Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới: Vai trò của VASB và cộng đồng thành viên

16/02/2026 - 13:378 phút đọc

(Banker.vn) Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam vừa ghi dấu một năm bản lề với nhiều chuyển biến quan trọng về quy mô, chất lượng và vị thế quốc tế, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB) - ông Nguyễn Thanh Kỳ đã có bài viết phân tích, đánh giá toàn diện những thành quả nổi bật của năm 2025, đồng thời đưa ra những định hướng chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của thị trường vốn.

2025 - năm của quá trình tái cấu trúc, chuẩn hóa và hội nhập sâu rộng

Năm 2025 có thể coi là một dấu mốc đặc biệt của thị trường chứng khoán Việt Nam, không chỉ bởi những con số tăng trưởng ấn tượng về quy mô, thanh khoản và độ sâu thị trường, mà quan trọng hơn, bởi sự chuyển động về chất lượng, chuẩn mực và vị thế quốc tế. Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô duy trì đà phục hồi tích cực, ổn định lạm phát, tỷ giá và mặt bằng lãi suất, thị trường chứng khoán đã thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn ngày càng quan trọng cho nền kinh tế.

Với vai trò là tổ chức đại diện cho cộng đồng các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và các định chế trung gian thị trường vốn, Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam xác định năm 2025 không chỉ là năm của tăng trưởng, mà còn là năm bản lề của quá trình tái cấu trúc, chuẩn hóa và hội nhập sâu hơn của thị trường vốn Việt Nam.

Trong năm qua, Hiệp hội đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm: Tổng hợp, phản ánh kịp thời ý kiến hội viên đối với chủ trương, chính sách pháp luật; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên; tổ chức các hoạt động kết nối, khảo sát, tìm kiếm cơ hội hợp tác trong và ngoài nước; đồng thời đẩy mạnh các hội thảo chuyên ngành về ESG, đạo đức nghề nghiệp, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).

VASB cũng tích cực tham gia phản biện chính sách, góp ý cho hơn 10 dự thảo thông tư, nghị định; cử đại diện tham gia Ban soạn thảo sửa đổi Nghị định 156/2020/NĐ-CP và các nhóm công tác đánh giá rủi ro rửa tiền giai đoạn 2023–2027. Song song đó, Hiệp hội duy trì quan hệ hợp tác chặt chẽ với nhiều tổ chức quốc tế như ICSA, ASF, ASIFMA, OECD, CIFC,… qua đó từng bước đưa tiếng nói của thị trường vốn Việt Nam tham gia sâu hơn vào các diễn đàn khu vực và toàn cầu.

Một điểm nhấn nổi bật trong năm 2025 là công tác đào tạo và phổ biến đạo đức nghề nghiệp chứng khoán. VASB đã phối hợp với Trường Đại học Tôn Đức Thắng triển khai giảng dạy Bộ Quy tắc đạo đức nghề nghiệp; xây dựng chương trình đào tạo chuyên biệt cho người hành nghề môi giới; cung cấp kênh đào tạo trực tuyến; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền tới nhà đầu tư thông qua Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam.

Ở mảng nâng cao nghiệp vụ, Hiệp hội đã tổ chức nhiều khóa đào tạo chuyên đề về AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân; các đoàn khảo sát, học tập kinh nghiệm quốc tế tại Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Mông Cổ; tiếp tục chấm điểm thực hành ESG đối với các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ tiêu biểu. Những hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa đào tạo, mà còn góp phần hình thành một hệ chuẩn mực nghề nghiệp mới, phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững của thị trường.

Nâng hạng thị trường - thành quả chiến lược và cánh cửa hội nhập mới

Một trong những thành quả mang tính chiến lược nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2025 chính là bước tiến quyết định trên lộ trình nâng hạng thị trường. Đây không phải là kết quả của một năm nỗ lực đơn lẻ, mà là kết tinh của cả một quá trình cải cách thể chế, hoàn thiện hạ tầng thị trường, nâng cao minh bạch thông tin và chuẩn hóa hoạt động của các chủ thể tham gia thị trường trong nhiều năm qua.

Từ góc độ Hiệp hội, chúng tôi cho rằng nâng hạng không chỉ là câu chuyện “được – mất” dòng vốn ngoại trong ngắn hạn, mà quan trọng hơn, đó là một cú hích thể chế để thị trường bước sang “một pha” phát triển mới, nơi kỷ luật thị trường, minh bạch thông tin và chất lượng hàng hóa trở thành những trụ cột không thể đảo ngược.

Triển vọng hậu nâng hạng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với toàn bộ hệ sinh thái thị trường vốn. Trước hết là yêu cầu về minh bạch và kỷ luật thị trường – yếu tố nền tảng để duy trì niềm tin của nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Một thị trường được nâng hạng nhưng thiếu kỷ luật, thiếu chuẩn mực công bố thông tin, thiếu chế tài đủ sức răn đe thì sẽ khó có thể giữ được vị thế và dòng vốn bền vững.

