Tóm tắt: Năm 2025, thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức mang tính hệ thống và đan xen. Mặc dù các ngân hàng trung ương đã bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ, song gánh nặng nợ công toàn cầu vẫn tiếp tục gia tăng nhanh chóng, với tỉ lệ dự báo vượt 95% GDP toàn cầu. Bên cạnh đó, khủng hoảng bất động sản kéo dài tại nhiều nền kinh tế lớn, cùng với rủi ro địa chính trị gia tăng đang tạo ra những cú sốc bất ngờ cho hệ thống tài chính toàn cầu. Bài viết phân tích các thách thức chủ yếu của thị trường tài chính toàn cầu trong năm 2025 và đánh giá triển vọng cho giai đoạn tới.
Từ khóa: Thị trường tài chính toàn cầu, rủi ro hệ thống, rủi ro địa chính trị, chính sách tiền tệ.
GLOBAL FINANCIAL MARKET: SOME CHALLENGES AND PROSPECTS
Abstract: In 2025, global financial markets continue to face multiple systemic and interconnected challenges. Although central banks have begun to ease monetary policy, the burden of global public debt continues to rise rapidly, with the debt-to-GDP ratio projected to exceed 95% of global GDP. At the same time, prolonged real estate crises in several major economies, together with escalating geopolitical risks, are generating unexpected shocks to the global financial system. This paper analyzes the key risks confronting global financial markets in 2025 and assesses prospects for the period ahead.
Keywords: Global financial markets, systemic risks, geopolitical risks, monetary policy.
1. Gánh nặng nợ công tiếp tục gia tăng
Năm 2025 được xem là năm bước ngoặt đối với vấn đề nợ công toàn cầu. Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), tổng nợ công toàn cầu năm 2025 có thể lên tới 111 nghìn tỉ USD, thể hiện rủi ro tài khóa gia tăng trong bối cảnh lãi suất toàn cầu cao và tăng trưởng kinh tế chậm lại. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn vào những năm tới, đẩy nợ công toàn cầu vượt ngưỡng 100% GDP vào năm 2029, mức cao nhất kể từ năm 1948.
Các quốc gia có gánh nặng nợ công lớn
Xét theo tỉ lệ nợ công trên GDP, Nhật Bản tiếp tục đứng đầu thế giới có tỉ lệ trong năm 2025 với mức khoảng 230% GDP, dù đã giảm nhẹ so với mức 235% của năm trước. Singapore đứng thứ hai với tỉ lệ nợ công khoảng 160% GDP, trong khi Mỹ xếp thứ 11 với tỉ lệ nợ công ước khoảng 125% GDP (Visual Capitalist, 2025). Điều đáng chú ý là có tới 23 quốc gia trên thế giới đang ghi nhận mức nợ công vượt quy mô GDP danh nghĩa, trong đó một số nền kinh tế có tỉ lệ nợ gấp đôi sản lượng kinh tế hằng năm.
Nguyên nhân gia tăng nợ công
Sự gia tăng nhanh chóng của nợ công toàn cầu trong năm 2025 xuất phát từ nhiều yếu tố đan xen:
Thứ nhất, thâm hụt tài khóa toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao, khoảng 5% GDP, phản ánh các chi phí di sản từ đại dịch Covid-19 như trợ cấp xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp, cũng như chi phí lãi vay ròng gia tăng.
Thứ hai, chi phí lãi vay tăng mạnh do mặt bằng lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch. Môi trường tài chính quốc tế đã thay đổi hoàn toàn so với thập kỷ trước: Nếu như giai đoạn giữa cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch Covid-19 chứng kiến nợ gia tăng trong bối cảnh lãi suất thấp, thì hiện nay các nền kinh tế phải đối mặt đồng thời với mức nợ cao và chi phí vốn cao, gây áp lực lên ngân sách nhà nước (Gaspar, 2025).
Thứ ba, các áp lực chi tiêu dài hạn tiếp tục gia tăng, bao gồm chi tiêu quốc phòng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, chi phí ứng phó với thiên tai, đầu tư cho chuyển đổi số, cũng như các nghĩa vụ tài khóa liên quan đến già hóa dân số và phát triển bền vững.
Thứ tư, các căng thẳng thương mại và chính sách thuế quan trong năm 2025 đã làm gia tăng mức độ bất định của môi trường kinh tế toàn cầu. Các biện pháp thuế quan của Mỹ và các biện pháp đáp trả từ các quốc gia khác không chỉ làm gia tăng biến động trên thị trường tài chính, mà còn làm suy yếu triển vọng tăng trưởng, từ đó làm trầm trọng thêm các rủi ro tài khóa trong bối cảnh nợ công đã tăng cao.
