Khung pháp lý mới cho dòng vốn ngoại chính thức có hiệu lực

04/02/2026 - 18:174 phút đọc

(Banker.vn) Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 08 nhằm mở rộng cơ chế giao dịch cho nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Ngày 03/02/2026, Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, hiệu lực có từ ngày ký.

margin: 15px auto;" />

Nội dung sửa đổi tập trung vào các vấn đề liên quan đến đặt lệnh giao dịch, nghĩa vụ thanh toán và hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài

Thông tư 08 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 96/2020/TT-BTC về công bố thông tin; Thông tư số 120/2020/TT-BTC về giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch, chứng chỉ quỹ, Trái phiếu doanh nghiệp" data-glossary-english="Corporate Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do doanh nghiệp phát hành để huy động vốn.">trái phiếu doanh nghiệp và chứng quyền có bảo đảm; cùng Thông tư số 121/2020/TT-BTC về hoạt động của công ty chứng khoán.

Với tổng cộng 16 điều, trong đó có 15 điều sửa đổi, bổ sung và một điều khoản thi hành, Thông tư hướng tới việc hoàn thiện cơ chế pháp lý đối với hoạt động giao dịch của khối nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời tăng cường tính minh bạch và an toàn cho thị trường.

Bổ sung hình thức đặt lệnh thông qua tổ chức đại diện nước ngoài

Một điểm mới đáng chú ý là việc cho phép nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện, thay vì chỉ giao dịch trực tiếp thông qua công ty chứng khoán trong nước như trước đây.

Theo quy định, nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký tại thành viên lưu ký. Việc thanh toán tiền và chứng khoán được thực hiện thông qua hệ thống thanh toán, lưu ký và sau đó phân bổ về tài khoản lưu ký của nhà đầu tư.

Thông tư đồng thời bổ sung khái niệm tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện, quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan, cũng như yêu cầu về hợp đồng, kiểm soát lệnh, quản lý dữ liệu, nhận biết khách hàng và phòng ngừa rủi ro nhằm đảm bảo an toàn trong giao dịch xuyên biên giới.

Điều chỉnh quy định về giao dịch không yêu cầu có tiền trước

Thông tư 08 tiếp tục sửa đổi quy định liên quan đến giao dịch không yêu cầu có tiền trước (NPF) áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức.

Theo đó, trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán trong giao dịch NPF sẽ không còn phải công bố thông tin ra thị trường. Thay vào đó, công ty chứng khoán có trách nhiệm báo cáo cơ quan quản lý gồm Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam ngay trong ngày phát sinh vi phạm.

Thông tư cũng quy định cụ thể thời gian hạn chế giao dịch NPF đối với từng mức độ vi phạm. Nhà đầu tư vi phạm lần đầu sẽ bị tạm dừng giao dịch NPF trong 7 ngày giao dịch liên tiếp. Trường hợp trong vòng 30 ngày giao dịch liên tục có 3 ngày vi phạm, thời gian hạn chế được áp dụng trong 180 ngày liên tục.

Trong thời gian bị hạn chế, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam có trách nhiệm thông báo cho các công ty chứng khoán thành viên để yêu cầu nhà đầu tư phải có đủ tiền trên tài khoản khi đặt lệnh mua. Đồng thời, Thông tư không giới hạn mã chứng khoán được phép giao dịch theo phương thức NPF, qua đó mở rộng phạm vi áp dụng đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.

Quy định về tài khoản giao dịch của công ty quản lý quỹ nước ngoài

Bên cạnh đó, Thông tư 08 bổ sung quy định cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch chứng khoán, tương ứng với cơ chế cấp hai mã số giao dịch.

Việc mở hai tài khoản nhằm tách bạch hoạt động giao dịch của chính công ty quản lý quỹ và hoạt động giao dịch thay mặt khách hàng, qua đó đáp ứng yêu cầu về quản lý, giám sát và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam.