Nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng, dòng vốn tìm đến ngành ưu tiên

Nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng, nhưng có chọn lọc

Dư địa tín dụng bước sang năm 2026 đang được mở ra theo một cách thận trọng nhưng rõ ràng hơn so với các giai đoạn trước. Kết quả điều tra xu hướng tín dụng của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam do Ngân hàng Nhà nước công bố mới đây cho thấy, phần lớn các ngân hàng dự kiến tiếp tục nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn cho vay trong năm 2026, qua đó tạo thêm không gian vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các lĩnh vực được xác định là ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế. 

Cụ thể, trong bối cảnh rủi ro tín dụng của toàn hệ thống được các tổ chức tín dụng đánh giá là tăng nhẹ trong năm 2025 và có khả năng tiếp diễn trong năm 2026, việc nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng không mang tính đại trà mà được thiết kế có điều kiện, gắn với các ngành nghề có triển vọng, có khả năng lan tỏa và phù hợp với định hướng điều hành của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Đây cũng là điểm khác biệt đáng chú ý của chu kỳ tín dụng giai đoạn 2025 - 2026 so với những năm trước, khi mục tiêu tăng trưởng tín dụng được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với yêu cầu an toàn hệ thống.

Theo kết quả điều tra, trong 6 tháng cuối năm 2025, đa số các tổ chức tín dụng cho biết, tiêu chuẩn tín dụng được giữ “không đổi” hoặc “nới lỏng” nhẹ, trong đó xu hướng nới lỏng tập trung chủ yếu vào nhóm khách hàng doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đáng chú ý, nhóm ngân hàng thương mại trọng yếu thể hiện xu hướng nới lỏng rõ hơn đối với hầu hết các nhóm khách hàng và lĩnh vực, ngoại trừ đầu tư kinh doanh chứng khoán và lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm,… những mảng tiếp tục bị thắt chặt nhẹ do mức độ rủi ro được đánh giá cao hơn.

Bước sang 6 tháng đầu năm và cả năm 2026, xu hướng nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng được các tổ chức tín dụng dự báo sẽ tiếp tục duy trì. Tuy nhiên, phạm vi áp dụng không đồng đều giữa các nhóm ngân hàng. Trong khi các ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng trách nhiệm hữu hạn một thành viên có xu hướng nới lỏng rõ hơn, thì nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước, ngân hàng nước ngoài và công ty tài chính về cơ bản dự kiến giữ nguyên tiêu chuẩn tín dụng. Riêng nhóm ngân hàng thương mại trọng yếu tiếp tục được kỳ vọng đóng vai trò dẫn dắt với mức độ nới lỏng nhẹ, nhưng vẫn trong khuôn khổ kiểm soát rủi ro chặt chẽ.

Căn cứ quan trọng nhất cho xu hướng nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng, theo đánh giá của các tổ chức tín dụng, là triển vọng kinh tế vĩ mô được nhìn nhận tích cực hơn, cùng với tác động hỗ trợ từ các chính sách định hướng, quản lý phát triển ngành kinh tế và chính sách tín dụng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Việc nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng trong giai đoạn này chủ yếu thể hiện ở các yếu tố về giá và chi phí vay vốn. Trong 6 tháng cuối năm 2025, các tổ chức tín dụng tiếp tục thu hẹp chênh lệch giữa lãi suất cho vay và chi phí vốn bình quân, dù thừa nhận dư địa giảm không còn nhiều. Bên cạnh đó, các tiêu chí như quy mô khoản vay, hạn mức tín dụng tối đa, phí Life Insurance" data-glossary-def="Bảo hiểm thanh toán dư nợ vay cho ngân hàng nếu người vay qua đời hoặc mất khả năng lao động.">bảo hiểm khoản vay rủi ro và phí phi lãi suất được nới lỏng nhẹ nhằm giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp. Tuy vậy, các tiêu chí quản trị rủi ro cốt lõi như yêu cầu tài sản bảo đảm và điểm xếp hạng tín nhiệm tối thiểu vẫn được dự báo thắt chặt nhẹ, phản ánh định hướng tăng trưởng tín dụng đi đôi với an toàn hệ thống trong năm 2026.

