Tăng gần 100%, thức ăn gia súc bất ngờ thành “mỏ vàng” xuất khẩu chỉ sau 2 tháng

01/04/2026 - 12:594 phút đọc

(Banker.vn) Mặt hàng xuất khẩu này của Việt Nam đạt gần 254 triệu USD chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, tăng mạnh nhờ nhu cầu từ Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á.

Bất ngờ nổi lên giữa dòng chảy xuất khẩu nông sản

Trong bức tranh xuất khẩu nông sản vốn quen thuộc với những cái tên như gạo, cà phê hay sầu riêng, một nhóm hàng từng bị xem là “phụ phẩm” lại bất ngờ vươn lên thành điểm sáng đầu năm 2026. Đó là thức ăn gia súc và nguyên liệu – một lĩnh vực ít được chú ý nhưng đang âm thầm tạo ra giá trị lớn.

margin: 15px auto;" />

Theo số liệu sơ bộ từ cơ quan hải quan, chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đã đạt gần 254 triệu USD. Con số này không chỉ cho thấy quy mô đáng kể, mà còn phản ánh tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước.

Dù trong tháng 2 có sự điều chỉnh giảm so với tháng 1 là điều thường thấy do yếu tố chu kỳ giao hàng và nhu cầu sau Tết nhưng nếu nhìn theo xu hướng năm, xuất khẩu thức ăn gia súc vẫn đang duy trì đà tăng tích cực. Điều này cho thấy nhu cầu thị trường thực sự đang mở rộng, chứ không phải chỉ là biến động ngắn hạn.

Trung Quốc chiếm gần một nửa, trở thành “đầu kéo” của thị trường

Trong cơ cấu thị trường xuất khẩu, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò áp đảo. Trong 2 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thức ăn gia súc sang thị trường này đạt hơn 119 triệu USD, chiếm tới 47% tổng giá trị xuất khẩu của toàn ngành.

Đáng chú ý, mức tăng trưởng so với cùng kỳ lên tới gần 100%, cho thấy nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc đang tăng rất nhanh. Riêng trong tháng 2, dù giảm so với tháng trước, nhưng kim ngạch vẫn cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm 2025.

Sự tăng trưởng này không phải là ngẫu nhiên. Sau giai đoạn biến động do dịch bệnh và tái cơ cấu ngành chăn nuôi, thị trường Trung Quốc đang bước vào chu kỳ phục hồi. Quy mô đàn lợn và gia cầm tăng trở lại kéo theo nhu cầu lớn về thức ăn chăn nuôi, đặc biệt là nguồn nguyên liệu ổn định từ các quốc gia lân cận.

Bên cạnh Trung Quốc, các thị trường trong khu vực như Campuchia và Malaysia cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Campuchia đạt hơn 35 triệu USD trong 2 tháng, tăng hơn 58%, trong khi Malaysia đạt gần 19 triệu USD.

Điều này phản ánh xu hướng chung của khu vực Đông Nam Á: ngành chăn nuôi đang phục hồi sau giai đoạn khó khăn, kéo theo nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu thức ăn tăng mạnh.

Từ “phụ phẩm” thành ngành hàng giá trị cao

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là bản chất của nhóm hàng này. Thức ăn gia súc và nguyên liệu phần lớn được sản xuất từ các phụ phẩm nông nghiệp như cám gạo, bã đậu, phụ phẩm chế biến ngô hay các sản phẩm sau chế biến thực phẩm.

Trong nhiều năm, đây không phải là nhóm hàng được ưu tiên phát triển, do giá trị gia tăng thấp và phụ thuộc vào nguồn cung nguyên liệu. Tuy nhiên, bối cảnh thị trường đang thay đổi nhanh chóng.

Sự phát triển của ngành chăn nuôi công nghiệp, đặc biệt tại Trung Quốc, đã khiến nhu cầu đối với các loại nguyên liệu thức ăn tăng vọt. Khi quy mô đàn vật nuôi lớn, yếu tố quan trọng nhất không còn là tự sản xuất mà là đảm bảo nguồn cung ổn định, giá hợp lý và logistics thuận lợi.

Việt Nam, với lợi thế vị trí địa lý gần Trung Quốc, chi phí vận chuyển thấp và nguồn nguyên liệu dồi dào từ ngành nông nghiệp, đã nhanh chóng tận dụng cơ hội này. Không chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô, nhiều doanh nghiệp còn tham gia vào khâu chế biến, phối trộn để nâng cao giá trị sản phẩm.

Xu hướng này cho thấy một sự chuyển dịch quan trọng: từ việc chỉ xuất khẩu nông sản chính, Việt Nam đang từng bước khai thác giá trị từ cả những phần “phụ” trong chuỗi sản xuất. Nhìn về dài hạn, giới chuyên gia đánh giá xuất khẩu thức ăn gia súc vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Nguyên nhân đến từ ba yếu tố chính.

Thứ nhất, nhu cầu chăn nuôi tại Trung Quốc và Đông Nam Á được dự báo tiếp tục tăng, đặc biệt khi tiêu thụ thịt và sản phẩm chăn nuôi phục hồi sau đại dịch.

Thứ hai, xu hướng chuyên môn hóa trong sản xuất nông nghiệp khiến nhiều quốc gia lựa chọn nhập khẩu nguyên liệu thay vì tự sản xuất, mở ra cơ hội cho các nước xuất khẩu như Việt Nam.

Thứ ba, sự phát triển của công nghệ chế biến giúp nâng cao giá trị các sản phẩm phụ phẩm, biến những nguyên liệu từng bị xem là “thứ yếu” trở thành hàng hóa có giá trị thương mại cao.

Tuy vậy, ngành cũng đối mặt với không ít thách thức như biến động giá nguyên liệu, yêu cầu kiểm soát chất lượng và cạnh tranh từ các quốc gia khác trong khu vực.

Dù vậy, với đà tăng trưởng hiện tại, nhóm hàng thức ăn gia súc và nguyên liệu đang dần khẳng định vai trò là một trong những trụ cột mới của xuất khẩu nông nghiệp Việt Nam – một “mỏ vàng” đúng nghĩa được khai thác từ những gì trước đây từng bị xem là phụ phẩm.