Làm gì để hàng Việt 'đứng vững' trong chuỗi phân phối quốc tế?

Nền tảng để hàng Việt "đứng vững"

Năm 2025 khép lại trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều biến động, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng cả về thuế quan lẫn các rào cản phi thuế quan. Trong bức tranh nhiều gam màu xám ấy, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực, trở thành một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng của toàn nền kinh tế.

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đã lập kỷ lục mới, vượt mốc 930 tỷ USD, tăng khoảng 17% so với năm 2024; Việt Nam xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp với giá trị khoảng 22 tỷ USD, chính thức ghi danh vào nhóm 15 cường quốc thương mại hàng đầu thế giới. Đáng chú ý, xuất khẩu sang các thị trường đã ký kết hiệp định thương mại tự do tiếp tục phục hồi tích cực, cho thấy hiệu quả rõ nét của mạng lưới FTA mà Việt Nam đã dày công xây dựng và triển khai.

Các hiệp định thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA cùng hàng loạt FTA song phương, đa phương khác không chỉ mở rộng không gian thị trường mà còn tạo động lực để doanh nghiệp, ngành hàng Việt Nam mạnh dạn bước ra thế giới. Tuy nhiên, trong bối cảnh các dòng chảy thương mại toàn cầu biến động nhanh, việc chỉ xuất khẩu theo phương thức truyền thống đã không còn đủ bảo đảm cho tăng trưởng bền vững.

margin: 15px auto;" />

Chia sẻ về thực tiễn này, ông Tạ Hoàng Linh, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế cho rằng, trước đây, nhiều doanh nghiệp chỉ cần xuất khẩu được vào một vài thị trường đã có thể tạm hài lòng về đầu ra. Song khi các thị trường truyền thống dần bộc lộ rủi ro, vì vậy, đa dạng hóa thị trường, tiếp cận trực tiếp hệ thống phân phối quốc tế đã trở thành yêu cầu sống còn.

Từ nhận thức đó, trong nhiều năm qua, Bộ Công Thương đã kiên trì triển khai Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài”, ban hành từ năm 2015 và được gia hạn vào năm 2022. Mục tiêu xuyên suốt của Đề án là giúp doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ vị thế gia công thụ động sang chủ động tổ chức chuỗi cung ứng, từng bước đáp ứng tiêu chuẩn, cơ chế vận hành của các hệ thống phân phối hiện đại toàn cầu.

Cùng với Đề án, Chương trình Thương hiệu Quốc gia (Vietnam Value) cũng được Bộ Công Thương triển khai đồng bộ trong nhiều góp phần nâng cao chuẩn nhận diện, xây dựng niềm tin đối với hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đây được xem là những nền tảng chính sách quan trọng để hàng Việt không chỉ “đi ra” mà còn “đứng vững” trong các chuỗi phân phối lớn.

Thực tế triển khai cho thấy, kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất trong nước với các tập đoàn phân phối quốc tế đang ngày càng mang lại hiệu quả rõ nét. Sự kiện Viet Nam International Sourcing 2025 - hoạt động kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế trọng điểm đã ghi nhận mức độ quan tâm lớn chưa từng có, với sự tham gia của hơn 450 kênh phân phối, nhà nhập khẩu uy tín đến từ hơn 60 quốc gia, vùng lãnh thổ, cùng khoảng 400 doanh nghiệp Việt Nam.

Không chỉ có các đối tác từ những thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, sự kiện còn thu hút nhiều nhà nhập khẩu đến từ Trung Đông, Mỹ La Tinh và Đông Âu… những khu vực tiềm năng đang nổi lên trong chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Việt Nam.

Chiến lược tái cấu trúc sản xuất - xuất khẩu

Tuy nhiên, để hàng Việt hiện diện rộng khắp trong các hệ thống phân phối nước ngoài, doanh nghiệp không thể chỉ trông chờ vào cơ hội kết nối. Việc liên tục cập nhật tiêu chuẩn, thị hiếu mới của người tiêu dùng, đầu tư nâng cao chất lượng, ứng dụng khoa học công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, xây dựng chiến lược phát triển xanh và bền vững là những yêu cầu bắt buộc.

