Lý do chỉ số sản xuất Trung Quốc, Nhật Bản chững lại trong tháng 3?

Hoạt động sản xuất châu Á chững lại

Hoạt động sản xuất tại nhiều nền kinh tế châu Á đã chậm lại trong tháng 3, khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh và bất ổn toàn cầu leo thang do xung đột liên quan đến xung đột Trung Đông bắt đầu lan rộng tác động. 

Các khảo sát doanh nghiệp của S&P Global công bố ngày 1/4 cho thấy áp lực đang gia tăng đối với khu vực vốn phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu, đặc biệt là dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz.

Khu vực châu Á hiện mua khoảng 80% lượng dầu được vận chuyển qua tuyến hàng hải này, khiến nhiều nền kinh tế bị ảnh hưởng trước các cú sốc năng lượng. Diễn biến gián đoạn tại Hormuz đã đẩy giá dầu tăng cao, kéo theo áp lực lạm phát và chi phí đầu vào cho doanh nghiệp.

margin: 15px auto;" />

Theo tờ Tân Hoa Xã, tại Trung Quốc, lĩnh vực sản xuất vẫn duy trì đà mở rộng trong tháng thứ tư liên tiếp, song các chỉ dấu cho thấy sức ép đang gia tăng. Chỉ số PMI sản xuất do S&P Global tổng hợp đạt 50,8 trong tháng 3, giảm so với mức 52,1 của tháng trước và thấp hơn dự báo thị trường. 

Dù vẫn trên ngưỡng 50, mốc phân định giữa tăng trưởng và suy giảm, kết quả này phản ánh đà phục hồi đang chậm lại, trong bối cảnh chi phí đầu vào và căng thẳng chuỗi cung ứng gia tăng.

Xu hướng tương tự cũng ghi nhận tại nhiều nền kinh tế Đông Nam Á. Các chỉ số PMI cho thấy hoạt động sản xuất đã giảm tốc tại Indonesia và Philippines. Điều này cho thấy tác động từ xung đột Trung Đông không còn mang tính tiềm ẩn mà đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh trong khu vực.

Tại Nhật Bản, các nhà máy chịu sức ép rõ rệt từ tâm lý kinh doanh suy yếu và chi phí tăng cao. PMI sản xuất của nước này giảm xuống 51,6 trong tháng 3 từ mức 53,0 của tháng trước. Đáng chú ý, giá đầu vào tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 8/2024, khi giá năng lượng và nguyên vật liệu leo thang do chiến sự, cộng hưởng với đồng yên suy yếu và tình trạng thiếu hụt lao động.

Bà Annabel Fiddes, Phó Giám đốc kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định xung đột không chỉ làm gia tăng chi phí mà còn khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên kém chắc chắn hơn. Điều này làm suy giảm niềm tin của doanh nghiệp, khiến các quyết định tuyển dụng và mua sắm trở nên thận trọng hơn.

Phân hóa trong khu vực, áp lực chính sách gia tăng

Dữ liệu chi tiết cho thấy mức độ tác động không đồng đều giữa các nền kinh tế. Tại Indonesia, PMI giảm mạnh từ 53,8 xuống 50,1 trong tháng 3. 

Ngược lại, tờ Yonhap của Hàn Quốc cho biết quốc gia này nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi khi hoạt động sản xuất tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong hơn bốn năm. Động lực chính đến từ nhu cầu mạnh đối với chất bán dẫn và các đợt ra mắt sản phẩm mới, giúp nền kinh tế này tạm thời đứng ngoài xu hướng suy yếu chung của khu vực.

Trên bình diện toàn cầu, thị trường tài chính đã phản ứng mạnh trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng. Việc eo biển Hormuz gần như bị đóng lại đã làm gián đoạn một điểm nghẽn vận chuyển chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu và khí đốt toàn cầu. 

Song song đó, nhu cầu gia tăng đối với đồng USD như một tài sản trú ẩn an toàn đã khiến nhiều đồng tiền châu Á suy yếu. Diễn biến này làm gia tăng thách thức đối với các ngân hàng trung ương trong khu vực, khi họ phải cân bằng giữa ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng.

Các nhà hoạch định chính sách đang đối mặt với bài toán phức tạp hơn bao giờ hết. Sự kết hợp giữa chi phí năng lượng tăng, bất ổn địa chính trị và biến động tài chính toàn cầu đang tạo ra những tác động lan tỏa, buộc các nền kinh tế châu Á phải thận trọng hơn trong điều hành.

Diễn biến của tháng 3/2026 cho thấy cú sốc từ xung đột Trung Đông không còn là rủi ro tiềm tàng, mà đã hiện hữu trong hoạt động sản xuất và thương mại của khu vực. Nếu tình hình không sớm ổn định, áp lực đối với tăng trưởng kinh tế châu Á nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong các tháng tới.