Hệ lụy đối với ổn định tài khóa và kinh tế vĩ mô
Gánh nặng trả nợ ngày càng lớn đang tạo sức ép đáng kể lên ngân sách của nhiều quốc gia. Theo các ước tính gần đây, hơn 3,4 tỉ người hiện đang sinh sống ở các quốc gia mà chi phí trả lãi nợ công ròng đã vượt qua chi tiêu cho giáo dục hoặc y tế, phản ánh sự thu hẹp dư địa tài khóa cho các mục tiêu phát triển xã hội (Visual Capitalist, 2025). Theo Ngân hàng Thế giới, khoảng 55 quốc gia đang gặp khó khăn về nợ hoặc đối mặt với nguy cơ cao rơi vào khủng hoảng nợ, bất chấp tỉ lệ nợ của họ vẫn thấp hơn nhiều so với các nền kinh tế phát triển (Gaspar, 2025).
Trong kịch bản bất lợi, nợ công toàn cầu có thể đạt 117% GDP vào năm 2027, mức cao nhất kể từ Chiến tranh Thế giới lần thứ hai, vượt quá dự báo cơ sở gần 20 điểm phần trăm (Dabla-Norris và cộng sự, 2025). Rủi ro này có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu tăng trưởng kinh tế và nguồn thu ngân sách suy giảm mạnh hơn dự kiến, đặc biệt trong bối cảnh các cú sốc thương mại và địa chính trị tiếp tục gia tăng.
2. Rủi ro trên thị trường bất động sản toàn cầu
Rủi ro bong bóng bất động sản tại các đô thị lớn
Theo Chỉ số Bong bóng Bất động sản Toàn cầu năm 2025 của Tập đoàn Tài chính đa quốc gia (UBS), Miami dẫn đầu danh sách các thành phố có nguy cơ bong bóng cao nhất với điểm số 1,73. Tokyo và Zurich cũng vượt ngưỡng cảnh báo với điểm số trên 1,5. Các thành phố như Los Angeles, Geneva, Amsterdam và Dubai thuộc nhóm có rủi ro gia tăng, trong đó Dubai ghi nhận mức tăng rủi ro mạnh nhất so với năm trước với giá tăng hơn 11% trong vòng một năm (Visual Capitalist, 2025; UBS, 2025).
Xét trên phạm vi toàn cầu, giá nhà ở nhìn chung ít biến động khi điều chỉnh theo lạm phát, chủ yếu do áp lực từ khả năng chi trả đã làm suy yếu nhu cầu mua nhà. Tuy nhiên, xu hướng này che giấu sự phân hóa rất mạnh giữa các thị trường. Madrid (Tây Ban Nha) ghi nhận mức tăng giá nhà mạnh nhất, lên tới 13,6% theo giá trị thực, trong khi Toronto (Canada) và Hồng Kông (Trung Quốc) chứng kiến mức giảm lần lượt 7,5% và 7,9%. Đáng chú ý, sự điều chỉnh mạnh đã đưa Hồng Kông vào nhóm thị trường có mức định giá hợp lý, sau nhiều năm được xem là một trong những thị trường đắt đỏ nhất thế giới.
Khủng hoảng bất động sản thương mại ở Mỹ
Năm 2025, thị trường bất động sản thương mại (Commercial Real Estate - CRE) tại Mỹ đối mặt với những áp lực mang tính hệ thống, xuất phát từ cả phía cung, cầu và điều kiện tài chính. Ước tính có khoảng 957 tỉ USD các khoản vay CRE đáo hạn trong năm 2025, cao gần gấp ba lần mức trung bình trong 20 năm qua, tạo ra áp lực tái cấp vốn chưa từng thấy (Kaplan Group, 2025). Trong khi đó, tổng dư nợ CRE tại Mỹ đã lên tới gần 3 nghìn tỉ USD, với hơn 1 nghìn tỉ USD sẽ đến hạn trong hai năm tới (Conference Board, 2025).
Phân khúc văn phòng đang chịu những áp lực nặng nề nhất. Tỉ lệ trống văn phòng trên toàn quốc đã tăng lên mức kỷ lục 20,4% trong quý I/2025, và tiếp tục tăng lên 20,7% trong quý II/2025. Cùng với đó, tỉ lệ nợ quá hạn đối với chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp bất động sản thương mại (CMBS) có tài sản bảo đảm là văn phòng cũng đạt mức kỷ lục 14,26%, trong khi tỉ lệ nợ quá hạn CMBS toàn thị trường lên tới 7,29% (Kaplan Group, 2025; InvestorsObserver, 2025).
Giá CRE tại Mỹ đã giảm 18% so với giai đoạn đỉnh điểm, với mức giảm 11% kể từ tháng 3/2022. Đặc biệt, 2/3 tổng dư nợ CRE hiện do các ngân hàng quy mô nhỏ nắm giữ, khiến hơn 100 ngân hàng nhỏ và vừa có thể bị thiếu vốn nếu các khoản vay CRE chịu tổn thất 10% (Norada Real Estate, 2025).
Tuy nhiên, một số tín hiệu cho thấy quá trình điều chỉnh có thể đang tiến gần đến giai đoạn ổn định. Một số chuyên gia tin rằng, giá trị văn phòng đã ổn định, mang lại hy vọng rằng lĩnh vực này sẽ phục hồi dần trong thời gian tới. Tại New York Midtown, giá thuê văn phòng đã phần lớn quay trở lại mức trước đại dịch, trong khi thị trường San Francisco đã bắt đầu ghi nhận những tín hiệu cải thiện ban đầu, dù triển vọng phục hồi vẫn còn nhiều bất định.
