Bầu cử Hạ viện Nhật Bản chính thức bắt đầu

Bắt đầu từ 7 giờ sáng 8/2, việc bỏ phiếu đã được triển khai đồng loạt tại 44.600 điểm bỏ phiếu trên tất cả các địa phương của Nhật Bản, ngoại trừ một số đảo xa và khu vực đặc biệt. Tham gia tranh cử lần này có 1.284 ứng cử viên, bao gồm cả những thành viên thuộc 13 đảng phái chính trị và những chính trị gia phi đảng phái.

Định số hiện nay của Hạ viện Nhật Bản là 465 ghế. Tính đến thời điểm trước bỏ phiếu, chính đảng đang nắm giữ số ghế cao nhất là đảng cầm quyền Tự do Dân chủ (LDP) với 198 ghế.

margin: 15px auto;" />

Lợi thế nghiêng về liên minh cầm quyền

Bà Sanae Takaichi trở thành Thủ tướng Nhật Bản vào tháng 10/2025, sau khi được bầu làm Chủ tịch Đảng Tự do Dân chủ (LDP). Trên cương vị mới, bà tổ chức cuộc bầu cử Hạ viện mùa đông hiếm hoi, nhằm tìm kiếm sự ủy nhiệm chính trị rõ ràng hơn từ cử tri, trong bối cảnh mức độ ủng hộ đối với chính phủ có dấu hiệu gia tăng.

Theo giới phân tích, phong cách lãnh đạo thẳng thắn, quyết đoán giúp bà Takaichi nhanh chóng củng cố vị thế. Các cuộc thăm dò dư luận trước ngày bầu cử cho thấy liên minh cầm quyền giữa LDP và Đảng Phục hồi Nhật Bản (Ishin) được dự báo có thể giành khoảng 300 trong tổng số 465 ghế tại Hạ viện, cao hơn đáng kể so với 233 ghế hiện nắm giữ và vượt xa ngưỡng 233 ghế cần thiết để giành đa số.

Trên cương vị Thủ tướng, bà Takaichi thúc đẩy tăng chi tiêu quốc phòng nhằm ứng phó các thách thức an ninh khu vực. Trong dự thảo ngân sách gần nhất, chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản được duy trì ở mức tương đương khoảng 2% GDP, phù hợp với các cam kết an ninh mới của Tokyo. Song song với đó, bà đề xuất điều chỉnh thuế tiêu dùng để hỗ trợ người dân trước áp lực lạm phát trong bối cảnh đồng yên suy yếu. Tính đến đầu năm 2026, đồng yên đã mất hơn 20% giá trị so với USD so với ba năm trước, làm gia tăng chi phí nhập khẩu và tác động trực tiếp đến giá sinh hoạt.

“Nếu liên minh cầm quyền giành được một thắng lợi đủ lớn, Chính phủ của bà Takaichi sẽ có thêm dư địa chính trị để triển khai các cam kết then chốt, trong đó có việc điều chỉnh thuế tiêu dùng”, ông Seiji Inada, Giám đốc điều hành FGS Global nhận định. Theo ông, thị trường nhiều khả năng sẽ phản ứng trong ngắn hạn, trong khi đồng yên có thể tiếp tục chịu áp lực nếu các biện pháp tài khóa được nới lỏng.

Trong chương trình tranh cử, Thủ tướng Takaichi cam kết tạm dừng áp thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm trong vòng hai năm. Theo các tính toán của chính phủ, nhóm hàng thực phẩm chiếm khoảng 25% rổ chi tiêu của các hộ gia đình Nhật Bản, do đó biện pháp này được kỳ vọng giúp giảm đáng kể áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân.

Thời tiết khắc nghiệt có thể thay đổi cục diện

Cuộc bầu cử Hạ viện năm nay diễn ra trong điều kiện thời tiết đặc biệt bất lợi. Đây là lần đầu tiên sau 36 năm, Nhật Bản tổ chức bầu cử Hạ viện vào tháng 2, thời điểm lạnh nhất trong năm. Đúng ngày bỏ phiếu, một đợt không khí lạnh tăng cường bao trùm hầu hết đất nước, với tuyết rơi dày tại nhiều địa phương phía Bắc và phía Tây ven biển.

Tại các khu vực có nguy cơ tuyết lớn, chính quyền địa phương đã điều chỉnh thời gian mở cửa hoặc đóng cửa sớm các điểm bỏ phiếu để bảo đảm an toàn cho cử tri và cán bộ tổ chức. Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản kêu gọi người dân chủ động tìm hiểu khung giờ bỏ phiếu tại địa phương mình. Tính đến ngày 6/2, hơn 20,79 triệu cử tri đã bỏ phiếu sớm, chiếm khoảng 20% tổng số cử tri, tăng hơn 4,36 triệu người so với cùng kỳ cuộc bầu cử Hạ viện trước đó.

Thời tiết xấu cũng gây gián đoạn đáng kể hệ thống giao thông. Hãng hàng không Japan Airlines đã hủy 19 chuyến bay tính đến sáng 8/2, nhiều hãng khác tiếp tục điều chỉnh lịch bay. Các tuyến tàu cao tốc Shinkansen vẫn duy trì hoạt động, nhưng một số chuyến tàu địa phương tại các vùng Hokuriku, Kinki và Chugoku phải tạm dừng hoặc chạy chậm. Một số đoạn cao tốc bị đóng cửa do tuyết rơi dày.

Giới phân tích cho rằng, trong bối cảnh tỷ lệ cử tri đi bầu các cuộc bầu cử Hạ viện gần đây chỉ dao động quanh mức trên dưới 50%, điều kiện thời tiết khắc nghiệt có thể khiến tỷ lệ tham gia giảm sút, qua đó làm gia tăng ảnh hưởng của các khối cử tri có tổ chức, vốn là nền tảng ủng hộ truyền thống của LDP. 

Việc kiểm phiếu dự kiến bắt đầu từ 20h ngày 8/2 và kết quả sơ bộ sẽ được công bố trong sáng 9/2.