(Banker.vn) Nghỉ hưu trước tuổi do sức khỏe hay hoàn cảnh cá nhân, người lao động cần nắm rõ cách tính lương hưu mới để đảm bảo quyền lợi.
Có thâm niên giảng dạy hàng chục năm, một giáo viên mầm non phản ánh băn khoăn về điều kiện cũng như mức hưởng lương hưu nếu nghỉ trước tuổi theo quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.
margin: 15px auto;" />Theo thắc mắc, giáo viên này bắt đầu công tác giảng dạy từ năm 1988 tại một trường mầm non bán công. Từ tháng 9/1999 đến năm 2002, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện. Sau đó, từ năm 2002 đến nay chuyển sang đóng BHXH bắt buộc. Do sức khỏe suy giảm và hoàn cảnh cá nhân, giáo viên này mong muốn được nghỉ hưu sớm nhưng chưa rõ điều kiện áp dụng cũng như cách tính mức lương hưu trong trường hợp của mình.
Trả lời vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết Luật BHXH năm 2024 đã quy định cụ thể về điều kiện hưởng lương hưu đối với người lao động nghỉ đúng tuổi cũng như nghỉ trước tuổi, đồng thời có nhiều điểm mới nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận lương hưu cho người lao động có thời gian đóng BHXH chưa đủ dài như trước đây.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 64 Luật BHXH năm 2024, người lao động tham gia BHXH bắt buộc, khi nghỉ việc và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên, sẽ được hưởng lương hưu nếu đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động hoặc đủ tuổi nghỉ hưu thấp hơn trong trường hợp làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo danh mục do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Như vậy, so với quy định trước đây, Luật BHXH năm 2024 đã giảm điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm.
Bên cạnh đó, Luật BHXH năm 2024 cũng quy định riêng về trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động. Theo Điều 65, người lao động tham gia BHXH bắt buộc, có từ đủ 20 năm đóng BHXH trở lên, nếu bị suy giảm khả năng lao động sẽ được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người nghỉ đúng tuổi.
Cụ thể, người lao động có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu thông thường nếu mức suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%. Trường hợp mức suy giảm từ 81% trở lên, thời gian nghỉ hưu sớm có thể lên tới tối đa 10 tuổi.
Về cách tính mức lương hưu hằng tháng, khoản 1 và khoản 3 Điều 66 Luật BHXH năm 2024 quy định lương hưu được tính trên cơ sở mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Đối với lao động nữ, mức hưởng bằng 45% mức bình quân tiền lương tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa không quá 75%.
Đối với lao động nam, mức 45% tương ứng với 20 năm đóng BHXH; mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa 75%. Trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng ban đầu là 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
Riêng đối với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, sau khi xác định tỷ lệ lương hưu theo công thức chung, cứ mỗi năm nghỉ sớm hơn so với tuổi nghỉ hưu quy định, người lao động sẽ bị giảm thêm 2% mức hưởng lương hưu.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, do trường hợp nêu trên chưa cung cấp đầy đủ các thông tin cần thiết như tuổi nghỉ hưu dự kiến, tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH và mức suy giảm khả năng lao động, nên chưa có căn cứ để tính toán cụ thể mức lương hưu hằng tháng.
Người lao động được khuyến nghị đối chiếu các quy định của pháp luật hiện hành hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH nơi cư trú để được tư vấn, hướng dẫn và giải đáp chính xác quyền lợi.