Khủng hoảng bất động sản kéo dài ở Trung Quốc
Năm 2025 đánh dấu năm thứ năm liên tiếp thị trường bất động sản Trung Quốc rơi vào trạng thái suy giảm kéo dài, với những hệ lụy sâu rộng đối với tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính. Dữ liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy, đầu tư vào phát triển bất động sản trong 10 tháng đầu năm 2025 giảm tới 14,7% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu bán nhà mới dự kiến giảm 8% trong cả năm, đánh dấu năm thứ năm liên tiếp ghi nhận tăng trưởng âm (The Diplomat, 2025).
Theo S&P Global Ratings, doanh số bán nhà mới tại Trung Quốc dự báo giảm xuống còn khoảng 8,8 - 9 nghìn tỉ CNY (1,23 - 1,26 nghìn tỉ USD) trong năm 2025, thấp hơn đáng kể so với dự báo trước đó và chỉ bằng khoảng một nửa so với mức đỉnh 18,2 nghìn tỉ CNY vào năm 2021. S&P dự báo doanh số sẽ tiếp tục giảm từ 6 - 7% nữa trong năm 2026, với giá nhà sơ cấp giảm 1,5 - 2,5% (CNBC, 2025a).
Giá nhà tại Trung Quốc tiếp tục chịu áp lực giảm sâu. Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), chỉ số giá bất động sản dân cư tuyển chọn giảm 6,40% trong quý II/2025 so với cùng kỳ năm trước. Tại các thành phố hạng nhất, giá nhà mới giảm nhẹ 0,7%, trong khi giá nhà cũ giảm 3,2% vào tháng 9/2025. Tỉ lệ giảm giá ở các thành phố hạng hai và ba cũng giảm bớt nhưng vẫn còn cao hơn đáng kể so với các thị trường hạng nhất (GlobalPropertyGuide, 2025).
Một diễn biến đáng chú ý là việc Tập đoàn Vanke - từng là một trong những nhà phát triển bất động sản lớn nhất của Trung Quốc - đã đề xuất gia hạn thanh toán trái phiếu, trở thành doanh nghiệp bất động sản lớn có liên quan đến khu vực nhà nước đầu tiên công khai tín hiệu tái cơ cấu nợ. Vanke báo cáo khoản lỗ kỷ lục 49,5 tỉ CNY (tương đương 6,8 tỉ USD) cho năm 2024. Trong khi đó, Evergrande đã bị hủy niêm yết khỏi Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông vào tháng 8/2025, khiến cổ phiếu trở nên vô giá trị (Bloomberg, 2025c).
Tình trạng "thế chấp âm" ngày càng lan rộng khi nhiều người mua nhà phát hiện giá trị tài sản nhà ở thấp hơn dư nợ vay ngân hàng. Dữ liệu từ Viện Chỉ số Trung Quốc cho thấy, giá nhà cũ tại 100 thành phố lớn giảm 0,84% theo tháng và 7,60% theo năm tính đến tháng 10/2025. Ở một số thành phố, giá nhà đã giảm về mức của năm 2017, thấp hơn 40% so với giai đoạn đỉnh điểm. Song song với đó, các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng địa phương đã tăng cường bán các tài sản nhà ở thu hồi với mức giá thấp hơn đáng kể so với giá thị trường, cho thấy áp lực xử lý nợ xấu trong hệ thống tài chính.
Các cảnh báo từ giới chuyên gia cho thấy, khả năng phục hồi mạnh của thị trường bất động sản Trung Quốc trong ngắn hạn là rất hạn chế. Một số ý kiến cho rằng, với tỉ lệ đô thị hóa cao vượt 66%, diện tích nhà bình quân đầu người đạt 43 m2 và xu hướng già hóa dân số ngày càng rõ nét, động lực tăng trưởng dài hạn của thị trường bất động sản Trung Quốc đã suy yếu đáng kể. Trong bối cảnh nhu cầu trong nước yếu và tình trạng dư thừa công suất kéo dài, khủng hoảng bất động sản được xem là một trong những yếu tố then chốt góp phần làm gia tăng rủi ro giảm phát và bất ổn tài chính tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở tại Úc
Trong năm 2025, Úc tiếp tục đối mặt với cuộc khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở nghiêm trọng. Các chỉ số cho thấy khả năng chi trả nhà ở đã đạt mức thấp kỷ lục vào quý cuối năm 2024, khiến đây trở thành thị trường nhà ở khó mua nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận vào năm 1995. Giá nhà ở trung vị đã tăng lên gần 1 triệu AUD (985.900 AUD), nghĩa là chỉ có 14% hộ gia đình có thu nhập trung vị của Úc có đủ khả năng mua nhà; tỉ lệ này tại Sydney thậm chí chỉ vào khoảng 10%.
Kể từ đầu đại dịch Covid-19, tỉ lệ thu nhập cần thiết để trả nợ thế chấp đã tăng gần gấp đôi, phản ánh tác động kết hợp của giá nhà tăng nhanh và lãi suất vay mua nhà cao hơn. Người Úc trung bình hiện cần khoảng 11 năm để tích lũy đủ tiền đặt cọc mua nhà, tăng từ 6 năm vào năm 2002 (Mondus Capital, 2025).
