(Banker.vn) Dù gần như không có vùng trồng trong nước, Việt Nam vẫn thu về gần 138 triệu USD từ xuất khẩu hạt dẻ cười chỉ trong tháng 1/2026, tăng hơn 400% so với cùng kỳ.
Hạt dẻ cười chiếm hơn 20% kim ngạch rau quả
Theo số liệu sơ bộ từ cơ quan hải quan, giá trị xuất khẩu hạt dẻ cười của Việt Nam trong tháng 1/2026 đạt khoảng 137,92 triệu USD. Dù giảm so với tháng trước do yếu tố mùa vụ và nhu cầu sau Tết, con số này vẫn tăng tới 413,4% so với cùng kỳ năm 2025.
margin: 15px auto;" />Đáng chú ý, hạt dẻ cười chiếm tới 21,4% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng đầu năm – một tỷ trọng khá lớn đối với một mặt hàng mà Việt Nam gần như không có vùng trồng.
Sự tăng trưởng mạnh của hạt dẻ cười phản ánh xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang chuyển dịch sang các loại thực phẩm dinh dưỡng, đặc biệt là nhóm hạt giàu protein và chất béo tốt. Nhu cầu cao tại nhiều thị trường đã giúp các sản phẩm từ hồ trăn, hạnh nhân hay óc chó trở thành nhóm hàng tăng trưởng nhanh trong ngành thực phẩm chế biến.
Hạt dẻ cười hay còn gọi là hồ trăn, có nguồn gốc từ khu vực Tây Á và Trung Đông. Theo nhiều nghiên cứu khảo cổ, loại hạt này đã được con người sử dụng làm thực phẩm từ hơn 8.000 năm trước. Hiện nay, các vùng sản xuất hồ trăn lớn nhất thế giới tập trung tại Mỹ, Iran và khu vực Địa Trung Hải. Trong đó, Mỹ là quốc gia dẫn đầu về sản lượng với hơn 600.000 tấn mỗi năm.
Theo dữ liệu mùa vụ 2024–2025 của Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng hồ trăn của nước này có thể đạt khoảng 503.000 tấn, tương đương 42–43% tổng sản lượng toàn cầu. Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến đạt khoảng 385.000 tấn, chiếm khoảng 33%, trong khi Iran đạt khoảng 200.000 tấn, tương đương 17%.

Các quốc gia khác như Trung Quốc hay một số nước châu Á có sản lượng nhỏ hơn nhưng đang tăng nhanh nhờ nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn.
Tham gia sâu hơn vào chuỗi chế biến thực phẩm toàn cầu
Điều đặc biệt là Việt Nam gần như không có vùng nguyên liệu hồ trăn quy mô lớn. Tuy vậy, kết quả xuất khẩu trong thời gian gần đây cho thấy Việt Nam đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi giá trị chế biến và thương mại thực phẩm toàn cầu.
Theo đó, hạt dẻ cười và hạnh nhân thường được nhập khẩu từ các quốc gia sản xuất lớn như Mỹ, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Sau khi về Việt Nam, doanh nghiệp tiến hành rang sấy, tách vỏ, đóng gói hoặc chế biến sâu trước khi xuất khẩu sang các thị trường châu Á và một số quốc gia phát triển.
Một yếu tố quan trọng thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh của nhóm sản phẩm này là chính sách giảm thuế nhập khẩu ưu đãi. Từ ngày 31/3/2025, thuế nhập khẩu MFN đối với hạt dẻ cười được điều chỉnh giảm từ 15% xuống 5%, còn hạnh nhân giảm từ 10% xuống 5%.

Việc giảm thuế giúp chi phí nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp giảm đáng kể, qua đó tạo điều kiện mở rộng sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Giới chuyên gia nhận định rằng sự tăng trưởng của hạt dẻ cười và các loại hạt dinh dưỡng phản ánh xu hướng mới trong xuất khẩu thực phẩm của Việt Nam: không chỉ dựa vào nông sản trồng trong nước, mà còn tham gia sâu hơn vào các khâu chế biến, trung chuyển và thương mại các sản phẩm giá trị cao.
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm dinh dưỡng toàn cầu tiếp tục gia tăng, các sản phẩm từ hạt được dự báo sẽ còn nhiều dư địa tăng trưởng trong thời gian tới, góp phần mở rộng cấu trúc xuất khẩu của ngành rau quả Việt Nam.

