Truyền thông tuyển sinh phải đi trước một bước trong kỷ nguyên số

Chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh mà còn tác động trực tiếp đến cách xã hội tiếp cận thông tin và đưa ra lựa chọn nghề nghiệp. Với giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt là các trường ngành Công Thương, truyền thông tuyển sinh đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy lẫn cách làm. Trao đổi với phóng viên, ông Đặng Khắc Lợi - Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng, truyền thông không còn là khâu hỗ trợ bên lề, mà phải trở thành một cấu phần chiến lược, đi trước một bước trong quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

margin: 15px auto;" />

- Trong bối cảnh chuyển đổi số và kỷ nguyên 4.0 đang tác động sâu rộng tới mọi lĩnh vực, ông nhìn nhận thực trạng đào tạo nghề và cơ hội việc làm của các lĩnh vực thế mạnh ngành Công Thương hiện nay ra sao?

Ông Đặng Khắc Lợi: Có thể khẳng định rằng cơ hội việc làm trong các lĩnh vực thế mạnh của ngành Công Thương hiện nay là rất lớn và còn nhiều dư địa trong tương lai. Các ngành gắn với công nghiệp, thương mại, dịch vụ, điện, công nghệ thông tin, du lịch - khách sạn… đều đang cần lực lượng lao động có tay nghề, được đào tạo bài bản để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Tuy nhiên, trong bối cảnh kỷ nguyên 4.0, vấn đề không chỉ nằm ở năng lực đào tạo hay nhu cầu nhân lực, mà còn ở cách chúng ta truyền thông về những cơ hội đó. Nếu thông tin về đào tạo nghề, về việc làm không đến được đúng đối tượng người học, không phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của giới trẻ, thì dù nhu cầu xã hội rất lớn, hiệu quả tuyển sinh vẫn sẽ bị hạn chế. Đây chính là thách thức lớn đặt ra cho giáo dục nghề nghiệp hiện nay.

- Ông nhiều lần nhấn mạnh sự thay đổi mạnh mẽ của môi trường truyền thông. Theo ông, điều gì đang tạo ra áp lực lớn nhất đối với công tác truyền thông tuyển sinh của các trường nghề?

Ông Đặng Khắc Lợi: Áp lực lớn nhất đến từ sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của người trẻ. Nếu như trước đây báo chí truyền thống giữ vai trò trung tâm, thì hiện nay mạng xã hội và các nền tảng số lại trở thành kênh thông tin chủ yếu của giới trẻ.

Thực tế cho thấy, có những nội dung khi được lan tỏa trên mạng xã hội có thể thu hút hàng triệu lượt xem, điều mà không phải lúc nào báo chí truyền thống cũng đạt được. Điều này phản ánh rất rõ sức lan tỏa của môi trường số nếu nội dung phù hợp và đủ hấp dẫn.

Chính sự dịch chuyển từ môi trường báo chí truyền thống sang môi trường số đã đặt ra thách thức lớn cho công tác truyền thông tuyển sinh. Các trường nghề nếu không kịp thời thích ứng, không thay đổi cách làm, thì rất khó tiếp cận và thuyết phục người học trong bối cảnh cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt.

- Từ thực tiễn đó, ông đánh giá như thế nào về tác động của truyền thông số tới công tác tuyển sinh của các trường nghề ngành Công Thương hiện nay?

Ông Đặng Khắc Lợi: Tác động là rất rõ ràng và mang tính trực tiếp.Trong bối cảnh hiện nay, các trường nghề không thể chỉ dựa vào một vài kênh truyền thông truyền thống, mà cần chủ động mở rộng sự hiện diện trên môi trường số, tăng tính tương tác với người học.

Tôi cho rằng, những mô hình như tổ chức livestream tư vấn tuyển sinh, giới thiệu ngành nghề, giải đáp trực tiếp thắc mắc của học sinh và phụ huynh là những cách làm rất phù hợp với xu thế hiện nay. Đây không chỉ là hoạt động quảng bá, mà còn là cách để các trường tạo dựng niềm tin và sự gần gũi với người học.

Trong khi đó, nhu cầu lao động của xã hội, đặc biệt ở các địa phương có thế mạnh công nghiệp như Bắc Ninh, là rất lớn. Với hàng trăm nghìn lao động đang làm việc trong các khu công nghiệp, rõ ràng giáo dục nghề nghiệp có dư địa phát triển rất rộng. Vấn đề đặt ra là các trường cần làm tốt hơn công tác truyền thông để kết nối hiệu quả giữa nhu cầu của thị trường lao động và lựa chọn của người học.

- Theo ông, đâu là những giải pháp mang tính căn cơ để các trường gỡ “điểm nghẽn” truyền thông tuyển sinh, đồng thời xây dựng thương hiệu bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số?

Ông Đặng Khắc Lợi: Theo tôi, giải pháp căn cơ nhất là các trường phải coi truyền thông là một phần không thể tách rời trong chiến lược phát triển. Truyền thông tuyển sinh không thể làm theo kiểu ngắn hạn, phong trào, mà cần có kế hoạch rõ ràng, bài bản, có thể theo năm hoặc theo chu kỳ trung hạn, dài hạn.

Ở góc độ quản lý nhà nước, tôi cho rằng cần nghiên cứu xây dựng một đề án truyền thông tổng thể cho hệ thống giáo dục nghề nghiệp trên phạm vi toàn quốc, trong đó có các trường ngành Công Thương. Khi có định hướng chung, các thông điệp về đào tạo nghề, về giá trị và thương hiệu của các trường sẽ được lan tỏa đồng bộ và hiệu quả hơn, đặc biệt tới người dân ở vùng sâu, vùng xa.

Các trường ngành Công Thương có lợi thế rất lớn bởi ngành nghề đào tạo gắn trực tiếp với đời sống xã hội và nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế. Nếu biết phát huy thế mạnh đó, làm tốt truyền thông trong môi trường số, thì thương hiệu các trường ngành Công Thương hoàn toàn có thể tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ và bền vững trong xã hội.

- Xin cảm ơn ông!

Ông Đặng Khắc Lợi nhấn mạnh: "Trong kỷ nguyên số, nếu công tác truyền thông tuyển sinh không thay đổi kịp với môi trường mạng và thói quen tiếp nhận thông tin của người trẻ, thì dù nhu cầu nhân lực rất lớn, các trường nghề vẫn khó tiếp cận được người học".