Việc canh đúng đáy không quá quan trọng như nhiều nhà đầu tư vẫn nghĩ

21/03/2026 - 16:073 phút đọc

(Banker.vn) Theo Dragon Capital, nhà đầu tư không cần biết thị trường chạm đáy khi nào, chỉ cần kiên định thì đã đạt hiệu suất cao trong phần lớn các trường hợp.

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất trên thị trường chứng khoán là: “Mua lúc nào là đúng?”. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây của Dragon Capital cho thấy câu trả lời có thể khiến nhiều người bất ngờ khi việc canh đúng đáy không quan trọng như nhà đầu tư vẫn nghĩ.

margin: 15px auto;" />

Dựa trên dữ liệu từ ba giai đoạn biến động lớn của thị trường Việt Nam ở năm 2018, cú sốc Covid-19 năm 2020 và giai đoạn khủng hoảng 2022, Dragon Capital đã xây dựng một mô hình đầu tư giả định với 75 kịch bản khác nhau. Trong đó, nhà đầu tư được giả định rót đều đặn 10 triệu đồng mỗi tháng, bắt đầu từ các thời điểm khác nhau, từ trước đáy, đúng đáy cho đến sau đáy.

Kết quả cho thấy một điểm chung rằng hiệu suất đầu tư không phụ thuộc nhiều vào việc chọn đúng thời điểm. Sau 12 tháng, có tới 83% trường hợp đạt hiệu quả cao hơn VN-Index. Con số này tăng lên 95% sau 24 tháng và đạt 100% sau 36 tháng, bất kể nhà đầu tư bắt đầu ở giai đoạn nào của thị trường.

Ngay cả khi phân tách theo từng kịch bản cụ thể, xu hướng này vẫn không thay đổi. Những người bắt đầu trước đáy, đúng đáy hay thậm chí sau đáy đều có xác suất cao vượt chỉ số chung nếu duy trì đầu tư đều đặn trong khoảng 2–3 năm. Điều này cho thấy yếu tố quyết định không nằm ở “điểm rơi” thị trường, mà ở thời gian nắm giữ và tính kỷ luật trong chiến lược.

Trên thực tế, nhiều nhà đầu tư cá nhân thường bị cuốn vào việc dự đoán đáy, một nhiệm vụ vốn rất khó, ngay cả với các chuyên gia. Việc chờ đợi “thời điểm hoàn hảo” đôi khi khiến họ bỏ lỡ những giai đoạn tích lũy quan trọng của thị trường. Ngược lại, chiến lược đầu tư định kỳ giúp giảm thiểu rủi ro chọn sai thời điểm, đồng thời tận dụng được các nhịp biến động để bình quân giá vốn.

Ba cuộc khủng hoảng được phân tích trong nghiên cứu đều có đặc điểm chung là mức giảm sâu và tâm lý thị trường tiêu cực. Năm 2018, VN-Index mất hơn 26% chỉ trong 6 tháng. Năm 2020, chỉ số lao dốc từ 1.200 xuống dưới 700 điểm trong vài tuần vì đại dịch. Đến năm 2022, thị trường tiếp tục giảm mạnh khoảng 40% do áp lực từ lãi suất và thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, trong cả ba giai đoạn này, những nhà đầu tư duy trì chiến lược giải ngân đều đặn đều ghi nhận kết quả tích cực khi kéo dài thời gian đầu tư.

Thông điệp rút ra khá rõ ràng rằng thị trường có thể khó đoán trong ngắn hạn, nhưng lại có xu hướng tăng trưởng theo thời gian. Việc cố gắng “đi trước thị trường” bằng cách bắt đáy không phải lúc nào cũng mang lại lợi thế, trong khi sự kiên trì và kỷ luật lại có thể tạo ra kết quả ổn định hơn.

Trong bối cảnh phần lớn nhà đầu tư trên thị trường là cá nhân và thường bị chi phối bởi thông tin ngắn hạn, chiến lược đầu tư dài hạn, đều đặn có thể xem là một lợi thế. Không cần phải chờ đợi thời điểm hoàn hảo, điều quan trọng hơn là bắt đầu sớm và duy trì đủ lâu.

Nói cách khác, trên thị trường chứng khoán, người chiến thắng không nhất thiết là người mua đúng đáy, mà là người ở lại đủ lâu để đi hết một chu kỳ.