Giá nhà tại Úc tiếp tục tăng trong năm 2025, với mức tăng 1,0% trong tháng 11, sau khi tăng 1,1% trong tháng 10/2025. Perth dẫn đầu với mức tăng 2,4%, trong khi Sydney tăng 0,5% và Melbourne tăng 0,3% (Bloomberg, 2025d). Tính từ tháng 3/2020, giá trị nhà ở đã tăng khoảng 47,3%, tương đương mức tăng khoảng 280.000 AUD đối với giá nhà ở trung vị, chủ yếu được thúc đẩy bởi chính sách tiền tệ nới lỏng trong giai đoạn đại dịch và lãi suất thấp kỷ lục (Yahoo Finance, 2025).
Thị trường nhà cho thuê tại Úc cũng chịu áp lực lớn. Báo cáo khả năng chi trả nhà ở của Cotality cho thấy tỉ lệ thu nhập cần thiết để chi trả tiền thuê nhà đã tăng lên mức kỷ lục 33,4% vào quý III/2025, tăng từ 26,2% so với 5 năm trước. Giá thuê được quảng cáo đã tăng 43,8% ở cấp quốc gia trong 5 năm qua, trong khi tỉ lệ trống cho thuê toàn quốc vẫn duy trì ở mức rất thấp, khoảng 1,5%, phản ánh sự thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn cung nhà ở (MacroBusiness, 2025).
Theo mô hình phân tích vi mô PolicyMod của Đại học Quốc gia Úc, ước tính có 1,26 triệu hộ gia đình có thu nhập thấp tại Úc đang rơi vào tình trạng căng thẳng tài chính về nhà ở trong giai đoạn 2024 - 2025, trong đó nhóm hộ thuê nhà chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Nguyên nhân cốt lõi của cuộc khủng hoảng được xác định là tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhà ở kéo dài, trong bối cảnh tốc độ xây dựng nhà mới không theo kịp tăng trưởng dân số và nhu cầu thực tế.
3. Rủi ro địa chính trị và biến động thị trường tài chính
Năm 2025 chứng kiến rủi ro địa chính trị ở mức cao, tác động mạnh mẽ đến thị trường tài chính toàn cầu. Theo Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu (Global Financial Stability Report - GFSR) của IMF công bố tháng 10/2025, các tháng gần đây đã chứng kiến căng thẳng thương mại và địa chính trị gia tăng, nợ chính phủ tăng cao, cùng với sự mở rộng nhanh chóng của các trung gian tài chính phi ngân hàng (NBFIs) và thị trường Stablecoin. Đáng chú ý, mặc dù các rủi ro mang tính cấu trúc này gia tăng, tài sản đảm bảo để làm cơ sở cho vay.">định giá tài sản tài chính toàn cầu lại có xu hướng trở lại các mức căng thẳng kể từ GFSR tháng 4/2025, trong khi điều kiện tài chính nhìn chung đã nới lỏng so với đầu năm 2025 (IMF, 2025a).
Tác động của rủi ro địa chính trị đối với thị trường tài chính
Các sự kiện địa chính trị lớn có thể gây ra những điều chỉnh mạnh trên thị trường tài chính như suy giảm đáng kể giá cổ phiếu và tăng phí bảo hiểm rủi ro chủ quyền, do đó đe dọa tiềm tàng đối với sự ổn định tài chính vĩ mô. Giá cổ phiếu có xu hướng giảm đáng kể sau các sự kiện rủi ro địa chính trị nghiêm trọng, với mức giảm trung bình khoảng 2,5% khi một quốc gia đối tác thương mại lớn của quốc gia liên quan tham gia vào xung đột quân sự quốc tế. Đồng thời, phí bảo hiểm rủi ro chủ quyền tăng trung bình khoảng 30 điểm cơ bản tại các nền kinh tế phát triển và 45 điểm cơ bản tại các nền kinh tế thị trường mới nổi sau các sự kiện địa chính trị (IMF, 2025b; Fendoglu và cộng sự, 2025).
Những biến động này không chỉ phản ánh phản ứng ngắn hạn của nhà đầu tư trước các cú sốc địa chính trị mà còn cho thấy nguy cơ xói mòn niềm tin thị trường và gia tăng chi phí huy động vốn của khu vực công và khu vực tư nhân. Trong bối cảnh mức nợ công đã ở mức cao tại nhiều quốc gia, sự gia tăng phí bảo hiểm rủi ro chủ quyền có thể nhanh chóng chuyển hóa thành áp lực tài khóa và làm gia tăng nguy cơ bất ổn tài chính vĩ mô.
Căng thẳng thương mại và thuế quan
Căng thẳng thương mại tiếp tục là một trong những nguồn rủi ro lớn đối với thị trường tài chính toàn cầu trong năm 2025. Loạt thông báo thuế quan của Mỹ và các biện pháp đối phó từ các quốc gia khác đã làm gia tăng mức độ bất định chính sách và tạo ra các đợt biến động mạnh trên thị trường tài chính. IMF đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống còn khoảng 3% cho năm 2026, thấp hơn tổng cộng khoảng 0,8 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 01/2025 (UBS, 2025b).
