Rủi ro thương mại gia tăng, Bộ Công Thương phát đi loạt khuyến nghị quan trọng tới doanh nghiệp

03/03/2026 - 18:554 phút đọc

(Banker.vn) Trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động, Bộ Công Thương đã phát đi khuyến nghị khẩn, đề nghị doanh nghiệp chủ động chuẩn bị phương án ứng phó rủi ro.

Rủi ro chuỗi cung ứng và chi phí logistics gia tăng

Trước diễn biến căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran tại Trung Đông, ngày 2/3, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã phát đi 5 khuyến nghị khẩn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam chủ động ứng phó, giảm thiểu rủi ro đối với hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và logistics.

margin: 15px auto;" />

Theo Cục Xuất nhập khẩu, từ ngày 28/2/2026, các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã đánh dấu bước leo thang đáng kể tại khu vực Trung Đông. Chỉ trong vòng 24–48 giờ, các bên liên quan đã phát tín hiệu chuẩn bị cho khả năng xung đột kéo dài, làm gia tăng mức độ rủi ro đối với môi trường thương mại quốc tế.

Bối cảnh bất ổn này làm tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Giá dầu và nhiên liệu thế giới được dự báo có thể biến động theo xu hướng tăng mạnh, kéo theo chi phí sản xuất và hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam chịu nhiều áp lực.

Trong lĩnh vực logistics, giá nhiên liệu leo thang đang tạo sức ép lên cước vận tải biển và hàng không. Việc một số quốc gia hạn chế hoặc đóng cửa không phận buộc các hãng hàng không điều chỉnh đường bay, kéo dài thời gian vận chuyển và làm tăng chi phí. Đáng chú ý, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, khiến nhiều hãng tàu phải thay đổi lộ trình hoặc tránh xa khu vực xung đột, từ đó làm gia tăng đáng kể chi phí nhiên liệu và thời gian giao hàng.

Doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa thị trường, rà soát hợp đồng

Trước tình hình trên, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đề nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp logistics theo dõi sát diễn biến thị trường để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất, xuất khẩu và vận tải, hạn chế tình trạng ùn tắc hoặc thiệt hại phát sinh.

Một trong những giải pháp trọng tâm được nhấn mạnh là đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động tìm kiếm các thị trường có nhu cầu tương tự nhằm xây dựng phương án thay thế trong trường hợp hoạt động xuất khẩu sang Israel, Iran và khu vực Trung Đông gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần rà soát kỹ các điều khoản hợp đồng liên quan đến logistics, vận chuyển, giao nhận và bảo hiểm, đặc biệt là các điều khoản về bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí khi phát sinh rủi ro. Việc mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa được xem là giải pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích trong bối cảnh bất ổn gia tăng.

Cơ quan quản lý cũng đề nghị doanh nghiệp thường xuyên phân tích, trao đổi thông tin với các bộ, ngành liên quan về tình hình xuất nhập khẩu, biến động địa chính trị, diễn biến giá cước và phụ phí vận tải để kịp thời xây dựng phương án ứng phó cho các tình huống tương tự.

Việc xây dựng kế hoạch phòng ngừa và thích ứng dài hạn được nhấn mạnh là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu nguy cơ, rủi ro và tổn thất trong thương mại quốc tế. Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn các kịch bản phản ứng để bảo đảm sự ổn định của chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, các hiệp hội và doanh nghiệp được khuyến nghị tăng cường trao đổi với Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cùng hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng và thị trường tiềm năng, từ đó chủ động phương án thay thế hoặc khai thác cơ hội mới.

Về phía Bộ Công Thương, Cục Xuất nhập khẩu cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, cập nhật thông tin kịp thời tới hiệp hội và doanh nghiệp, đồng thời nghiên cứu tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế nhằm nâng cao năng lực chủ động ứng phó với các tình huống tương tự trong tương lai.