Ở góc độ triển khai tại thị trường sở tại, ông Vũ Anh Sơn, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Pháp cho rằng, đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối nước ngoài hiện nay không còn là hoạt động xúc tiến thương mại đơn lẻ, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc sản xuất - xuất khẩu, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ông Vũ Anh Sơn chia sẻ, tại Pháp, toàn bộ hoạt động đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối được triển khai theo quy trình ba bước chặt chẽ, gắn với đầu ra cụ thể. Bước đầu tiên là xác định thị trường và kênh phân phối phù hợp, trên cơ sở nghiên cứu nhu cầu, thị hiếu và yêu cầu của chuỗi. Trên nền tảng đó, thương vụ phối hợp với Vụ Phát triển thị trường nước ngoài báo cáo, xin chủ trương triển khai.

Bước tiếp theo là chuẩn hóa đầu vào, thông qua sàng lọc doanh nghiệp và sản phẩm theo các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, hồ sơ tuân thủ và năng lực giao hàng. Bước cuối cùng là tạo thị trường, thông qua các Tuần hàng Việt Nam, hoạt động xúc tiến và truyền thông nhằm từng bước hình thành thói quen tiêu dùng đối với hàng Việt tại thị trường sở tại.

Tương tự, tại thị trường Hoa Kỳ, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại đây cũng thông tin, triển khai Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài”, thương vụ đã tập trung xúc tiến xuất khẩu các mặt hàng thế mạnh, có giá trị gia tăng cao, hạn chế xuất khẩu thô.

Những năm gần đây, thương vụ đã phối hợp với các Cục, Vụ trong Bộ Công Thương, các đơn vị bộ, ngành liên quan tổ chức các đoàn doanh nghiệp Việt Nam sang Hoa Kỳ kết nối trực tiếp với các tập đoàn, chuỗi phân phối lớn như Walmart, Costco, Amazon, qua đó từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của thị trường này.

“Theo số liệu thống kê từ Walmart, giao dịch thương mại điện tử hàng năm của tập đoàn với thị trường Việt Nam đạt kim ngạch hơn 2 tỷ USD. Con số cho thấy tiềm năng lớn nếu doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận hiệu quả các kênh phân phối hiện đại”, ông Đỗ Ngọc Hưng thông tin.

Tại sự kiện Viet Nam International Sourcing 2025 diễn ra vừa qua, đại diện Walmart cũng nhấn mạnh, chuỗi bán lẻ đa kênh này hiện thu mua và phân phối hơn 100 tỷ sản phẩm mỗi năm trên toàn cầu, với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và cam kết phát triển bền vững.

Không chỉ các tập đoàn bán lẻ, nhiều nhà mua hàng quốc tế cũng bày tỏ sự quan tâm ngày càng lớn tới hàng hóa Việt Nam. Đại diện AMH Trading London cho biết, nhu cầu tiêu dùng tại Anh và châu Âu đang phục hồi, các hệ thống phân phối mong muốn tìm kiếm những sản phẩm sáng tạo, thân thiện môi trường - lĩnh vực mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang có lợi thế.

Bước sang năm 2026, trong bối cảnh thị trường thế giới tiếp tục biến động khó lường, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác phát triển thị trường nước ngoài đó là ưu tiên triển khai hiệu quả Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp vào hệ thống phân phối nước ngoài đến năm 2030”. Trọng tâm là chuỗi sự kiện kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế, các chương trình Tuần hàng Việt Nam tại thị trường trọng điểm, tiềm năng; từng bước đàm phán đưa hàng Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các hệ thống phân phối lớn trên thế giới.

Với kinh nghiệm thực tiễn từ thị trường Pháp, ông Vũ Anh Sơn khuyến nghị doanh nghiệp trong nước cần chuẩn hóa quy trình sản xuất, xuất khẩu, bởi các chuỗi bán lẻ không chỉ mua sản phẩm, mà mua cả quy trình vận hành, khả năng truy xuất và tính ổn định của chuỗi cung ứng. Quan trọng hơn nữa cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thương mại quốc tế để đảm bảo đầy đủ những lợi ích chính đáng của doanh nghiệp trong quá trình giao thương.

Nhiều năm qua, Bộ Công Thương đã kiên trì triển khai Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài”, ban hành từ năm 2015 và được gia hạn vào năm 2022. Mục tiêu xuyên suốt của Đề án là giúp doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ vị thế gia công thụ động sang chủ động tổ chức chuỗi cung ứng, từng bước đáp ứng tiêu chuẩn, cơ chế vận hành của các hệ thống phân phối hiện đại toàn cầu.