Ngành gỗ Việt Nam 2025: Giữ nhịp xuất khẩu giữa biến động thuế quan

21/01/2026 - 19:486 phút đọc

margin: 15px auto;" />

Tại buổi gặp gỡ báo chí và đơn vị triển lãm HAWAEXPO - FROM BOOTH TO BUSINESS - Chiến lược biến gian hàng thành công cụ tạo doanh thu, ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) đã chia sẻ về những nỗ lực của doanh nghiệp ngành gỗ trong việc giữ nhịp xuất khẩu giữa một năm có nhiều biến động chưa từng có, đặc biệt liên quan đến chính sách thuế của thị trường Mỹ.

Phóng viên: Năm 2025 đã khép lại, tại thời điểm này, ông có thể chia sẻ kết quả kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt được? Những kết quả này có đúng với kỳ vọng của HAWA không, thưa ông?

Ông Phùng Quốc Mẫn: Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam năm 2025 ước đạt khoảng 17,3 tỷ USD, tăng 5,7% so với năm 2024. Trong khi đó, mục tiêu đặt ra cho năm 2025 là 18 tỷ USD. Như vậy, kết quả thực tế chưa đạt đúng kỳ vọng, song 17,3 tỷ USD vẫn là một nỗ lực rất lớn của toàn ngành, nhất là trong bối cảnh năm 2025 chứng kiến những biến động chưa từng có, đặc biệt là chính sách thuế đối ứng của Mỹ.

Cụ thể, từ khoảng tháng 4 - 11/2025, chính sách thuế đối ứng của Mỹ liên tục thay đổi, từ mức 0% tăng vọt lên 46%, sau đó, qua các vòng đàm phán, mới điều chỉnh về khoảng 20% như hiện nay. Sự biến động này tác động rất mạnh đến quyết định đặt hàng của các nhà nhập khẩu, bởi việc thay đổi thuế liên tục khiến họ rất khó tính toán giá thành, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mua hàng dài hạn.

Vì vậy, việc kết quả chưa đạt như mong đợi là điều có thể lý giải. Tuy nhiên, trong một năm có quá nhiều biến động – những biến động mà trước đây ngành gỗ chưa từng đối mặt – thì đây vẫn là một sự cố gắng rất đáng ghi nhận.

Mặc dù không đạt mục tiêu đề ra, ngành gỗ Việt Nam vẫn giữ được nhịp độ tăng trưởng và duy trì vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu đồ gỗ nội thất hàng đầu khu vực Đông Nam Á, còn trên thị trường thế giới chỉ đứng sau Trung Quốc.

Phóng viên: Trước việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu, doanh nghiệp đã ứng phó ra sao? Cơ cấu thị trường xuất khẩu của ngành hiện nay như thế nào, thưa ông?

Ông Phùng Quốc Mẫn: Liên quan đến chính sách thuế của Mỹ, hiện vẫn còn nhiều yếu tố chưa thực sự rõ ràng, song tinh thần chung của ngành là luôn sẵn sàng ứng phó.

Khoảng một tháng trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có động thái hoãn tăng thuế trong vòng 1 năm đối với một số sản phẩm như tủ bếp, tủ bếp treo tường, theo đó giữ mức thuế 25% thay vì tăng lên 50% đối với tủ bếp và 30% đối với đồ nội thất như dự kiến ban đầu. Đây được xem là tín hiệu tích cực, giúp các doanh nghiệp sản xuất các dòng sản phẩm này có thêm thời gian ổn định giá thành và chuẩn bị phương án sản xuất, dù về dài hạn vẫn phụ thuộc vào tiến trình đàm phán giữa hai chính phủ.

Về cơ cấu thị trường, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm khoảng 53–55% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam. Thị trường lớn thứ hai là châu Âu, tiếp theo là các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Hàn Quốc, dù tỷ trọng chưa lớn. Gần đây, ngành gỗ Việt Nam cũng mở rộng thêm một số thị trường mới, như Trung Đông và thậm chí quay trở lại thị trường Ấn Độ, những thị trường này đang phát đi nhiều tín hiệu tích cực.

Từ những nền tảng đó, tôi tin rằng năm 2026, ngành gỗ Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn vừa ổn định, vừa mở rộng, dựa trên các mối quan hệ thị trường đã được xây dựng trong thời gian qua. Dù phía trước vẫn còn nhiều thách thức nhưng với nội lực của ngành, cùng điều kiện cạnh tranh tương đồng so với nhiều quốc gia khác, ngành hoàn toàn có thể giữ vững nhịp độ xuất khẩu trong năm 2026.