Thuế quan được xem là động lực chính dẫn dắt biến động tài chính trong năm 2025, đặc biệt trên thị trường trái phiếu và thị trường chứng khoán. Sự không chắc chắn kéo dài về định hướng chính sách thương mại đã góp phần kích hoạt các đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ. Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm đã tăng mạnh lên mức 4,592% vào tháng 4/2025, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm tăng vọt lên 4,9%, sau khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Jerome Powell bày tỏ quan ngại về nguy cơ lạm phát và tác động tiêu cực của thuế quan đối với triển vọng tăng trưởng kinh tế (Informa Connect, 2025).
Những biến động này cho thấy mức độ nhạy cảm ngày càng lớn của thị trường tài chính đối với các tín hiệu chính sách và làm nổi bật mối liên hệ chặt chẽ giữa rủi ro địa chính trị, chính sách thương mại và ổn định tài chính toàn cầu.
Rủi ro an ninh mạng
Rủi ro an ninh mạng tiếp tục gia tăng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang và quá trình số hóa tài chính diễn ra nhanh chóng. Kết quả từ Bảng câu hỏi Đánh giá Rủi ro của Cơ quan Ngân hàng châu Âu (EBA) cho thấy, tỉ lệ các ngân hàng tại khu vực Kinh tế châu ÂU (EEA) bị tấn công mạng thành công đã tăng gần ba lần so với năm 2022, phản ánh sự gia tăng đáng kể về cả tần suất và mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng (Informa Connect, 2025).
Song song với đó, rủi ro gian lận thanh toán cũng gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Khảo sát của Hiệp hội các chuyên gia Tài chính (AFP) cho thấy, 79% tổ chức báo cáo đã trở thành nạn nhân của các vụ gian lận thanh toán thực tế hoặc bị tấn công gian lận trong năm 2024 (JPMorgan, 2025).
Thị trường ngoại hối và rủi ro thanh toán
Mặc dù thị trường ngoại hối toàn cầu có tính thanh khoản cao, nhưng thị trường này vẫn dễ bị tổn thương trước các cú sốc vĩ mô - tài chính trong bối cảnh bất định gia tăng. Các cú sốc địa chính trị và chính sách có thể làm tăng chi phí tài trợ, mở rộng chênh lệch mua - bán và đẩy biến động tỉ giá vượt ra ngoài các mức thông thường. Những áp lực này thường được khuếch đại bởi các lỗ hổng mang tính cấu trúc bao gồm sự không phù hợp về tiền tệ trong bảng cân đối kế toán, mức độ tập trung cao của hoạt động tạo lập thị trường, cũng như vai trò ngày càng lớn của NBFIs (IMF, 2025a).
Căng thẳng trên thị trường ngoại hối có nguy cơ lan sang các phân khúc thị trường tài chính khác, làm thắt chặt điều kiện tài chính trên diện rộng và gia tăng rủi ro hệ thống. Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu biến động mạnh và mức độ kết nối giữa các thị trường ngày càng cao, những cú sốc xuất phát từ thị trường ngoại hối có thể nhanh chóng chuyển hóa thành các cú sốc tài chính đa chiều, đặt ra thách thức lớn đối với công tác giám sát và điều hành chính sách vĩ mô.
4. Đánh giá và triển vọng
Năm 2026 tiếp tục là một năm đầy thách thức đối với thị trường tài chính toàn cầu, với các rủi ro đan xen và tác động qua lại lẫn nhau, tạo nên bức tranh phức tạp hơn so với năm 2025.
4.1. Đánh giá tình hình hiện tại
Thứ nhất, gánh nặng nợ công toàn cầu đã trở thành mối quan ngại cấp bách hơn so với các giai đoạn trước. Không chỉ các nền kinh tế đang phát triển mà ngay cả các quốc gia phát triển cũng đang đối mặt với mức nợ chưa từng có trong bối cảnh chi phí vốn tăng cao. Đặc biệt, môi trường tài chính toàn cầu đã thay đổi hoàn toàn: Nếu như thập kỷ trước chứng kiến nợ gia tăng song hành với lãi suất thấp, thì hiện nay cả quy mô nợ và mặt bằng lãi suất đều ở mức cao. Điều này buộc nhiều quốc gia phải cắt giảm đầu tư công, điều chỉnh các chương trình phúc lợi xã hội, qua đó làm suy yếu tiềm năng tăng trưởng dài hạn và gia tăng bất bình đẳng xã hội.
