Nhiều trường hợp không đăng ký hộ kinh doanh vẫn phải kê khai, nộp thuế
29/01/2026 - 17:563 phút đọc
(Banker.vn) Dù không đăng ký hộ kinh doanh, nhiều cá nhân có hoạt động tạo thu nhập vẫn thuộc diện phải kê khai và nộp thuế theo quy định hiện hành.
Thực tế hiện nay, không ít cá nhân cho rằng chỉ khi đăng ký hộ kinh doanh mới phát sinh nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật thuế, nhiều trường hợp dù không đăng ký hộ kinh doanh nhưng vẫn phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu có hoạt động tạo ra thu nhập.
margin: 15px auto;" />Theo Điều 2 Thông tư 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, đối tượng nộp thuế GTGT và thuế TNCN bao gồm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề theo quy định của pháp luật. Quy định này không chỉ áp dụng với các hộ kinh doanh đã đăng ký mà còn bao quát nhiều trường hợp cá nhân hoạt động độc lập.
Cụ thể, cá nhân hành nghề độc lập trong các lĩnh vực, ngành nghề phải có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định pháp luật vẫn thuộc diện phải nộp thuế.
Bên cạnh đó, cá nhân làm đại lý bán đúng giá cho xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp khi trực tiếp ký hợp đồng với doanh nghiệp; cá nhân hợp tác kinh doanh với tổ chức; cá nhân sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng, đánh bắt thủy sản nhưng không đáp ứng điều kiện được miễn thuế cũng phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
Đáng chú ý, hoạt động thương mại điện tử hiện nay cũng thuộc diện điều chỉnh của Thông tư 40. Cá nhân kinh doanh trên các nền tảng số, kể cả trường hợp có thu nhập từ sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số, nếu phát sinh doanh thu chịu thuế đều phải kê khai và nộp thuế theo đúng quy định, dù không đăng ký hộ kinh doanh.
Ngoài ra, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động sản xuất, kinh doanh tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu hoặc chợ trong khu kinh tế cửa khẩu trên lãnh thổ Việt Nam cũng là đối tượng nộp thuế. Cá nhân cho thuê tài sản như nhà ở, mặt bằng, kho bãi, phương tiện vận tải… khi phát sinh thu nhập chịu thuế cũng không được miễn trừ nghĩa vụ này.
Thông tư 40 cũng quy định rõ, cá nhân chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam “.vn” có thu nhập phát sinh phải thực hiện nghĩa vụ thuế. Trường hợp tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân hoặc tổ chức, cá nhân thực hiện việc khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân đều thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp xổ số, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp bán hàng đa cấp khi chi trả thu nhập cho cá nhân trực tiếp ký hợp đồng đại lý bán đúng giá cũng có trách nhiệm liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.
Như vậy, việc không đăng ký hộ kinh doanh không đồng nghĩa với việc không phải nộp thuế. Cá nhân có hoạt động tạo ra thu nhập cần chủ động tìm hiểu quy định, thực hiện kê khai và nộp thuế đầy đủ, kịp thời để tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt. Trong bối cảnh kinh doanh cá nhân và kinh tế số ngày càng phát triển, việc tuân thủ pháp luật thuế là yêu cầu bắt buộc đối với mọi chủ thể có thu nhập.