Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Sẵn sàng phục vụ người dân vui xuân, đón Tết

Ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã có cuộc chia sẻ với Báo Công Thương về công tác chuẩn bị, cũng như chuỗi hoạt động mừng xuân Bính Ngọ 2026 tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám. 

margin: 15px auto;" />

Nhiều không gian trải nghiệm văn hóa sâu sắc

- Thưa ông, đến nay, Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã có sự chuẩn bị như thế nào cho các hoạt động mừng xuân Bính Ngọ 2026?

Ông Lê Xuân Kiêu: Ngay từ rất sớm, Trung tâm Hoạt động văn hoá, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã xây dựng kế hoạch tổng thể cho các hoạt động mừng xuân Bính Ngọ 2026, với mục tiêu vừa đảm bảo an toàn, thuận lợi cho du khách, vừa tạo ra những trải nghiệm văn hóa sâu sắc, đúng với giá trị của một di tích đặc biệt quan trọng của quốc gia.

Tết không chỉ là cao điểm về lượng khách tham quan mà còn là dịp để Văn Miếu - Quốc Tử Giám phát huy vai trò là không gian văn hóa, giáo dục và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống. Vì vậy, một trong những nội dung được chú trọng là chỉnh trang cảnh quan, sắp đặt lại các không gian trong di tích.

Dịp Tết năm nay, Văn Miếu - Quốc Tử Giám trưng bày “Ngựa về phố” mang đến một sắc thái mới, góp phần tạo không khí xuân sinh động, gần gũi với công chúng. Đặc biệt, khu vực Hồ Văn đã được cải tạo, tu sửa đồng bộ về hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm di sản. Có thể nói, đây là một trong những lần chỉnh trang toàn diện nhất của khu vực này, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu tham quan, trải nghiệm của người dân và du khách.

Bên cạnh đó, công tác tổ chức, điều phối các hoạt động cũng được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo sự hài hòa giữa bảo tồn di tích và phục vụ công chúng. Chúng tôi mong muốn, mỗi người khi đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong dịp Tết không chỉ tham quan mà còn cảm nhận được chiều sâu văn hóa, tinh thần hiếu học và những giá trị cốt lõi đã được bồi đắp qua hàng trăm năm lịch sử.

Hội chữ Xuân 2026 trở thành "điểm hẹn" văn hóa

- Hội chữ Xuân luôn là hoạt động được công chúng đặc biệt quan tâm, đón chờ thường niên tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc, vậy năm nay sự kiện có những điểm mới nào, thưa ông?

Ông Lê Xuân Kiêu: Hội chữ Xuân là một hoạt động thường niên, đã trở thành nét đẹp văn hóa quen thuộc mỗi dịp Tết đến, xuân về tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Năm nay, chúng tôi có sự điều chỉnh về quy mô và cách tổ chức, theo hướng tinh gọn nhưng chú trọng chất lượng. Cụ thể, Hội chữ Xuân năm 2026 có 35 người viết chữ, giảm khoảng 10 - 15 người so với năm trước. Việc giảm số lượng không phải là thu hẹp hoạt động, mà nhằm nâng cao chất lượng chữ viết, chất lượng không gian và trải nghiệm của người xin chữ.

Một điểm mới đáng chú ý là việc quy hoạch lại không gian viết chữ tại khu trung tâm Hồ Văn. Cách bố trí này giúp tạo điểm nhấn thị giác rõ ràng, đồng thời mang lại không gian thoáng đãng, thuận tiện cho du khách. Đến thời điểm hiện tại, công tác chuẩn bị cho Hội chữ Xuân đã cơ bản hoàn tất. Chúng tôi kỳ vọng, Hội chữ Xuân Bính Ngọ 2026 sẽ tiếp tục là điểm hẹn văn hóa ý nghĩa, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của truyền thống hiếu học và tinh thần tôn sư trọng đạo của người Việt.

Các hoạt động mừng xuân Bính Ngọ 2026 được mở rộng không gian tổ chức. Tại khu nội tự, các hoạt động mang tính truyền thống nhằm tái hiện không khí Tết xưa trong không gian di tích. Trong khi đó, khu vực Hồ Văn trở thành không gian sôi động với các loại hình nghệ thuật dân gian như múa rối, ca trù, hát sẩm, quan họ. Một điểm đáng chú ý là sự tham gia sâu rộng hơn của cộng đồng trong các hoạt động năm nay. Thay vì chỉ có các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp, chúng tôi mời trực tiếp các làng quan họ Bắc Ninh, phường rối Tế Tiêu và các nhóm nghệ nhân dân gian tham gia biểu diễn. 

Bên cạnh các hoạt động biểu diễn, không gian trải nghiệm cũng được chú trọng. Du khách có thể tham gia làm gốm, vẽ tranh dân gian, trải nghiệm các làng nghề truyền thống, thưởng thức ẩm thực và tham quan các khu trưng bày, triển lãm tranh. Chúng tôi mong muốn tạo ra một chuỗi trải nghiệm liền mạch, nơi công chúng không chỉ quan sát mà còn trực tiếp tham gia, tương tác với di sản bằng nhiều hoạt động. 

- Năm 2026, với việc Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa vừa ra đời, Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ tiếp tục được bảo tổn, phát huy giá trị sản sản như thế nào, thưa ông?

Ông Lê Xuân Kiêu: Trong năm 2026, bên cạnh các hoạt động thường niên, chúng tôi tập trung vào những nhiệm vụ mang tính dài hạn. Trước hết là công tác bảo tồn di tích. Trung tâm đang chuẩn bị kế hoạch tu bổ Khuê Văn Các và điện Đại Thành, những hạng mục đã có dấu hiệu xuống cấp và cần được xử lý kịp thời để đảm bảo an toàn, đồng thời giữ gìn giá trị nguyên gốc của di tích.

Song song với bảo tồn, việc phát huy giá trị di sản được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa. Chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động trưng bày, triển lãm, hội thảo, trải nghiệm di sản, đồng thời chú trọng chuyển đổi số nhằm nâng cao trải nghiệm của khách tham quan. Đặc biệt, khu vực Hồ Văn sẽ được đầu tư tạo kết nối với khu nội tự và không gian học thuật của Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đặc biệt, khu vực Hồ Văn sẽ hoạt động thường xuyên cả ban ngày lẫn ban đêm, qua đó góp phần phục vụ nhu cầu của người dân và du khách. 

Tuy nhiên, ngoài những thuận lợi, chúng tôi cũng nhận thức rõ vẫn còn những khó khăn, thách thức trong việc tổ chức các hoạt động tại di tích. Vì vậy, kỳ vọng thời gian tới sẽ có những cơ chế, chính sách phù hợp để phát huy giá trị văn hóa của Văn Miếu - Quốc Tử Giám. 

- Xin cảm ơn ông!

Theo ông Lê Xuân Kiêu, năm 2026 kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, đây là dịp để đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra thế giới, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, giáo dục và tinh thần hiếu học của người Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.