Một mặt hàng nông sản của Việt Nam khiến thế giới mê mẩn: Xuất khẩu hơn 1 tỷ USD, diện tích trồng tới 200.000 ha

24/01/2026 - 04:276 phút đọc

(Banker.vn) Mặt hàng nông sản này đang bứt tốc thành ngành hàng tỷ đô, xuất khẩu vượt 1 tỷ USD nhờ Trung Quốc mở cửa chính ngạch và nhu cầu tăng mạnh từ Mỹ, EU.

Nếu vài năm trước, câu chuyện nông sản “tỷ đô” của Việt Nam thường gắn với những cái tên đình đám như sầu riêng thì bước sang 2024–2025, một mặt hàng khác đang âm thầm tăng tốc và tạo bất ngờ lớn: đó chính là dừa.

margin: 15px auto;" />

Không ồn ào, không mang tính “trào lưu” nhưng dừa lại có lợi thế hiếm có về độ phủ vùng nguyên liệu, khả năng chế biến sâu và tính đa dạng sản phẩm. Chính những yếu tố này đang giúp dừa bứt khỏi hình ảnh “cây trồng truyền thống” để trở thành một trong những ngành hàng xuất khẩu đáng chú ý nhất của Việt Nam.

Theo dữ liệu thống kê từ Cục Hải quan, riêng xuất khẩu dừa trong năm 2025 đạt hơn 533 triệu USD tăng hơn 36% so với cùng kỳ. Quan trọng hơn, thị phần xuất khẩu dừa của Việt Nam đã tăng từ khoảng 5,5% lên 6,2% chỉ sau một năm, phản ánh mức cải thiện rõ rệt về độ hiện diện trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là con số đáng kể với một ngành hàng từng không được xem là “mũi nhọn” trong nhóm nông sản xuất khẩu.

Việt Nam hiện đã xuất khẩu hơn 100 sản phẩm chế biến từ dừa, từ dầu dừa, nước dừa đóng hộp, cơm dừa sấy cho tới xơ dừa, than hoạt tính, giá thể nông nghiệp… Nhờ đó, nếu tính gộp dừa tươi, dừa khô và nhóm sản phẩm chế biến, kim ngạch xuất khẩu dừa và sản phẩm từ dừa đạt khoảng 1,15 tỷ USD đưa Việt Nam lên vị trí nhà xuất khẩu thứ 3 thế giới, chỉ đứng sau Philippines và Indonesia.

Đáng chú ý, dừa cũng đã được xếp vào nhóm 6 cây công nghiệp chủ lực theo đề án phát triển cây công nghiệp chủ lực đến năm 2030. Khi một mặt hàng được “đặt đúng vị trí chiến lược”, dòng vốn cho vùng nguyên liệu, chế biến, logistics và xúc tiến thương mại có cơ hội được kích hoạt mạnh hơn tạo ra đà tăng không chỉ ngắn hạn, mà còn mang tính bền vững.

Trung Quốc mở cửa chính ngạch, Mỹ tăng mua mạnh: “Cú hích” đưa dừa lên một mặt trận mới

Điểm ngoặt lớn nhất của ngành dừa Việt Nam đến từ thị trường xuất khẩu và đặc biệt là Trung Quốc. Từ giữa tháng 8/2024, dừa tươi Việt Nam chính thức được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, mở ra cánh cửa hoàn toàn mới về quy mô thị trường. Đây là quốc gia tiêu thụ dừa thuộc nhóm lớn nhất thế giới với mức tiêu thụ ước tính khoảng 4 tỷ quả/năm, trong đó khoảng 2,6 tỷ quả dừa tươi.

Việc tiếp cận thị trường Trung Quốc theo đường chính ngạch không chỉ có ý nghĩa về sản lượng, mà còn tạo ra “khuôn mới” cho chất lượng. Khi xuất khẩu đi vào khung nghị định thư, doanh nghiệp buộc phải chú trọng truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa vùng trồng, quy trình sơ chế, đóng gói và bảo quản.

Không chỉ Trung Quốc, Mỹ đang trở thành thị trường quan trọng bậc nhất cho dừa Việt Nam. Nhu cầu dừa tại Mỹ tăng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt từ các chuỗi bán lẻ, ngành đồ uống, thực phẩm eat-clean, nhóm tiêu dùng thiên về sức khỏe và các sản phẩm có yếu tố “tự nhiên”.

