PGS,TS. Nguyễn Hữu Huân: Không sao chép mô hình cũ, IFC-HCM chọn bản sắc riêng để vươn tầm quốc tế

22/02/2026 - 07:1310 phút đọc

(Banker.vn) Trong cuộc trò chuyện đầu năm với Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, PGS,TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TP. Hồ Chí Minh (IFC-HCM) đã có những chia sẻ để làm rõ hơn những định hướng phát triển IFC-HCM. Theo ông, IFC-HCM không đặt mục tiêu “bắt kịp” Singapore hay Hồng Kông, mà chọn chiến lược “đi sau nhưng đi khác”, định vị là “cửa ngõ vốn” kết nối tài chính toàn cầu với kinh tế thực, vận hành mở, thông minh, bền vững.

TRONG CUỘC TRÒ CHUYỆN ĐẦU NĂM VỚI TẠP CHÍ THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH TIỀN TỆ, PGS,TS. NGUYỄN HỮU HUÂN, PHÓ CHỦ TỊCH CƠ QUAN ĐIỀU HÀNH TRUNG TÂM TÀI CHÍNH QUỐC TẾ TP. HỒ CHÍ MINH (IFC-HCM) ĐÃ CÓ NHỮNG CHIA SẺ ĐỂ LÀM RÕ HƠN NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN IFC-HCM. THEO ÔNG, IFC-HCM KHÔNG ĐẶT MỤC TIÊU “BẮT KỊP” SINGAPORE HAY HỒNG KÔNG, MÀ CHỌN CHIẾN LƯỢC “ĐI SAU NHƯNG ĐI KHÁC”, ĐỊNH VỊ LÀ “CỬA NGÕ VỐN” KẾT NỐI TÀI CHÍNH TOÀN CẦU VỚI KINH TẾ THỰC, VẬN HÀNH MỞ, THÔNG MINH, BỀN VỮNG.

margin: 15px auto;" />

Phóng viên: Trung tâm Tài chính quốc tế đã chính thức được thành lập, trong vai trò Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành IFC-HCM, ông có thể chia sẻ tầm nhìn và sứ mệnh của IFC-HCM trong giai đoạn hiện nay?

PGS,TS. Nguyễn Hữu Huân: Việc IFC-HCM chính thức được thành lập là một dấu mốc rất quan trọng, không chỉ với TP. Hồ Chí Minh, mà còn với tiến trình hội nhập tài chính của Việt Nam nói chung. Trong bối cảnh hiện nay, khi dòng vốn toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các trung tâm tài chính không còn cạnh tranh đơn thuần bằng quy mô, mà bằng chất lượng thể chế, mức độ mở, khả năng đổi mới và năng lực kết nối, thì tầm nhìn của chúng tôi là xây dựng IFC-HCM trở thành một nền tảng tài chính hiện đại, cởi mở và đáng tin cậy, đủ sức kết nối Việt Nam với các dòng vốn, định chế và thị trường tài chính quốc tế.

Về tầm nhìn, IFC-HCM không chỉ hướng tới việc thu hút các định chế tài chính lớn đến đặt hiện diện, mà quan trọng hơn là tạo dựng một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh, nơi các ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm, Fintech, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức hỗ trợ cùng vận hành trong một không gian thể chế minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Đây là một trung tâm mở, có khả năng lan tỏa tác động tích cực ra toàn bộ nền kinh tế, đặc biệt là thị trường vốn, hệ thống ngân hàng và khu vực doanh nghiệp trong nước.

Về sứ mệnh, trong giai đoạn hiện nay, IFC-HCM tập trung vào 3 trụ cột lớn. Thứ nhất là tạo kênh huy động và phân bổ vốn hiệu quả cho nền kinh tế, nhất là các lĩnh vực then chốt như hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Thứ hai là góp phần nâng chuẩn vận hành của thị trường tài chính Việt Nam thông qua việc thử nghiệm các mô hình, sản phẩm và thông lệ quốc tế, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa về quản trị rủi ro, minh bạch thông tin và bảo vệ nhà đầu tư. Thứ ba là đóng vai trò cầu nối, giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn với thị trường tài chính toàn cầu, đồng thời, đưa Việt Nam trở thành một điểm đến đáng tin cậy của dòng vốn quốc tế dài hạn.

