Mùa xuân và kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

17/02/2026 - 10:107 phút đọc

Mùa xuân không chỉ của thiên nhiên cây cỏ, mà của chiến công và khát vọng của dân tộc. Trong suốt chiều dài lịch sử 4.000 năm dựng nước và giữ nước, ta có những “mùa xuân nho nhỏ” và có cả “mùa xuân lớn” đồng hành cùng dân tộc. Mùa xuân đồng hành là bóng dáng cha ông hằng dõi theo năm tháng “sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại”, là ngày hội của non sông từng tiếp thêm sinh khí, sức mạnh cho chúng ta trong cuộc chiến đấu vì chủ quyền dân tộc, vì chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, vì lý tưởng cao đẹp của chủ nghĩa xã hội (CNXH). Mùa xuân đồng hành cùng dân tộc là hào khí Đông A thời đại Hồ Chí Minh trước vận hội, vị thế, tầm vóc và kỷ nguyên mới: kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam (sẽ được thực thi từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031).

Dân tộc ta là một dân tộc anh hùng, có truyền thống cao quý, giàu lòng nhân ái. Những giá trị tinh thần ấy được kết tinh trong suốt chiều dài lịch sử. Lịch sử là những thăng trầm mưa nắng mà mùa xuân vẫn biếc nụ cười. Trong lịch sử đương đại, dân tộc ta từng trải bao kỷ nguyên như những bước ngoặt, mở ra trang sử hào hùng mà vẻ vang. Đó là cuộc cách mạng tháng Tám 1945 thành công, mở ra kỷ nguyên độc lập tự do của dân tộc, mở trang sử mới của nhân dân lao động đứng lên làm chủ vận mệnh của mình… Và từ 1945 – 1975 là thời kỳ vàng son của dân tộc; khi Việt Nam là đỉnh cao của phong trào đấu tranh vì những mục tiêu cao cả của thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội; xứng đáng là ngọn cờ tiên phong trong đấu tranh giải phóng dân tộc. Như nhà thơ Chế Lan Viên trong bài thơ Tùy bút một mùa xuân đánh giặc đã khắc họa chính xác tầm vóc chính trị của dân tộc: “Cầm cành hoa Việt Nam – Chói ngời trong thế kỷ - Cầm cành đào chân lý – Ta đi qua thời gian”. Tiếp đó là kỷ nguyên cả nước đi lên Chủ nghĩa xã hội; một kỷ nguyên hoàn toàn mới và ẩn chứa nhiều khó khăn thách thức mà dân tộc ta phải đối mặt… Tiếp đến là kỷ nguyên đổi mới và phát triển bắt đầu từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986). Đây là một thời điểm quan trọng, có ý nghĩa trong công cuộc đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá (CNH) – hiện đại hoá (HĐH). Đến năm 2010, chúng ta đã thoát khỏi tình trạng chậm phát triển để đứng vào danh sách các nước có thu nhập trung bình trên thế giới. Từ đó là kỷ nguyên tạo tiền đề cho sự phát triển của dân tộc trong thế giới mới, thời đại mới; là nền tảng tạo nên tiềm lực mới, vị thế và sức mạnh to lớn để đất nước bước sang một kỷ nguyên mới.

Để có được như ngày nay, chúng ta từng trải qua một chặng đường bao chông gai thử thách, một thời kỳ xây dựng và phát triển có tính “bản lề”, “làm tổ” cho “cánh chim đại bàng” về trong mấy thập niên qua, nhất là từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986). Ngày nay tầm vóc, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước đã được khẳng định, như lời của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng “đất nước ta chưa bao giờ có được vị thế, tiềm lực, uy tín quốc tế như ngày nay”.

Có thể nói, đây là thời điểm thích hợp nhất, kỳ vọng nhất cho phép chúng ta biến khát vọng của dân tộc về một đất nước hùng cường, tươi đẹp, thịnh vượng, đóng góp cho hoà bình, tiến bộ và văn minh nhân loại, nhân dân có cuộc sống giàu đẹp, hạnh phúc thành hiện thực. Bởi thế và lực chúng ta đã lớn mạnh hơn bao giờ, đủ sức đảm đương sứ mệnh cao cả. Bởi truyền thống lịch sử và bản lĩnh dân tộc không cho phép chúng ta “dậm chân tại chỗ”. Nói cách khác, chúng ta phải phấn đấu kiên cường, phải nỗ lực mạnh mẽ để thoát nghèo. Nhất là, không rơi vào bẫy thu nhập trung bình, là tình trạng phát triển không có tính đột phá của một quốc gia trong vòng 30 năm sau khi thoát nghèo. Theo lý thuyết, Việt Nam đã ra khỏi tình trạng chậm phát triển (thoát nghèo) từ năm 2010... Nhưng “vươn mình” là chính mình, là tự dân tộc ta vượt lên bằng nội lực, ý chí tự lực, tự cường và đạp băng mọi chông gai thử thách để vươn tới những giá trị của văn minh.

