Ngân hàng 0 đồng có phải là món hời?

05/03/2026 - 11:193 phút đọc

(Banker.vn) Ngân hàng 0 đồng là công cụ can thiệp nhằm bảo vệ tiền gửi của người dân và giữ ổn định hệ thống tài chính trong những thời điểm rủi ro lan rộng.

Bản chất của ngân hàng 0 đồng

Ngân hàng 0 đồng không phải là một loại hình ngân hàng mới, cũng không phải một mô hình kinh doanh đặc thù. Đây là cách gọi phổ biến đối với các ngân hàng thương mại bị Ngân hàng Nhà nước mua bắt buộc với giá 0 đồng theo quy định pháp luật. Mức giá này không mang ý nghĩa tượng trưng, mà phản ánh đúng thực trạng tài chính tại thời điểm mua bắt buộc. Lúc này vốn chủ sở hữu đã bị bào mòn nghiêm trọng, thậm chí là âm vốn chủ sở hữu, giá trị kinh tế thực tế của ngân hàng gần như không còn.

Cơ chế xử lý: Tiếp quản, tái cơ cấu và chuyển giao

Mua bắt buộc ngân hàng 0 đồng là điểm khởi đầu của một cơ chế xử lý toàn diện. Ngay sau khi tiếp quản, Ngân hàng Nhà nước đưa vào diện kiểm soát đặc biệt, trực tiếp can thiệp vào quản trị, điều hành và các hoạt động nghiệp vụ cốt lõi. Việc tiếp quản này nhằm mục tiêu trước mắt là ổn định thanh khoản, bảo đảm ngân hàng tiếp tục hoạt động bình thường đối với người gửi tiền và khách hàng.

Thông qua quyền kiểm soát, cơ quan quản lý có điều kiện rà soát toàn diện các khó khăn nội bộ, từ đó đưa ra các giải pháp tái cấu trúc. Trong cùng lộ trình xử lý, việc chuyển giao ngân hàng 0 đồng cho một ngân hàng thương mại có sức khỏe tài chính và năng lực quản trị tốt hơn được xem là một cấu phần quan trọng của quá trình tái cơ cấu.

Ngân hàng thương mại nhận chuyển giao không tham gia theo logic mua bán thông thường, mà đóng vai trò hỗ trợ tái cấu trúc dưới sự giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước. Thông qua nguồn lực về vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị, ngân hàng khỏe góp phần đẩy nhanh quá trình phục hồi và từng bước đưa ngân hàng 0 đồng thoát khỏi trạng thái kiểm soát đặc biệt.

margin: 15px auto;" />

Tác động của ngân hàng 0 đồng đối với hệ thống tài chính

Một trong những mối quan tâm lớn nhất khi một ngân hàng bị mua bắt buộc với giá 0 đồng là liệu tiền gửi của người dân tại ngân hàng đó có bị mất hay không. Việc áp dụng cơ chế ngân hàng 0 đồng không làm mất tiền gửi của người dân. Biện pháp này được triển khai chính nhằm ngăn chặn nguy cơ tiền gửi bị tổn hại trong trường hợp ngân hàng rơi vào tình trạng mất thanh khoản nghiêm trọng và không còn khả năng tự xử lý.

Trên thực tế, ngân hàng 0 đồng không bị đóng cửa hay ngừng giao dịch. Việc tiếp quản cho phép cơ quan quản lý chủ động kiểm soát dòng tiền, hoạt động tín dụng và thanh khoản, qua đó bảo đảm người gửi tiền vẫn có thể rút tiền, chuyển khoản và thực hiện các giao dịch cơ bản theo quy định.

Đây là điểm then chốt phân biệt cơ chế ngân hàng 0 đồng với kịch bản phá sản ngân hàng. Nếu ngân hàng tuyên bố phá sản, hoạt động thanh toán chắc chắn sẽ bị gián đoạn và quyền tiếp cận tiền gửi của khách hàng không còn được bảo đảm.

Ở bình diện vĩ mô, cơ chế ngân hàng 0 đồng được sử dụng như một công cụ điều tiết nhằm bảo đảm sự ổn định của hệ thống tài chính – tiền tệ, thay vì chỉ xử lý riêng lẻ một tổ chức tín dụng rơi vào tình trạng suy giảm nghiêm trọng về khả năng thanh khoản và quản trị.

Việc Ngân hàng Nhà nước chủ động tiếp quản góp phần khoanh vùng rủi ro và kiểm soát trong khuôn khổ hệ thống, qua đó hạn chế nguy cơ lan truyền sang các định chế tài chính khác.

Thông qua việc duy trì hoạt động liên tục của ngân hàng 0 đồng và triển khai lộ trình xử lý có trật tự, cơ chế này giúp giảm thiểu các cú sốc mang tính hệ thống, ổn định môi trường tiền tệ và tạo nền tảng cho công tác điều hành chính sách kinh tế vĩ mô.