Dòng vốn hướng vào các ngành ưu tiên

Song song với việc nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng có chọn lọc, kết quả điều tra cho thấy dòng vốn tín dụng trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tập trung mạnh hơn vào các lĩnh vực ưu tiên. Dự kiến trong 6 tháng đầu năm và cả năm 2026, nhu cầu tín dụng được đánh giá là “tăng” đối với tất cả các lĩnh vực, đối tượng, loại tiền và kỳ hạn, trong đó nhu cầu của khách hàng doanh nghiệp tăng cao hơn so với khách hàng cá nhân. Các khoản vay ngắn hạn và vay bằng đồng Việt Nam tiếp tục được dự báo tăng mạnh hơn so với vay trung, dài hạn và vay ngoại tệ.

Trong số các lĩnh vực được thống kê, phát triển công nghiệp và xây dựng tiếp tục được dự báo dẫn đầu về mức độ gia tăng nhu cầu vay vốn trong năm 2026, tiếp theo là thương mại, dịch vụ và lĩnh vực phục vụ đời sống, tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình. Đáng chú ý, các lĩnh vực gắn với định hướng phát triển bền vững và chuyển đổi mô hình tăng trưởng như tín dụng xanh, đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, phát triển nông - lâm - thủy sản, kinh doanh xuất nhập khẩu và đầu tư ngành vận tải, kho bãi, bao gồm logistics, đều nằm trong nhóm được các tổ chức tín dụng dự kiến nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng và ưu tiên dòng vốn trong năm 2026.

Việc định hướng dòng vốn vào các ngành này không chỉ xuất phát từ nhu cầu thị trường mà còn phản ánh chiến lược tín dụng bám sát đầu tư, sản xuất và tiêu dùng trong nước. Theo đánh giá của các tổ chức tín dụng, tăng trưởng tín dụng giai đoạn 2025 - 2026 sẽ tiếp tục tập trung vào các ngành có quy mô lớn và tác động lan tỏa mạnh như xây dựng, công nghiệp chế biến, chế tạo, bán buôn, bán lẻ và sản xuất thực phẩm, đồ uống. Đây là những lĩnh vực vừa tạo động lực tăng trưởng kinh tế, vừa có khả năng hấp thụ vốn tốt trong bối cảnh cầu tín dụng đang phục hồi.

Ở góc độ sẵn sàng cung ứng vốn, trong 6 tháng cuối năm 2025, 87% các tổ chức tín dụng cho biết đã đáp ứng từ 75% nhu cầu vay vốn của khách hàng trở lên, trong đó toàn bộ các ngân hàng thương mại trọng yếu đều đạt mức này. Điều này cho thấy nền tảng thanh khoản của hệ thống ngân hàng vẫn tương đối vững, tạo điều kiện để tiếp tục mở rộng tín dụng trong năm 2026. Tuy nhiên, một số rào cản như giới hạn tỷ lệ cho vay trên huy động vốn, yêu cầu về an toàn vốn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, khẩu vị rủi ro của từng ngân hàng và chính sách quản lý ngành kinh tế của Chính phủ vẫn là những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng toàn bộ nhu cầu vay vốn của nền kinh tế.

Đối với khách hàng cá nhân, sau giai đoạn thắt chặt nhẹ trong nửa cuối năm 2025 đối với các khoản vay tiêu dùng, vay mua nhà để ở và vay qua thẻ tín dụng, các tổ chức tín dụng dự kiến sẽ nới lỏng trở lại các điều kiện cho vay tổng thể trong 6 tháng đầu năm 2026.

Năm 2026, các tổ chức tín dụng tiếp tục kỳ vọng tín dụng và huy động vốn duy trì đà tăng trưởng khả quan, lần lượt đạt 18,1% và 16,3%.