán.
Đối với cá nhân nắm giữ danh mục chứng khoán niêm yết hoặc chứng khoán đăng ký giao dịch có giá trị tối thiểu 2 tỷ đồng, hồ sơ xác định tư cách bao gồm chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn giá trị sử dụng, cùng với văn bản xác nhận của các công ty chứng khoán nơi nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch chứng khoán. Nội dung xác nhận phải thể hiện rõ giá trị thị trường của danh mục chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch tại thời điểm cá nhân được xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
Đối với cá nhân có thu nhập chịu thuế trong năm gần nhất đạt tối thiểu 1 tỷ đồng, hồ sơ xác định tư cách bao gồm chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn giá trị sử dụng, kèm theo hồ sơ khai thuế đã nộp cho cơ quan thuế hoặc chứng từ khấu trừ thuế do tổ chức, cá nhân chi trả cung cấp trong năm gần nhất trước thời điểm xác định tư cách. Các tài liệu này phản ánh trực tiếp mức thu nhập chịu thuế của cá nhân và là căn cứ để đánh giá năng lực tài chính một cách khách quan.