Phóng viên: Như ông vừa chia sẻ, năm 2025, ngành gỗ đạt mức tăng trưởng khoảng 5,7%. Vậy, tỷ trọng đóng góp của thị trường Mỹ là bao nhiêu? So với năm 2024, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng hay giảm, và mục tiêu cụ thể cho toàn ngành trong năm 2026 được đặt ra như thế nào, thưa ông?

Ông Phùng Quốc Mẫn: Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ năm 2025 đạt 17,3 tỷ USD, tăng 5,7% so với năm 2024. Riêng thị trường Mỹ đạt gần 9,5 tỷ USD, chiếm khoảng 55% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành, tăng 4,46% so với năm trước. Tăng trưởng tại thị trường Mỹ đã đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp cho các thị trường khác.

Nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ vẫn còn nhưng do tác động của thuế khiến giá thành tăng, nên sức mua bị hạn chế, bởi người tiêu dùng chưa sẵn sàng chấp nhận mặt bằng giá mới. Điều này đòi hỏi một khoảng thời gian nhất định để thị trường thích nghi. Năm 2026 được kỳ vọng sẽ là giai đoạn thị trường dần quen với mức giá mới sau những biến động về thuế.

HAWA là hội ngành nghề địa phương, nên không đưa ra mục tiêu kim ngạch cụ thể. Tuy nhiên, theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đặt mục tiêu xuất khẩu gỗ và nội thất đạt từ 18–19 tỷ USD trong năm 2026.

Để hướng tới mục tiêu này, HAWA có thể tóm lược một số định hướng lớn, gồm: Thứ nhất, tận dụng và khai thác sâu hơn các thị trường đã mở, đặc biệt là Trung Đông, Ấn Độ và một số thị trường mới; Thứ hai, nâng cao nội lực, tập trung vào đầu tư công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, nhằm giảm giá thành và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm.

Trên thế giới, Trung Quốc là quốc gia có truyền thống lâu đời và rất mạnh trong lĩnh vực sản xuất đồ gỗ nội thất, với công nghệ hiện đại và mức độ đầu tư cao. Đây cũng là con đường để doanh nghiệp Việt Nam học hỏi và tận dụng công nghệ từ các quốc gia khác.

Phóng viên: Ông có thể cho biết tình hình đơn hàng mà các doanh nghiệp đã ký kết cho thời gian tới?

Ông Phùng Quốc Mẫn: Để đánh giá chính xác tình hình đơn hàng năm 2026 cần có khảo sát và thống kê chính thức. Tuy nhiên, dựa trên trao đổi và quan hệ với nhiều doanh nghiệp lớn, tôi được biết phần lớn doanh nghiệp hiện đang ở trạng thái từ trung bình đến tốt, đã có đơn hàng đến hết quý I, thậm chí đầu quý II/2026. Tâm lý chung của doanh nghiệp là không hoang mang hay lo lắng về việc sụt giảm đơn hàng.

Nhiều doanh nghiệp cho biết họ đã nhận đơn hàng đến tháng 5/2026. Đây là tín hiệu tích cực, giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị nguyên vật liệu cũng như các kế hoạch sản xuất.

Đối với việc đầu tư và ứng dụng công nghệ, doanh nghiệp là chủ thể chính, song HAWA luôn đồng hành, hướng dẫn và hỗ trợ thông qua các hội thảo chuyên đề và đặc biệt là các hoạt động xúc tiến thương mại như HAWA EXPO được tổ chức hằng năm.

Mục tiêu của HAWA EXPO là ủng hộ và tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI mở rộng thị trường, nhưng không chạy theo khách hàng một cách thiếu chọn lọc. Thống kê cho thấy 87% tổng số khách hàng tham gia triển lãm hiện nay là doanh nghiệp Việt Nam, qua đó khẳng định định hướng “Made in Vietnam” thay vì “Made by Vietnam”.

Trong những năm gần đây, HAWA xác định rõ chiến lược chuyển từ gia công sang sản xuất theo thiết kế của chính doanh nghiệp. Đây là hướng đi bền vững và dài hạn cho ngành gỗ Việt Nam. Hiện nay, nhiều nhà máy đã đầu tư vào bộ phận thiết kế, nghiên cứu và phát triển (R&D), thay vì chỉ nhận đơn hàng gia công như trước đây. Sự thay đổi này là rất rõ ràng và đang diễn ra mạnh mẽ trong toàn ngành.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!