Kỷ cương minh bạch trên thị trường chứng khoán thể hiện qua nghĩa vụ công bố thông tin

20/01/2026 - 09:415 phút đọc

(Banker.vn) Việc chậm công bố, che giấu hoặc công bố sai thông tin không chỉ làm mất niềm tin của nhà đầu tư, mà còn có thể kéo theo các chế tài nghiêm khắc từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự

Chủ thể phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin

Nghĩa vụ công bố thông tin được hiểu là trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán trong việc cung cấp đầy đủ, trung thực và kịp thời những thông tin có ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và quyền lợi của nhà đầu tư. Đây là cơ chế quan trọng nhằm hạn chế tình trạng bất cân xứng thông tin, vốn là nguyên nhân sâu xa dẫn đến rủi ro và biến động bất thường trên thị trường.

Theo quy định pháp luật, các chủ thể có nghĩa vụ công bố thông tin bao gồm doanh nghiệp niêm yết, doanh nghiệp đăng ký giao dịch, công ty đại chúng chưa niêm yết, cũng như người nội bộ, người có liên quan và cổ đông lớn. Không chỉ doanh nghiệp với tư cách pháp nhân, mà cả các cá nhân nắm giữ vị trí quản lý, điều hành hoặc có ảnh hưởng đáng kể đến doanh nghiệp cũng phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin khi phát sinh các giao dịch hoặc sự kiện theo quy định.

Hoạt động công bố thông tin phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản là chính xác, đầy đủ, kịp thời và bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng cho mọi nhà đầu tư.

Các loại thông tin doanh nghiệp phải công bố và thời hạn thực hiện

Trong thực tiễn, nghĩa vụ công bố thông tin của doanh nghiệp được phân chia theo từng nhóm thông tin, gắn liền với các mốc thời gian cụ thể nhằm bảo đảm tính kịp thời cho thị trường.

Báo cáo tài chính quý phải được công bố trong vòng 20 ngày kể từ ngày kết thúc quý kế toán, phản ánh kịp thời tình hình hoạt động và kết quả kinh doanh ngắn hạn.

Báo cáo tài chính bán niên, trong trường hợp được soát xét, phải được công bố trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán bán niên, nhằm bảo đảm độ tin cậy của số liệu trước khi đưa ra công chúng.

Báo cáo tài chính năm, kèm theo báo cáo kiểm toán độc lập, phải được công bố trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính, cung cấp cái nhìn toàn diện nhất về sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

Báo cáo thường niên phải được công bố trong vòng 20 ngày kể từ ngày công bố báo cáo tài chính năm, nhưng không muộn hơn 110 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Báo cáo này không chỉ tổng hợp số liệu tài chính mà còn phản ánh chiến lược phát triển, định hướng dài hạn và chất lượng quản trị doanh nghiệp.

Báo cáo quản trị công ty phải được công bố trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày kết thúc 06 tháng đầu năm và kết thúc năm dương lịch.

Khi xảy ra các sự kiện bất chợt ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính hoặc quyền lợi cổ đông, doanh nghiệp phải công bố thông tin bất thường trong vòng 24 giờ kể từ khi sự kiện xảy ra. Những sự kiện như thay đổi nhân sự quản lý chủ chốt, quyết định đầu tư hoặc thoái vốn quy mô lớn, phát sinh tranh chấp pháp lý, bị xử phạt nghiêm trọng, nguy cơ mất khả năng thanh toán, hay giao dịch cổ phiếu của người nội bộ và cổ đông lớn đều thuộc diện phải công bố trong khung thời gian này.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn có nghĩa vụ công bố thông tin theo yêu cầu của cơ quan quản lý hoặc Sở giao dịch chứng khoán. Trong các trường hợp này, doanh nghiệp phải thực hiện đúng nội dung và thời hạn cụ thể được yêu cầu, thường là giải trình làm rõ những biến động bất thường về giá hoặc giao dịch, qua đó bảo đảm sự ổn định và minh bạch của thị trường.

margin: 15px auto;" />

Chế tài xử phạt đối với vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cơ quan quản lý có thẩm quyền tiến hành rà soát, xác minh nội dung và thời điểm công bố thông tin của doanh nghiệp hoặc cá nhân liên quan. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, các hành vi vi phạm như chậm công bố thông tin, không công bố thông tin theo quy định, công bố thông tin không đầy đủ hoặc sai lệch đều có thể bị lập biên bản xử lý theo trình tự pháp luật.

Hình thức xử phạt phổ biến nhất là xử phạt vi phạm hành chính. Tùy theo mức độ và tính chất vi phạm, mức phạt tiền được áp dụng tương ứng. Đối với các vi phạm nghiêm trọng, đặc biệt là không công bố thông tin bất thường trong vòng 24 giờ hoặc cung cấp thông tin sai lệch gây hiểu nhầm cho thị trường, mức xử phạt thường cao hơn và đi kèm với các biện pháp khắc phục bắt buộc.

Bên cạnh bị phạt tiền, doanh nghiệp vi phạm có thể bị buộc phải công bố lại thông tin, giải trình nguyên nhân vi phạm, hoặc thực hiện công bố thông tin bổ sung theo yêu cầu. Trong một số trường hợp, cá nhân vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động giao dịch chứng khoán trong thời hạn nhất định. Ngoài các biện pháp xử phạt trực tiếp, Sở giao dịch chứng khoán có thể áp dụng các biện pháp cảnh báo, kiểm soát hoặc hạn chế giao dịch đối với chứng khoán của doanh nghiệp vi phạm.

Đáng chú ý, trong những trường hợp vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin có dấu hiệu cấu thành tội phạm, cơ quan quản lý chứng khoán sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý hình sự theo quy định của pháp luật. Việc cố ý công bố thông tin sai lệch, che giấu thông tin quan trọng hoặc không công bố thông tin nhằm thao túng giá chứng khoán, trục lợi hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhà đầu tư có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự đối với cá nhân liên quan.