Thứ hai, thị trường bất động sản toàn cầu đang trải qua một giai đoạn điều chỉnh sâu và kéo dài, với những thách thức mang tính cấu trúc tại nhiều nền kinh tế lớn. Tại Mỹ, thị trường CRE phải đối mặt với "bức tường đáo hạn" nợ quy mô lớn, trong khi tỉ lệ trống văn phòng duy trì ở mức kỷ lục, làm gia tăng rủi ro đối với hệ thống ngân hàng khu vực. Tại Trung Quốc, cuộc khủng hoảng bất động sản bước sang năm thứ năm liên tiếp với những hậu quả nghiêm trọng, từ sự suy giảm mạnh của đầu tư và doanh số bán nhà, đến tình trạng tái cơ cấu nợ của các nhà phát triển lớn và hiện tượng thế chấp âm lan rộng. Trong khi đó, Úc lại đối mặt với khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở khi giá nhà và giá thuê nhà đạt mức cao kỷ lục, làm gia tăng áp lực kinh tế - xã hội đối với các hộ gia đình thu nhập trung bình và thấp.
Thứ ba, rủi ro địa chính trị đã nổi lên như một yếu tố gây bất ổn chính cho thị trường tài chính toàn cầu. Căng thẳng thương mại, đặc biệt là các chính sách thuế quan của Mỹ và phản ứng từ các đối tác thương mại, đã tạo ra các đợt biến động mạnh trên thị trường tài chính và làm suy yếu triển vọng tăng trưởng. Song song với đó, các cuộc xung đột địa chính trị đang diễn ra và rủi ro an ninh mạng gia tăng đang đặt ra những thách thức mới đối với sự ổn định tài chính và khả năng phục hồi của hệ thống tài chính toàn cầu.
Thứ tư, hệ thống tài chính toàn cầu đang phải đối mặt với những lỗ hổng cấu trúc mới. Sự mở rộng nhanh chóng của NBFIs đã làm gia tăng mức độ phức tạp và liên kết giữa các khu vực của hệ thống tài chính, làm cho thị trường dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc. Trong bối cảnh định giá tài sản vẫn ở mức cao so với các yếu tố cơ bản, nguy cơ điều chỉnh mạnh trên thị trường tài chính toàn cầu vẫn hiện hữu.
4.2. Triển vọng năm 2026 và giai đoạn trung hạn
Triển vọng cho năm 2026 vẫn còn nhiều thách thức nhưng cũng có những điểm sáng.
Về nợ công: IMF dự báo nợ công toàn cầu sẽ tiếp tục xu hướng gia tăng, tiến gần mốc 100% GDP vào cuối thập kỷ. Trong kịch bản bất lợi, tỉ lệ nợ có thể lên đến 117% GDP vào năm 2027. Áp lực gia tăng nợ không chỉ đến từ chi phí lãi vay cao, mà còn từ nhu cầu chi tiêu ngày càng lớn cho quốc phòng, thích ứng với biến đổi khí hậu và già hóa dân số. Trong bối cảnh đó, các quốc gia cần thực hiện cải cách tài khóa mạnh mẽ và tìm kiếm sự cân bằng giữa kiểm soát nợ và duy trì tăng trưởng kinh tế.
Về thị trường bất động sản: Thị trường bất động sản toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục phân hóa mạnh giữa các khu vực trong năm 2026. Tại Mỹ, thị trường CRE có thể từng bước ổn định khi lãi suất giảm và quá trình điều chỉnh giá đã diễn ra phần lớn, song khả năng phục hồi hoàn toàn có thể sẽ kéo dài trong vài năm. Một số chuyên gia cho rằng, 66% thị trường toàn cầu đang ở trong giai đoạn "mua" của chu kỳ, tương tự giai đoạn đầu phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (WEF, 2025).
Tại Trung Quốc, phần lớn các phân tích dự đoán sự ổn định của thị trường bất động sản khó có thể đến sớm trước cuối năm 2026 hoặc năm 2027, trong đó, một số phân tích cho rằng cần có sự can thiệp trực tiếp hơn từ Chính phủ Trung Quốc, có thể bao gồm các biện pháp tài khóa để xử lý nguồn cung nhà ở tồn kho lớn (Global Property Guide, 2025).
Trong khi đó, tại Úc, giá nhà được dự báo tiếp tục tăng 5 - 6% trong năm 2026 dưới tác động của việc cắt giảm lãi suất và tình trạng thiếu nhà ở trầm trọng, dù khả năng chi trả hạn chế có thể kìm hãm đà tăng trong trung hạn (Australian Property Update, 2025).
Về rủi ro địa chính trị: Mức độ bất định về địa chính trị trên toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục ở mức cao trong năm 2026. Các căng thẳng thương mại có thể tiếp tục tạo ra biến động, mặc dù việc Mỹ - Trung Quốc đạt được thỏa thuận thuế quan và việc rút lại các loại thuế đối ứng trong 90 ngày đã giảm bớt rủi ro đối với triển vọng tăng trưởng toàn cầu (JPMorgan, 2025). Tuy nhiên, các xung đột đang diễn ra ở Ukraine và Trung Đông, cùng với rủi ro an ninh mạng gia tăng vẫn sẽ là những nguồn bất ổn lớn đối với thị trường tài chính toàn cầu.