Một điểm chúng tôi đặc biệt nhấn mạnh là, IFC-HCM sẽ được phát triển theo hướng “thông minh, số và bền vững”. Điều này có nghĩa là công nghệ, đặc biệt là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, Fintech và các mô hình tài chính mới sẽ được tích hợp ngay từ đầu trong thiết kế và vận hành trung tâm. Song song đó, yếu tố phát triển bền vững, tài chính xanh và tài chính toàn diện sẽ được cụ thể hóa bằng các sản phẩm, cơ chế và tiêu chuẩn vận hành rõ ràng.

Mục tiêu xây dựng IFC-HCM là một quá trình dài hơi, cần sự kiên định về thể chế, sự đồng hành của Chính phủ, chính quyền thành phố và đặc biệt là sự tham gia thực chất của khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế. Nếu làm tốt, trung tâm không chỉ là một điểm nhấn về tài chính, mà còn là một bước tiến lớn cho năng lực thể chế và vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu.

Phóng viên: Hiện các trung tâm tài chính khu vực như Singapore, Hồng Kông hay Thượng Hải đã phát triển rất mạnh. Vậy Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam định vị mình như thế nào trên bản đồ tài chính khu vực để có thể “đi sau nhưng đi khác” và tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt?

PGS,TS. Nguyễn Hữu Huân: Chúng tôi nhìn nhận rất rõ rằng, nếu so về lịch sử hình thành, quy mô thị trường hay mức độ tích tụ định chế tài chính, Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam khó có thể cạnh tranh trực diện với các trung tâm đã phát triển mạnh như Singapore, Hồng Kông hay Thượng Hải. Vì vậy, ngay từ đầu, chúng tôi không chọn cách “đi sau để bắt kịp”, mà xác định rõ tinh thần là đi sau nhưng đi khác.

Điểm khác đầu tiên nằm ở vai trò và định vị. Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam không đặt mục tiêu trở thành một trung tâm trung chuyển tài chính toàn cầu theo nghĩa truyền thống, mà hướng tới vai trò là nền tảng kết nối dòng vốn quốc tế với nền kinh tế thực đang tăng trưởng nhanh. Trung tâm tài chính quốc tế vì vậy được định vị như một “cửa ngõ vốn” phục vụ trực tiếp cho quá trình phát triển đó, thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động tài chính thuần túy.

Khác biệt thứ hai là cách tiếp cận về mô hình phát triển. Chúng tôi không xây dựng trung tâm theo mô hình cũ, dựa nặng vào tài chính truyền thống, mà đi theo hướng “số, xanh và đổi mới” ngay từ đầu. Điều này cho phép trung tâm tận dụng lợi thế của người đi sau: không bị ràng buộc bởi hạ tầng cũ, có thể tích hợp sớm các mô hình Fintech, tài chính số, tài chính xanh và các sản phẩm gắn với chuyển đổi năng lượng, ESG. Đây là những lĩnh vực mà nhu cầu toàn cầu đang tăng rất nhanh và vẫn còn dư địa lớn cho các trung tâm mới tạo dấu ấn.

Một điểm khác biệt quan trọng nữa là tính linh hoạt về thể chế. Trong khi các trung tâm tài chính lớn đã phát triển ổn định và tương đối “chín”, không gian điều chỉnh chính sách của họ không còn quá rộng, thì Việt Nam lại có lợi thế ở giai đoạn đang thiết kế thể chế. Nếu làm tốt, trung tâm tài chính quốc tế có thể trở thành nơi thử nghiệm các cơ chế mới, các mô hình quản lý hiện đại, từ đó tạo sức hút với các định chế tài chính và nhà đầu tư đang tìm kiếm môi trường linh hoạt nhưng vẫn an toàn.

