Từ tháng sau, người lao động mắc nhóm bệnh nghề nghiệp này được hưởng bảo hiểm xã hội

07/01/2026 - 19:264 phút đọc

(Banker.vn) Kể từ ngày 15/2, người lao động mắc nhóm bệnh nghề nghiệp theo danh mục mới của Bộ Y tế sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương vừa ký ban hành Thông tư 60/2025/TT-BYT, quy định danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH), kèm theo hướng dẫn chẩn đoán và giám định mức suy giảm khả năng lao động do bệnh nghề nghiệp. Thông tư được đánh giá là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm đầy đủ quyền lợi BHXH cho người lao động.

Theo Thông tư này, danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH gồm 35 bệnh, được xây dựng trên cơ sở cập nhật các yếu tố nguy cơ trong môi trường lao động hiện nay và tiệm cận với thông lệ quốc tế. Danh mục này được chia thành 6 nhóm bệnh lớn, bao quát hầu hết các nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động trong nhiều lĩnh vực sản xuất, dịch vụ.

margin: 15px auto;" />

Cụ thể, nhóm bệnh bụi phổi và đường hô hấp gồm các bệnh thường gặp ở môi trường lao động có nhiều bụi, khí độc như bụi phổi silic, bụi phổi amiăng, bụi phổi than, viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp và hen nghề nghiệp. Đây là nhóm bệnh chiếm tỷ lệ cao tại các ngành khai khoáng, xây dựng, vật liệu.

Nhóm bệnh nhiễm độc hóa chất và kim loại nặng bao gồm các trường hợp nhiễm độc chì, benzen, thủy ngân, mangan, arsenic, cadmi hay carbon monoxide – những yếu tố nguy hiểm thường phát sinh trong các ngành công nghiệp nặng, hóa chất và luyện kim.

Ngoài ra, Thông tư cũng quy định nhóm bệnh do yếu tố vật lý như điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, bệnh giảm áp, bệnh do rung toàn thân hoặc rung cục bộ, bệnh phóng xạ nghề nghiệp và đục thể thủy tinh nghề nghiệp. Đây là những bệnh có tính chất tích lũy, diễn biến âm thầm nhưng gây suy giảm nghiêm trọng khả năng lao động nếu không được phát hiện sớm.

Bên cạnh đó, danh mục còn bao gồm nhóm bệnh da nghề nghiệp phát sinh từ việc tiếp xúc kéo dài với hóa chất, môi trường ẩm ướt, lạnh hoặc cao su tự nhiên; nhóm bệnh truyền nhiễm liên quan đến nghề nghiệp như lao nghề nghiệp, viêm gan B, viêm gan C và nhiễm HIV do tai nạn rủi ro trong quá trình làm việc. Đáng chú ý, Thông tư cũng bổ sung các bệnh đặc biệt như ung thư trung biểu mô nghề nghiệp và COVID-19 nghề nghiệp.

Về nguyên tắc chẩn đoán và điều trị, Thông tư quy định người lao động sau khi được xác định mắc bệnh nghề nghiệp phải hạn chế hoặc chấm dứt tiếp xúc với yếu tố gây bệnh, đồng thời được điều trị theo đúng hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Với các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp, việc thải độc và giải độc phải được tiến hành kịp thời nhằm hạn chế tổn thương lâu dài cho sức khỏe.

Người sử dụng lao động có trách nhiệm giới thiệu người lao động đi khám giám định y khoa để xác định mức suy giảm khả năng lao động, làm căn cứ giải quyết các chế độ BHXH theo quy định. Đồng thời, doanh nghiệp phải bảo đảm việc điều trị, điều dưỡng và phục hồi chức năng cho người lao động mắc bệnh nghề nghiệp.

Đối với các bệnh không có khả năng điều trị ổn định hoặc các trường hợp ung thư liên quan đến nghề nghiệp, người lao động phải được chuyển giám định sớm để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi BHXH.

Thông tư cũng nêu rõ căn cứ để bổ sung bệnh nghề nghiệp vào danh mục được hưởng BHXH, bao gồm việc xác định mối liên hệ trực tiếp giữa yếu tố có hại trong lao động với bệnh lý cụ thể, tỷ lệ mắc bệnh ở nhóm lao động tiếp xúc cao hơn rõ rệt so với nhóm không tiếp xúc, hoặc bệnh đã được quốc tế công nhận là bệnh nghề nghiệp. Đáng chú ý, nhiều bệnh nghề nghiệp có thể xuất hiện sau thời gian dài tiếp xúc, thậm chí khi người lao động đã nghỉ hưu hoặc chuyển sang công việc khác.

Thông tư 60/2025/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 15/2/2026, đồng thời bãi bỏ Thông tư 15/2016/TT-BYT và Thông tư 02/2023/TT-BYT. Việc ban hành Thông tư mới được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý bệnh nghề nghiệp, đồng thời giúp người lao động không bị bỏ sót các quyền lợi BHXH chính đáng theo quy định của pháp luật.