Đáng chú ý, xuất khẩu dừa sang Mỹ hiện chiếm gần 26% tổng kim ngạch xuất khẩu dừa của Việt Nam cho thấy thị trường này không còn là “đầu ra phụ” mà đã trở thành một trụ cột.

Cùng với đó, nhiều thị trường khác cũng tăng nhập dừa Việt Nam như Tây Ban Nha, một phần nhờ nhu cầu tiêu dùng tăng, một phần vì vai trò cửa ngõ trung chuyển sang các nước EU. Với dừa và sản phẩm từ dừa, lợi thế của Việt Nam nằm ở khả năng cung ứng nhiều phân khúc: từ hàng thô, hàng sơ chế đến chế biến sâu, đáp ứng cả kênh bán lẻ lẫn công nghiệp thực phẩm.

Vùng nguyên liệu gần 200.000 ha và bài toán chuẩn hóa

Một lý do khiến dừa có thể trở thành ngành hàng tỷ đô là độ rộng vùng nguyên liệu. Theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, diện tích trồng dừa cả nước hiện khoảng 202.000 ha, trong đó có khoảng 181.000 ha cho thu hoạch, sản lượng khoảng 2,28 triệu tấn. Riêng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long chiếm ưu thế tuyệt đối, với khoảng 178.000 ha, sản lượng 1,95 triệu tấn.

Sau sắp xếp địa giới, tỉnh Vĩnh Long nổi lên như “thủ phủ” khi chiếm hơn 50% diện tích dừa cả nước, ước gần 120.000 ha với khoảng 22 triệu cây. Bình quân, gần 270.000 hộ trồng dừa tại đây có thể đạt thu nhập ổn định 100–150 triệu đồng/ha/năm. Những con số này cho thấy dừa không chỉ là cây kinh tế mà còn là sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân.

Trong nhóm cây công nghiệp dài ngày, dừa có diện tích đứng thứ 4, chỉ sau cao su, cà phê và điều. Đáng chú ý, khoảng hơn một thập kỷ trước, dừa gần như không có vị trí nổi bật trên bản đồ xuất khẩu. Thế nhưng đến năm 2024, kim ngạch ngành dừa đã tiến sát mốc 1 tỷ USD và bước sang 2025 thì vượt mốc này — một bước chuyển “lột xác”.

Động lực đến từ việc hệ sinh thái chế biến dừa đã phát triển nhanh: hàng trăm cơ sở chế biến, trong đó khoảng 80 doanh nghiệp tập trung chế biến sâu. Cùng với đó là sự xuất hiện của các trang trại quy mô lớn, chuỗi sản xuất – thu mua – đóng gói chuyên nghiệp hơn. Dừa xiêm cũng đã được cấp chỉ dẫn địa lý tại Bến Tre, trở thành lợi thế về thương hiệu khi bước ra thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh cũng kéo theo thách thức. Ngành dừa Việt Nam vẫn chịu tác động từ tập quán canh tác truyền thống, chất lượng chưa thật đồng đều, rủi ro sâu bệnh và đặc biệt là biến đổi khí hậu. Với những thị trường lớn như Trung Quốc và Mỹ, tiêu chuẩn ngày càng cao, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng sẽ không còn là lựa chọn “nên có” mà là điều kiện bắt buộc.

Trong khi đó, thế giới đang coi dừa là một dạng “siêu thực phẩm toàn cầu”. Nhiều dự báo cho rằng quy mô thị trường dừa thế giới có thể tăng từ khoảng 3,5 tỷ USD (2023) lên 8,2 tỷ USD (2032). Cửa sổ cơ hội đang mở ra nhưng đi kèm cạnh tranh mạnh. Philippines và Indonesia là hai “ông lớn”, trong khi Thái Lan cũng đang rất mạnh về dừa tươi.

Chính vì vậy, ngành dừa Việt Nam muốn giữ đà tăng trưởng tỷ đô cần đi theo hướng rõ ràng: chuẩn hóa vùng trồng, mở rộng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu quốc gia và kiểm soát chất lượng bằng hệ thống. Khi làm được điều đó, dừa không chỉ là “món quà tự nhiên” mà còn có thể trở thành một ngành kinh tế bền vững, tăng trưởng dài hạn và mang về giá trị xuất khẩu ngày càng cao cho Việt Nam.