Tạm hoãn Nghị định 46: Quyết sách kịp thời, đồng hành cùng doanh nghiệp

Củng cố niềm tin cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh nền kinh tế cần duy trì đà phục hồi và ổn định chuỗi cung ứng, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực và lùi thời điểm áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP (Nghị định 46) về an toàn thực phẩm được đánh giá là quyết sách kịp thời, linh hoạt, thể hiện rõ tinh thần kiến tạo và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Đào Ngọc Tiến – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương đã chia sẻ những đánh giá về ý nghĩa kinh tế của quyết định này.

margin: 15px auto;" />

- Thưa PGS.TS, ông đánh giá như thế nào khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định 46, đặc biệt trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều khó khăn hiện nay?

PGS.TS Đào Ngọc Tiến: Tôi đánh giá cao việc ban hành Nghị quyết số 09 tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định 46. Điều này thể hiện tinh thần cầu thị, kiến tạo cũng như hành động rất khẩn trương, quyết liệt của Chính phủ.

Nghị định 46 được ký ngày 26/01/2026 và có hiệu lực ngay tại thời điểm ký ban hành. Việc ban hành và thực thi Nghị định 46 đã gây ra nhiều bất ngờ và khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp. Thống kế sơ bộ của một số cơ quan, hiệp hội cho thấy, có khoảng hơn 120.000 tấn thực phẩm bao gói sẵn, nguyên liệu, bao bì, phụ gia thực phẩm nhập khẩu, 300.000 tấn nông sản, thực phẩm tươi sống bị ùn ứ tại cảng và cửa khẩu. Điều đó gây ra nhiều khó khăn, thiệt hại cho doanh nghiệp và đặc biệt là sự gián đoạn chuỗi cung ứng.

Quyết định tạm dừng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP cho đến hết ngày 15/4 đã giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại về chi phí lưu kho, lưu bãi, đồng thời tránh nguy cơ thiếu nguyên liệu sản xuất ngay trong cao điểm phục vụ dịp Tết.

Ngay khi có các ý kiến phản ánh của các doanh nghiệp, hiệp hội và của chính các cơ quan thực thi ở cửa khẩu, Chính phủ đã lập tức chỉ đạo các bộ, ngành liên quan vào cuộc, các cơ quan liên quan đã họp và đưa ra các biện pháp phù hợp để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Những đề xuất kiến nghị của doanh nghiệp đã được Chính phủ tiếp nhận, phản hồi và xử lý bằng Nghị quyết 09. Và cũng ngay lập tức, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế.... đã phân công nhiệm vụ, bố trí lực lượng trực 24/7 để xử lý yêu cầu của doanh nghiệp, giải phóng lượng hàng tồn kho trong thời gian nhanh nhất. Đây chính là những minh chứng cho thấy tính kiến tạo và quyết liệt của Chính phủ.

Chuẩn bị tốt các điều kiện để thực thi hiệu quả Nghị định 46

- Theo PGS.TS, việc tạm ngưng áp dụng Nghị định 46 sẽ tác động ra sao đến môi trường đầu tư – kinh doanh, nhất là đối với các doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất khẩu thực phẩm của Việt Nam?

PGS.TS Đào Ngọc Tiến: Việc tạm ngưng này mang lại "giải pháp cấp cứu" quý giá cho doanh nghiệp. Đó là giảm áp lực tuân thủ khi doanh nghiệp tạm thời chưa phải lập tức chuyển đổi sang các quy định mới về ghi nhãn hay các quy định về điều kiện nhập khẩu nguyên liệu động vật, thực vật.

Bên cạnh đó, giúp tránh gián đoạn chuỗi cung ứng khi theo Nghị định 46, nhiều mặt hàng vốn đang tự công bố sẽ phải chuyển sang đăng ký bản công bố hợp quy. Nếu áp dụng ngay, các lô hàng nhập khẩu có thể bị tắc nghẽn tại cửa khẩu do chưa kịp hoàn thiện hồ sơ theo trình tự mới.

Tuy nhiên, theo tôi, điều quan trọng hơn là tác động đến tâm lý nhà đầu tư và doanh nghiệp. Hành động của Chính phủ củng cố niềm tin rằng môi trường pháp lý của Việt Nam luôn đặt mục tiêu kiến tạo, đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp lên trên cùng, thay vì chỉ đơn thuần là quản lý và kiểm soát. 

Các cơ quan quản lý nhà nước đã cầu thị, nhìn nhận ra các bất cập khi triển khai thực tế. Thời gian tạm ngưng là cơ hội để các Bộ (Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương) rà soát lại, phân công trách nhiệm nhằm tránh chồng chéo, giúp môi trường kinh doanh minh bạch và dễ dự báo hơn.

- Vậy ông có khuyến nghị gì để trong thời gian tạm ngưng, các cơ quan quản lý có thể hoàn thiện chính sách về an toàn thực phẩm theo hướng vừa đảm bảo mục tiêu quản lý nhà nước, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và hội nhập quốc tế?

PGS.TS Đào Ngọc Tiến: Trước hết, cần khẳng định tinh thần của Nghị định 46 hướng tới một môi trường kinh doanh minh bạch và chuyên nghiệp hơn, bảo vệ người tiêu dùng tốt hơn nhưng đồng thời cũng thanh lọc những doanh nghiệp có năng lực quản trị và sản xuất yếu kém. Các nguyên tắc trong việc kiểm soát từ nguồn, công khai và minh bạch thông tin được nêu trong Nghị định 46 là điều kiện tiên quyết trong chính sách an toàn thực phẩm. Mục tiêu quan trọng nhất là phải đảm bảo an toàn cho chính người tiêu dùng Việt Nam.

Thời gian tạm ngưng sẽ là thời gian để Chính phủ rà soát, chuẩn bị các điều kiện để thực thi hiệu quả Nghị định 46, hướng đến mục tiêu bền vững chung cho cả xã hội, cân bằng quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

PGS.TS Đào Ngọc Tiến: Trong thời gian tạm ngưng Nghị định 46, cần đẩy nhanh số hóa thủ tục, ban hành hướng dẫn cụ thể theo từng ngành hàng; đồng thời rà soát mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp để có chính sách hỗ trợ phù hợp và tăng cường phối hợp hiệu quả giữa tiền kiểm và hậu kiểm.