Về thị trường tài chính: Mặc dù nhiều ngân hàng trung ương đã bắt đầu cắt giảm lãi suất, xu hướng nới lỏng tiền tệ tại một số nền kinh tế lớn có thể giúp giảm áp lực chi phí vốn, song mặt bằng lãi suất nhiều khả năng vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch. Trong bối cảnh định giá tài sản vẫn ở mức cao và mức độ liên kết giữa các khu vực của hệ thống tài chính ngày càng lớn, nguy cơ điều chỉnh mạnh trên thị trường tài chính toàn cầu vẫn hiện hữu.
4.3. Khuyến nghị chính sách
Để ứng phó hiệu quả với các thách thức nêu trên, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và các cải cách cơ cấu.
Đối với nợ công, các quốc gia cần tăng cường kỷ luật tài khóa gắn với mục tiêu ổn định nợ trong trung và dài hạn; đồng thời cải thiện triển vọng tăng trưởng thông qua các cải cách cơ cấu nhằm mở rộng cơ sở thu ngân sách. Việc nâng cao tính minh bạch trong quản lý nợ và củng cố niềm tin công chúng đối với chính sách tài khóa cũng đóng vai trò quan trọng (Gaspar, 2025).
Đối với thị trường bất động sản, các chính sách cần tập trung vào việc tăng cường nguồn cung nhà ở thông qua cải cách quy hoạch và khuyến khích đầu tư xây dựng; đồng thời điều chỉnh mức nhập cư phù hợp với khả năng cung cấp nhà ở; thực hiện cải cách chính sách thuế theo hướng phù hợp với năng lực cung ứng của thị trường. Bên cạnh đó, cần tăng cường phát triển các khu vực vệ tinh và hạ tầng kết nối nhằm góp phần giảm áp lực lên các đô thị lớn (Sharecafe, 2025).
Đối với rủi ro địa chính trị và ổn định tài chính, các tổ chức tài chính cần nâng cao khả năng phục hồi tài chính và hoạt động, tăng cường kiểm tra sức chịu đựng đối với các kịch bản rủi ro bất lợi, chủ động chuẩn bị các kế hoạch phục hồi và xử lý khủng hoảng (Informa Connect, 2025). Về phía các cơ quan quản lý, việc tăng cường giám sát NBFIs, bảo đảm mức vốn và thanh khoản đầy đủ cho hệ thống tài chính, cũng như củng cố năng lực phòng, chống rủi ro an ninh mạng là những ưu tiên then chốt (IMF, 2025a).
5. Kết luận
Năm 2025 đã chứng kiến thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục đối mặt với những thách thức nghiêm trọng và phức tạp. Gánh nặng nợ công gia tăng, khủng hoảng bất động sản kéo dài tại nhiều thị trường lớn và rủi ro địa chính trị leo thang đã tạo nên một bức tranh thị trường nhiều bất định hơn so với những năm trước. Tuy nhiên, một số tín hiệu tích cực đã bắt đầu xuất hiện, bao gồm sự ổn định dần của một số phân khúc bất động sản và xu hướng nới lỏng chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế lớn.
Triển vọng năm 2026 và giai đoạn trung hạn tuy còn nhiều thách thức, nhưng không hoàn toàn bi quan, song phụ thuộc lớn vào khả năng thực hiện cải cách cơ cấu, tìm ra sự cân bằng giữa các mục tiêu chính sách khác nhau và tăng cường phối hợp quốc tế trong bối cảnh phân mảnh kinh tế ngày càng rõ nét.
Trong bối cảnh đó, thông điệp của IMF về sự cần thiết phải hành động kịp thời nhằm củng cố ổn định tài chính, xây dựng các bộ đệm chính sách và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khả năng ứng phó hiệu quả với các rủi ro trong giai đoạn tới sẽ quyết định mức độ ổn định và khả năng phục hồi của hệ thống tài chính toàn cầu trong trung và dài hạn.
Tài liệu tham khảo
1. Australian Institute of Health and Welfare (AIHW) (2025), Housing affordability, https://www.aihw.gov.au/reports/australias-welfare/housing-affordability
2. Australian Property Update (2025, September 8), Australia's housing crisis explained in 7 charts, https://australianpropertyupdate.com.au/apu/australias-housing-crisis-explained-in-7-charts
3. Bloomberg (2025a, March), Years Into China's Property Crisis, Even More Dark Clouds Gather, https://www.bloomberg.com/news/newsletters/2025-12-05/years-into-china-s-property-crisis-even-more-dark-clouds-gather
4. Bloomberg (2025b, November 24), China Property Crisis: Why Market Is a Mess? What Stimulus Measures Are Planned?, https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-24/china-property-crisis-why-market-is-a-mess-what-stimulus-measures-are-planned
5. Bloomberg (2025c, August 26), Evergrande's $50 billion rise and fall leaves scars on China's property sector, https://www.cnbc.com/2025/08/25/evergrandes-rise-and-fall-leaves-scars-on-chinas-property-sector.html
6. Bloomberg (2025d, December 1), Australian House Prices Extend Gains as Affordability Worsens, https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-30/australian-house-prices-extend-gains-as-affordability-worsens
7. CNBC (2025a, December 2), Why China's real estate market is still searching for a bottom, https://www.cnbc.com/2025/12/02/why-chinas-real-estate-market-is-still-searching-for-a-bottom-.html
8. CNBC (2025b, October 10), China's property slump this year is looking much worse than expected, S&P says, https://www.cnbc.com/2025/10/10/chinas-property-slump-this-year-looks-worse-than-expected-sp-says.html
9. Conference Board (2025, July 23), U.S. Commercial Real Estate Is Headed Toward a Crisis, https://hbr.org/2024/07/u-s-commercial-real-estate-is-headed-toward-a-crisis
10. Dabla-Norris, E., & Furceri, D. (2025, January 16), Debt Rules to Live By, https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2025/01/16/debt-rules-to-live-by
11. Dabla-Norris, E., Gaspar, V., & Poplawski-Ribeiro, M. (2025, January 23). Fiscal Fallout From Tariffs, Geopolitics Could Worsen Public Debt Outlook, https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2025/01/23/fiscal-fallout-from-tariffs-geopolitics-could-worsen-public-debt-outlook
12. Diplomat, The. (2025, November 25). Why China's Property Sector Will Not Recover in 2025, https://thediplomat.com/2025/11/why-chinas-property-sector-will-not-recover-in-2025/
13. Fendoglu, S., Harding, D., & Van der Ghote, A. (2025). How Do Geopolitical Risks Affect Financial Stability? International Monetary Fund.