Về mặt chính trị - xã hội, kỷ nguyên mới của dân tộc, như ý kiến của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 31/10/2024 tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh với các học viên Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ quy hoạch Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV (lớp 3), đó là: “kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh dưới sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu. Mọi người dân đều có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, được hỗ trợ phát triển, làm giàu; đóng góp ngày càng nhiều cho hoà bình (…) và văn minh toàn cầu…”. Đó cũng là kỷ nguyên của hội nhập quốc tế, của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, của khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chính phủ số,…

Có lẽ đây là thời điểm, là vận hội mới bởi chúng ta đã tụ hội đủ 3 yếu tố căn bản để bước vào kỷ nguyên mới của dân tộc. Đó là Thiên thời – Địa lợi – Nhân hoà. Ở đây, “Thiên thời” là yếu tố khách quan, là “thời đại lớn cho ta đôi cánh”. Khoa học - công nghệ có vị trí then chốt, là nền tảng “vật chất” của ngôi nhà lớn XHCN. Còn “Địa lợi” là tầm vóc, vị thế, uy tín của đất nước, là tiềm năng vật chất khổng lồ của non sông đã và đang được khai thông, khai thác ngày càng hiệu quả hơn... Và “Nhân hoà” là tinh thần, bản lĩnh, ý chí khát vọng của dân tộc trong thời đại Hồ Chí Minh, trước ngưỡng cửa mùa xuân. Nếu dân tộc là tổng hoà các yếu tố nền tảng “tinh thần” thì Đảng Cộng sản Việt Nam là hạt nhân ánh sáng của ngôi nhà mùa xuân ấy; không có “hạt nhân ánh sáng” thì ngôi nhà sẽ chìm trong bóng tối của sự nghèo nàn lạc hậu, lạnh lẽo và thiếu sức sống biết nhường nào!.. Nhưng “hạt nhân ánh sáng” ấy không lạc điệu giữa ban mai trong bình minh của dân tộc. Mà đó là cả “không gian cách mạng” của đất nước mở ra dưới ngọn cờ hồng; khi các tầng lớp Nhân dân từ khắp mọi miền Tổ quốc, tiêu biểu là sĩ - nông - công – binh, trong đó đội ngũ nhân sĩ, trí thức khoa học có vị trí, vai trò quan trọng và cơ bản đã về quan dự “Hội nghị Diên Hồng” của đất nước Hồ Chí Minh!

Dân tộc ta vốn có truyền thống đấu tranh, lao động kiên cường sáng tạo đã làm nên những chiến công chói ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Sức sống Phù Đổng Thiên Vương thời đại Hùng Vương là sức mạnh lớn lao của tinh thần đoàn kết, yêu nước của đất nước Văn Lang đã đập tan mộng xâm lược của kẻ ngoại bang, giữ vững bờ cõi non sông. Với thời đại Hồ Chí Minh, sức mạnh Phù Đổng Thiên Vương của dân tộc là sức mạnh vô biên của tinh thần đoàn kết, của Chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần lao động cần cù sáng tạo thì nhất định chúng ta sẽ chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu và vươn tới đỉnh cao giá trị của cuộc sống văn minh, hạnh phúc. Nhà thơ Chế Lan Viên từng cảm khái “Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng”, trong những tháng năm chống Mỹ cứu nước: “Khi Nguyễn Trãi làm thơ và đánh giặc - Nguyễn Du viết Kiều, đất nước hoá thành văn (…) – Những ngày tôi sống đây là ngày đẹp hơn tất cả...”. Quả là những tháng ngày đẹp nhất, ý nghĩa nhất với sứ mệnh cao cả là đấu tranh cho độc lập tự do, cho chủ quyền thiêng liêng của dân tộc. Đó cũng là lý tưởng cao đẹp, nhân văn của nhân loại tiến bộ như cuộc đấu tranh chính nghĩa của Nhân dân ta chống chủ nghĩa đế quốc nói chung và đế quốc Mỹ nói riêng.

Trong thời cuộc ngày nay, chúng ta vẫn có thể nói rằng “Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng”. Vâng! Tổ quốc ta chưa bao giờ đẹp thế, chưa bao giờ có được vị thế, tầm vóc và uy tín quốc tế như ngày nay. Đó là vẻ đẹp của một đất nước đã và đang mở năm cánh vàng sao để bay tới những chân trời xanh thắm, vẻ đẹp của một quốc gia hưng thịnh và kiên cường bất khuất; là cái đẹp của đường lối “ngoại giao cây tre” vừa mềm mại, uyển chuyển mà kiên định như bản lĩnh chính trị vững vàng; lại có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, giàu truyền thống yêu nước, yêu hoà bình, chuộng chính nghĩa; có tinh thần lao động cần cù sáng tạo, từ một hạt giống nơi đảo hoang mà làm nên cả mùa hoa trái biếc xanh; có tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất mà nhân ái bao dung, một khi “Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa” (Việt Nam quê hương ta - Nguyễn Đình Thi).

Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc cũng là khát vọng núi sông của các thế hệ con Lạc cháu Hồng, là kỳ vọng của non sông vẫn đồng hành trên con đường cách mạng mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã chọn: Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH. Những chặng đường mục tiêu: phấn đấu đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, Việt Nam là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Việt Nam trở thành nước XHCN phát triển, có thu nhập cao. Nói một cách hình ảnh, hiện thực hoá ước mơ trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, để đất nước “vươn vai lớn mạnh”, là con Rồng Đông Nam Á, châu Á Thái Bình Dương; đã hình hài từ đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, có tổng mức đầu tư lớn nhất từ trước nay (khoảng 67,3 tỷ USD); đang dần hiện hình trên quê hương Việt Nam giàu đẹp, quang vinh mà rất đỗi nhân văn.

Để có mùa xuân ấm áp tươi đẹp phải qua những tháng ngày đông giá khắc nghiệt. Dân tộc ta đã qua những tháng ngày ấy và đang trước ngưỡng cửa mùa xuân. Một mùa xuân mới lại về từ chúm chím chồi xuân. Đó là mùa xuân sẽ cho đời những cánh hoa tươi thắm và bao quả ngọt như mục tiêu phấn đấu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Nam Hồng Lĩnh, 12/2025