Cuối cùng, lợi thế cạnh tranh khác biệt của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam nằm ở câu chuyện phát triển. Chúng tôi không chỉ mời gọi dòng vốn, mà mời gọi sự đồng hành dài hạn với một nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, với quy mô dân số lớn, tầng lớp trung lưu tăng nhanh và khát vọng vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trung tâm tài chính quốc tế, vì vậy, không chỉ là một điểm đến tài chính, mà là một phần trong câu chuyện tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.

Tóm lại, chúng tôi ý thức rất rõ rằng, con đường của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam là tạo ra một bản sắc riêng: gắn tài chính với phát triển, gắn đổi mới với an toàn, và gắn hội nhập quốc tế với lợi ích dài hạn của nền kinh tế trong nước. Đây chính là cách để “đi sau nhưng đi khác” và từng bước tạo dựng vị thế trên bản đồ tài chính khu vực.

Phóng viên: Vai trò của hệ thống ngân hàng trong IFC-HCM sẽ được định vị như thế nào, đặc biệt trong quản trị rủi ro và kết nối dòng vốn quốc tế, thưa ông?

PGS,TS. Nguyễn Hữu Huân: Trong IFC-HCM, hệ thống ngân hàng không chỉ được nhìn nhận với vai trò trung gian tài chính truyền thống, mà được định vị là trụ cột ổn định và “xương sống” của toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Nếu coi trung tâm tài chính là một không gian mở cho các dòng vốn, sản phẩm và mô hình tài chính mới, thì ngân hàng chính là lực lượng giữ nhịp, bảo đảm an toàn hệ thống và duy trì niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

Trước hết, về quản trị rủi ro, hệ thống ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc “lọc” và chuẩn hóa dòng vốn. Các ngân hàng sẽ là đầu mối triển khai các chuẩn mực quản trị rủi ro, tuân thủ và phòng chống rửa tiền theo thông lệ toàn cầu. Trung tâm tài chính không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu một hệ thống ngân hàng đủ năng lực đánh giá rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, rủi ro thanh khoản và rủi ro pháp lý đối với các dòng vốn xuyên biên giới. Ở góc độ này, ngân hàng không chỉ bảo vệ chính mình, mà còn bảo vệ uy tín và độ an toàn của cả trung tâm tài chính.

Thứ hai, trong kết nối dòng vốn quốc tế, ngân hàng sẽ là “cầu nối chiến lược” giữa các nhà đầu tư toàn cầu với nền kinh tế trong nước. Thông qua mạng lưới đại lý, quan hệ đối tác quốc tế và các sản phẩm tài chính xuyên biên giới, ngân hàng giúp chuyển hóa dòng vốn quốc tế thành nguồn lực dài hạn cho các dự án hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển doanh nghiệp. Quan trọng hơn, ngân hàng không chỉ đưa vốn vào, mà còn giúp dòng vốn đó vận hành một cách có trật tự, minh bạch và phù hợp với năng lực hấp thụ của nền kinh tế.

Một điểm rất đáng chú ý là trong Trung tâm tài chính quốc tế, ngân hàng sẽ không hoạt động một cách đơn lẻ, mà liên kết chặt chẽ với thị trường vốn, Fintech và các định chế tài chính phi ngân hàng. Ngân hàng có thể đóng vai trò nhà tạo lập thị trường, đơn vị bảo lãnh, đơn vị thanh toán - bù trừ, đồng thời hợp tác với Fintech để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro, phân tích dữ liệu và cung cấp dịch vụ tài chính hiện đại hơn. Đây là sự dịch chuyển từ mô hình ngân hàng “đóng” sang ngân hàng “nền tảng”, phù hợp với yêu cầu của một trung tâm tài chính hiện đại.

Cuối cùng, ở tầm chiến lược, hệ thống ngân hàng còn giữ vai trò neo ổn định vĩ mô cho Trung tâm tài chính quốc tế. Trong bối cảnh dòng vốn quốc tế có thể biến động rất nhanh, ngân hàng chính là tuyến phòng thủ đầu tiên giúp giảm thiểu rủi ro lan truyền, hạn chế sốc tài chính và duy trì sự ổn định cần thiết. Điều này đặc biệt quan trọng với một trung tâm tài chính đang trong giai đoạn hình thành như TP. Hồ Chí Minh, nơi niềm tin của thị trường là yếu tố sống còn.

