Thị trường nội địa 2026 cần một lực đẩy từ niềm tin người tiêu dùng

Hàng Việt có lợi thế, nhưng cần một điểm tựa niềm tin đủ mạnh

Bước vào những tuần đầu của năm 2026, thị trường trong nước cho thấy một trạng thái đặc trưng: không trầm lắng, nhưng cũng chưa bứt phá. Sức mua duy trì ổn định sau Tết Dương lịch, song chưa xuất hiện cú bật mạnh. Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra không còn là “có đủ hàng hay không”, mà là làm thế nào để kích hoạt lại động lực tiêu dùng một cách thực chất, dài hơi và bền vững hơn.

Nhìn lại năm 2025, tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tăng 9,2%, một kết quả tích cực nếu đặt trong bối cảnh thu nhập người dân chịu áp lực, chi phí đầu vào gia tăng và tâm lý chi tiêu thận trọng bao trùm. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, thị trường nội địa cần một cách tiếp cận mới: không chỉ giữ nhịp ổn định, mà phải tạo được lực kéo đủ mạnh để nâng chất lượng tăng trưởng.

Từ góc độ hệ thống bán lẻ, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng, thị trường nội địa hiện không thiếu điều kiện nền tảng. Năng lực sản xuất trong nước dồi dào, mạng lưới phân phối phủ rộng, chuỗi cung ứng ngày càng chủ động hơn, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm như Tết.

margin: 15px auto;" />

Theo bà Lan, lợi thế lớn của hàng Việt vẫn nằm ở giá cả cạnh tranh và khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu thị trường. Nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã chủ động dự trữ hàng hóa từ sớm, đầu tư logistics, giữ giá ổn định ngay cả trong những thời điểm chi phí vận chuyển tăng cao do thiên tai, thời tiết bất lợi. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở nguồn cung, mà ở niềm tin của người tiêu dùng đối với chất lượng hàng hóa.  

“Hàng Việt có nhiều lợi thế, nhưng chất lượng chưa thật sự đồng đều. Chỉ cần người tiêu dùng gặp một trải nghiệm không tốt, niềm tin sẽ bị ảnh hưởng ngay”, bà Lan nhìn nhận.

Chính sự thiếu ổn định về chất lượng, đặc biệt ở nhóm nông sản, thực phẩm tươi sống, khiến quyết định mua sắm của người dân trở nên thận trọng hơn. Trong khi đó, hàng nhập khẩu, dù giá cao hơn, lại ghi điểm nhờ mẫu mã đồng đều, thông tin rõ ràng và cảm giác “an tâm khi lựa chọn”. Khoảng cách này, theo bà Lan, là rào cản khiến hàng Việt chưa tạo được những sản phẩm mũi nhọn đủ mạnh để người tiêu dùng “mua không cần cân nhắc”.

Một vấn đề khác được bà Trần Thị Phương Lan nhấn mạnh là việc kích cầu cần dựa trên dữ liệu thực tế về thu nhập và hành vi tiêu dùng, thay vì kỳ vọng chung chung vào các đợt khuyến mại ngắn hạn.

Dẫn số liệu thống kê, bà cho biết thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tiệm cận 5.000 USD/năm, song mức chi cho tiêu dùng thiết yếu mỗi tháng chỉ khoảng hơn 2 triệu đồng. Điều này cho thấy dư địa chi tiêu của đại bộ phận người dân không lớn, nhất là trong bối cảnh tâm lý tiết kiệm vẫn chi phối quyết định mua sắm.

“Không thể kỳ vọng thị trường tăng trưởng hai con số nếu hàng hóa không phù hợp với khả năng chi trả thực tế của số đông người tiêu dùng”, bà Lan phân tích

Củng cố niềm tin để tạo lực tăng trưởng

Chính vì vậy, xu hướng nổi bật từ cuối năm 2025 và tiếp tục sang 2026 là sự điều chỉnh linh hoạt của doanh nghiệp bán lẻ và nhà sản xuất. Quy cách đóng gói được thu nhỏ, sản phẩm được phân tầng rõ hơn theo mức giá, combo tiết kiệm và kênh mua sắm trực tuyến được đẩy mạnh. Đây không còn là giải pháp tình thế, mà đang trở thành cấu phần ổn định của thị trường tiêu dùng mới.

Từ thực tiễn vận hành, bà Lan đề xuất cần sớm xây dựng một báo cáo chuyên sâu về cơ cấu tiêu dùng của người Việt, coi đây là dữ liệu nền để các địa phương và doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạch định chính sách kích cầu, dự trữ hàng hóa và phát triển sản phẩm phù hợp.

Dù thị trường chưa bật mạnh, hệ thống bán lẻ vẫn đang đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp ổn định cho tiêu dùng nội địa. Theo Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, các chuỗi siêu thị lớn đã chuẩn bị nguồn hàng Tết từ rất sớm, với mức dự trữ tăng từ 10% đến 40% tùy nhóm hàng.

Đáng chú ý, hàng Tết được đưa lên quầy kệ từ cuối tháng 12/2025, giúp giãn áp lực mua sắm và phân phối vào thời điểm giáp Tết. Các chương trình khuyến mại được triển khai sớm, kéo dài, tạo tâm lý ổn định cho người tiêu dùng, thay vì dồn nén nhu cầu vào một vài thời điểm ngắn.

“Nguồn cung hàng hóa cho Tết và những tháng đầu năm 2026 hoàn toàn bảo đảm. Vấn đề hiện nay không phải là thiếu hàng, mà là làm sao để kích hoạt sức mua một cách bền vững”, bà Trần Thị Phương Lan khẳng định.

Không chỉ dừng ở dự trữ và khuyến mại, các doanh nghiệp bán lẻ còn mở rộng kênh thương mại điện tử, đa dạng phương thức thanh toán, tăng cường logistics nội vùng để giảm chi phí và giữ giá bán ổn định. Những nỗ lực này giúp thị trường duy trì trạng thái cân bằng ngay cả khi chi phí đầu vào còn nhiều biến động.

Bước sang năm 2026, thị trường nội địa Việt Nam không thiếu nền tảng, cũng không thiếu dư địa. Điều thị trường cần lúc này là một điểm tựa đủ chắc, đó là niềm tin của người tiêu dùng vào chất lượng hàng hóa và sự minh bạch của thị trường. Khi niềm tin được củng cố, sức mua sẽ không chỉ phục hồi, mà còn tạo ra lực tăng trưởng bền vững hơn.

Từ góc nhìn của hệ thống bán lẻ, việc nâng chất lượng hàng Việt, chuẩn hóa thông tin sản phẩm và bám sát khả năng chi trả thực tế của người dân chính là chìa khóa để thị trường nội địa bước vào năm 2026 với tâm thế chủ động hơn, vững vàng hơn và giàu triển vọng hơn.