Ngành dệt may tìm hướng đi mới trong cạnh tranh toàn cầu

Giữ vững tăng trưởng 

Trong khuôn khổ "Tọa đàm về giải pháp thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu năm 2026" tại “Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu năm 2026” diễn ra vào ngày 29/01, trao đổi về những thách thức mang tính sống còn của ngành dệt may trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt và biến động địa chính trị phức tạp, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam đã chia sẻ bức tranh thực tế về những gì ngành đã trải qua trong năm 2025 để duy trì được đà tăng trưởng.

margin: 15px auto;" />

Theo ông Trương Văn Cẩm, nếu tính tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, bao gồm cả sợi và phụ liệu, quy mô xuất khẩu hiện nay đạt gần 14,6 tỷ USD, tương đương mức tăng trưởng khoảng 6% so với trước. Kết quả này đạt được trong bối cảnh thị trường quốc tế còn nhiều khó khăn.

Hoa Kỳ hiện chiếm khoảng 40% kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam. Trước nguy cơ bị áp các mức thuế cao, nhiều doanh nghiệp đã trải qua giai đoạn lo lắng, song theo ông Trương Văn Cẩm, chính sự bình tĩnh và chủ động thích ứng đã giúp ngành không những giữ được thị trường, mà còn tận dụng được cơ hội trong năm 2025.

“Doanh nghiệp đã bình tĩnh, tự tin, tăng cường hợp tác, phối hợp với nhau, với ngân hàng, tận dụng các cơ hội thị trường. Đồng thời, các cơ quan quản lý trong Bộ Công Thương cũng theo dõi rất sát theo từng tháng”, ông Trương Văn Cẩm chia sẻ.

Thực tế cho thấy, trong điều kiện cạnh tranh gay gắt, xuất khẩu dệt may vào thị trường Hoa Kỳ năm 2025 vẫn đạt khoảng 18,6 tỷ USD, tăng trên 11%. Đáng chú ý, khi so sánh với các đối thủ cạnh tranh lớn như Trung Quốc, Bangladesh hay Mexico, những nước cũng phải đối mặt với các mức thuế phòng vệ thương mại và thuế đối ứng, lợi thế của doanh nghiệp Việt Nam nằm ở khả năng phối hợp chặt chẽ với khách hàng và sự hỗ trợ kịp thời từ phía Nhà nước.

Bên cạnh tăng trưởng xuất khẩu, ngành dệt may còn ghi nhận xuất siêu khoảng 20,3 tỷ USD trong năm 2025, qua đó đóng góp quan trọng vào cán cân thương mại và tăng trưởng GDP. Đây được coi là điểm tựa quan trọng để ngành duy trì vị thế trong bức tranh xuất khẩu chung của cả nước.

Tuy vậy, theo đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam, những kết quả đạt được trong năm 2025 không che lấp thực tế rằng dư địa tăng trưởng theo chiều rộng đang dần thu hẹp, trong khi áp lực cạnh tranh từ các đối thủ tiếp tục gia tăng. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn lại chiến lược phát triển của ngành trong giai đoạn tới.

Từ tăng quy mô sang nâng chất lượng -hướng đi tất yếu của dệt may

Từ thực tiễn thương mại toàn cầu, ông Trương Văn Cẩm cho rằng, kỳ vọng tăng trưởng xuất khẩu ở mức 15 - 16% như mục tiêu chung là rất thách thức đối với ngành dệt may. Nguyên nhân là do thương mại toàn cầu hiện chỉ tăng khoảng 2 - 5%, trong khi tăng trưởng riêng của ngành dệt may thế giới cũng chỉ ở mức 2 - 3%. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam đang tìm mọi cách hỗ trợ mạnh mẽ cho ngành dệt may của họ, nhất là các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào lĩnh vực này.

Chính vì vậy, theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, việc tiếp tục chạy theo tăng trưởng số lượng không còn là hướng đi bền vững. Ngành dệt may Việt Nam đặt mục tiêu năm 2026 đạt kim ngạch khoảng 49 - 49,5 tỷ USD, tương đương mức tăng khoảng 8%, song trọng tâm không nằm ở quy mô, mà là chất lượng tăng trưởng.

“Chúng tôi xác định không mở rộng nhiều về quy mô, vẫn tăng trưởng số lượng nhưng mục tiêu chính là nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ và đẳng cấp của hàng dệt may Việt Nam” ông Trương Văn Cẩm nhấn mạnh.

Một trong những điểm sáng được ông Cẩm đề cập là tỷ lệ nội địa hóa của ngành. Dù khu vực FDI chiếm khoảng 60%, song các doanh nghiệp trong nước vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng. Đối với một ngành gia công như dệt may, việc đạt tỷ lệ nội địa hóa khoảng 40% được đánh giá là kết quả đáng ghi nhận, nhất là khi so sánh với nhiều quốc gia khác trong khu vực vốn vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu.

Trong thời gian tới, ngành dệt may sẽ tiếp tục tập trung nâng cao năng lực doanh nghiệp, phát triển nguồn cung nguyên phụ liệu trong nước, tăng cường liên kết chuỗi và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, dịch vụ và tính bền vững của thị trường quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, dệt may Việt Nam khó có thể bứt phá bằng cách mở rộng quy mô đơn thuần. Con đường khả thi hơn, theo đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam, là chuyển dịch sang tăng trưởng theo chiều sâu, lấy chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực nội tại của doanh nghiệp làm trụ cột, qua đó giữ vững vai trò là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may (tính cả sợi và phụ liệu) đạt khoảng 14,6 tỷ USD, tăng khoảng 6% so với trước. Riêng xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ đạt khoảng 18,6 tỷ USD, tăng trên 11%. Ngành dệt may đặt mục tiêu năm 2026 đạt kim ngạch 49 - 49,5 tỷ USD, tăng khoảng 8%, với trọng tâm là nâng cao giá trị gia tăng, tăng tỷ lệ nội địa hóa và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.