Tóm lại, trong IFC-HCM, hệ thống ngân hàng được định vị không chỉ là người tham gia, mà là nhân tố bảo đảm an toàn, kết nối và dẫn dắt, vừa hỗ trợ dòng vốn quốc tế chảy vào nền kinh tế, vừa bảo vệ sự ổn định và phát triển bền vững của toàn bộ hệ sinh thái tài chính.

Phóng viên: Trong tổng thể chiến lược phát triển, IFC-HCM được kỳ vọng đảm nhiệm vai trò gì? Đâu là những lĩnh vực mũi nhọn Trung tâm hướng đến để tạo sức lan tỏa cho cả hệ thống tài chính quốc gia, thưa ông?

PGS,TS. Nguyễn Hữu Huân: Trong tổng thể chiến lược phát triển của đất nước, IFC-HCM được kỳ vọng là một công cụ nền tảng mang tính dẫn dắt và lan tỏa cho toàn bộ hệ thống tài chính quốc gia. Nói cách khác, trung tâm không chỉ phục vụ riêng cho TP. Hồ Chí Minh, mà đóng vai trò như một “phòng thí nghiệm thể chế” và một “đầu mối kết nối” để nâng tầm thị trường tài chính Việt Nam trong tiến trình hội nhập sâu với khu vực và thế giới.

Vai trò cốt lõi đầu tiên của trung tâm là kênh huy động và phân bổ nguồn lực trung - dài hạn cho nền kinh tế. Trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ bổ sung một lớp thị trường mới, giúp kết nối trực tiếp dòng vốn quốc tế với các nhu cầu phát triển hạ tầng, chuyển đổi năng lượng, đô thị hóa, công nghiệp công nghệ cao... qua đó giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng truyền thống và nâng cao hiệu quả phân bổ vốn của nền kinh tế.

Thứ hai, trung tâm được kỳ vọng đóng vai trò nâng chuẩn vận hành của hệ thống tài chính quốc gia. Thông qua việc áp dụng các thông lệ quốc tế về minh bạch, quản trị rủi ro, công bố thông tin và bảo vệ nhà đầu tư, trung tâm sẽ tạo ra một “mặt bằng chuẩn” mới. Khi chuẩn mực này được lan tỏa ra thị trường trong nước, nó sẽ góp phần cải thiện chất lượng thị trường vốn, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao sức cạnh tranh của hệ thống tài chính Việt Nam nói chung.

Về các lĩnh vực mũi nhọn, trung tâm không chủ trương phát triển dàn trải mà tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh. Trước hết là tài chính xanh và tài chính cho chuyển đổi năng lượng. Thứ hai là tài chính số và Fintech, bao gồm các mô hình thanh toán, quản trị rủi ro, phân tích dữ liệu và hạ tầng tài chính dựa trên công nghệ mới, nhằm nâng cao hiệu quả và tính bao trùm của hệ thống tài chính. Thứ ba là các dịch vụ tài chính gắn với thị trường vốn và quản lý tài sản, phục vụ cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế.

Trong bức tranh tổng thể, IFC-HCM được kỳ vọng là đầu tàu thể chế và động lực đổi mới của hệ thống tài chính quốc gia, vừa kết nối Việt Nam với dòng vốn toàn cầu, vừa góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế. Bên cạnh vai trò đối với hệ thống tài chính trong nước, IFC-HCM còn được kỳ vọng đảm nhiệm một vai trò quan trọng hơn ở tầm khu vực, đó là trở thành một hub tài chính khu vực mang bản sắc riêng: kết nối dòng vốn quốc tế với các nền kinh tế đang tăng trưởng, dẫn dắt các mô hình tài chính mới và góp phần nâng cao vai trò của Việt Nam trong bản đồ tài chính khu vực và châu Á - Thái Bình Dương.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!