Song song đó, phát triển mạnh mẽ nhà đầu tư tổ chức là điều kiện tiên quyết để thị trường vận hành ổn định và chuyên nghiệp hơn. Thực tiễn quốc tế cho thấy, không có một thị trường chứng khoán phát triển nào mà lại dựa chủ yếu vào nhà đầu tư cá nhân. Việc gia tăng tỷ trọng các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, bảo hiểm, các định chế tài chính dài hạn không chỉ giúp ổn định dòng vốn, mà còn góp phần nâng cao chuẩn mực quản trị doanh nghiệp, kỷ luật thị trường và chất lượng tài sản đảm bảo để làm cơ sở cho vay.">định giá tài sản.

Ở góc độ hàng hóa thị trường, chất lượng IPO và Trái phiếu doanh nghiệp" data-glossary-english="Corporate Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do doanh nghiệp phát hành để huy động vốn.">trái phiếu doanh nghiệp phải được đặt lên hàng đầu. Sau giai đoạn bùng nổ và điều chỉnh mạnh của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, yêu cầu tái cấu trúc thị trường theo hướng minh bạch hơn, kỷ luật hơn và chuyên nghiệp hơn là không thể trì hoãn. Trái phiếu doanh nghiệp cần trở lại đúng bản chất là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp tốt, dự án tốt, với cơ chế công bố thông tin đầy đủ, xếp hạng tín nhiệm thực chất và trách nhiệm rõ ràng của các tổ chức trung gian.

Tương tự, thị trường IPO cần được định vị lại theo hướng “ít nhưng tinh”, thay vì chạy theo số lượng. Một thị trường nâng hạng không thể dựa trên những thương vụ IPO chất lượng thấp, thiếu minh bạch hoặc mang nặng tính đầu cơ ngắn hạn. Chất lượng hàng hóa chính là nền móng cho sự phát triển bền vững của thị trường trong thập kỷ tới.

Trong bối cảnh đó, ESG không còn là một khái niệm mang tính phong trào, mà đang dần trở thành chuẩn mực vận hành mới của thị trường vốn. Việc Hiệp hội chấm điểm thực hành ESG, tổ chức các diễn đàn và khóa đào tạo chuyên sâu về ESG không chỉ nhằm nâng cao nhận thức, mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn: Đưa ESG trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động huy động vốn, đầu tư và quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.

VASB khẳng định vai trò cầu nối tin cậy

Bước sang năm 2026 - năm cuối nhiệm kỳ 2022 - 2026, Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược và dài hạn. Ưu tiên hàng đầu là tái cấu trúc tổ chức, xây dựng chiến lược phát triển Hiệp hội theo hướng tổ chức tự quản (SRO) với sự hỗ trợ của JICA, từng bước tiệm cận mô hình các hiệp hội nghề nghiệp tiên tiến trên thế giới.

Song song đó, VASB sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ đạo đức nghề nghiệp ngành chứng khoán; thúc đẩy quản trị bền vững thông qua thực hành ESG; đẩy nhanh ứng dụng số hóa và AI trong quản trị, dịch vụ tại các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ nhằm nâng cao minh bạch, hiệu quả hoạt động và bảo vệ nhà đầu tư.

Một dấu mốc quan trọng khác trong năm 2026 là việc Hiệp hội đặt mục tiêu đồng tổ chức thành công Diễn đàn Chứng khoán châu Á – ASF 2026 tại Việt Nam cùng VBMA. Đây không chỉ là một sự kiện đối ngoại tài chính mang tính biểu tượng, mà còn là cơ hội để kết nối các tổ chức tài chính trong nước với hơn 30 quốc gia trong khu vực, khẳng định vai trò và vị thế của thị trường vốn Việt Nam trên bản đồ tài chính châu Á.

Hiệp hội cũng sẽ tiếp tục đồng hành cùng Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật; nghiên cứu, đề xuất phát triển các sản phẩm và thị trường mới như thị trường tài sản số, tín chỉ carbon, trung tâm tài chính quốc tế – những cấu phần quan trọng của một thị trường vốn hiện đại.

Tại các diễn đàn và hội nghị trong năm qua, VASB đã đưa ra nhiều kiến nghị mang tính định hướng dài hạn cho thị trường. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất đưa Bộ Quy tắc đạo đức nghề nghiệp trở thành nội dung bắt buộc trong chương trình đào tạo và cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán; kiến nghị quy định các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ khi tham gia thị trường phải đồng thời là thành viên của VASB, phù hợp với thông lệ quốc tế; đồng thời đề nghị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hỗ trợ Hiệp hội trong việc đăng cai tổ chức ASF 2026.

Nhìn về phía trước, chúng tôi tin rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một chu kỳ phát triển mới – nơi tăng trưởng quy mô phải song hành với nâng cao chất lượng, nơi hội nhập quốc tế phải đi cùng với kỷ luật thị trường, và nơi lợi ích của từng chủ thể phải hài hòa với lợi ích dài hạn của cả hệ sinh thái thị trường vốn.

Trong hành trình đó, Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam cam kết tiếp tục đóng vai trò cầu nối tin cậy giữa cộng đồng thành viên với cơ quan quản lý, giữa thị trường trong nước với các tổ chức quốc tế, và giữa hiện tại với một tương lai phát triển bền vững của thị trường vốn Việt Nam.