14. Gaspar, V. (2025, January 16). Public Debt at a Crossroads, https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2025/01/16/public-debt-at-a-crossroads
15. Gaspar, V., Medas, P., & Poplawski-Ribeiro, M. (2025b, April 16). Public Finances in a Multipolar World, https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2025/04/16/public-finances-in-a-multipolar-world
16. GlobalPropertyGuide (2025). China: Forecast, https://www.globalpropertyguide.com/asia/china/price-forecasts
17. IMF (2025a, October), Global Financial Stability Report: Pockets of Risk, Uncertain Times. International Monetary Fund, Washington, DC.
18. IMF (2025b, November 20), Geopolitical Conflicts Pose Risks for Financial Markets, https://www.imf.org/en/News/Articles/2025/11/20/geopolitical-conflicts-pose-risks-for-financial-markets
19. Informa Connect (2025, December), Global Risk Outlook 2025, https://finance.knect365.com/risk-management/article/global-risk-outlook-2025/
20. Investorsobserver (2025, November 28). The 2025 Commercial Real Estate Crash Is Here, https://www.investorsobserver.com/news/the-2025-commercial-real-estate-crash-is-here
21. JPMorgan (2025, October 23), 2025 Annual Outlook, https://www.jpmorgan.com/insights/outlook/market-outlook/annual-market-outlook
22. Kaplan Group (2025, June 19), The Commercial Real Estate Bubble Is About to Burst, https://kaplangroupresearch.com/the-commercial-real-estate-bubble-is-about-to-burst/
23. MacroBusiness (2025, November 2), Housing affordability hits record low as rents crush families, https://www.macrobusiness.com.au/2025/11/housing-affordability-hits-record-low-as-rents-crush-families/
24. Mondus Capital (2025, November 14), Australian house prices hit new high, https://www.monduscapital.com.au/news/australian-house-prices-hit-new-high/
25. Norada Real Estate (2025), Commercial Real Estate Forecast & Market Trends, https://www.noradarealestate.com/blog/commercial-real-estate-forecast/
26. Sharecafe (2025, November 19). Factoring Australia's housing crisis, https://www.sharecafe.com.au/2025/11/19/factoring-australias-housing-crisis/
27. UBS (2025), Global Real Estate Bubble Index 2025. UBS Global Wealth Management.
28. UBS (2025b, December), 2025 Global Outlook: Tariffs to drive divergence, https://www.ubs.com/global/en/wealth-management/insights/chief-investment-office/investment-views/investment-outlook/global/2025/global-outlook.html
29. Vision Times (2025a, November 8), Trung Quốc: Gần 50.000 căn nhà cũ của ngân hàng bán với giá thấp, https://www.visiontimes.com/2025/11/08/trung-quoc-gan-50-000-can-nha-cu-cua-ngan-hang-ban-voi-gia-thap.html
30. Vision Times (2025b, November 20), Cựu Phó Thống đốc PBOC: "Giá nhà Trung Quốc khó có thể tăng trở lại", https://www.visiontimes.com/2025/11/20/cuu-pho-thong-doc-pboc-gia-nha-trung-quoc-kho-co-the-tang-tro-lai.html
31. Visual Capitalist (2025, January 28), Mapped: Sovereign Debt as a Percentage of GDP (2025), https://www.visualcapitalist.com/mapped-sovereign-debt-as-percentage-of-gdp-2025/
32. World Economic Forum (WEF) (2025, December 18), 2025 Outlook: What's ahead for global real estate? https://www.weforum.org/stories/2025/12/2025-outlook-what-s-ahead-for-global-real-estate/
33. Yahoo Finance (2025, November 1), Australia housing affordability crisis reaches 'worst level in 30 years'. https://au.finance.yahoo.com/news/australia-housing-affordability-crisis-reaches-worst-level-in-30-years-234205765.html