Khơi thông dòng chảy khí tự nhiên cho công nghiệp, hướng tới sản xuất xanh và Net Zero 2050

23/01/2026 - 07:574 phút đọc

(Banker.vn) Khí tự nhiên đang được xác định là nhiên liệu chuyển tiếp then chốt trong lộ trình Net Zero 2050 của Việt Nam, song bài toán nguồn cung, hạ tầng và cơ chế chính sách vẫn là rào cản lớn cho công nghiệp xanh.

Trong lộ trình chuyển dịch năng lượng và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc mở rộng ứng dụng khí tự nhiên trong công nghiệp đang được xem là một giải pháp quan trọng, góp phần thúc đẩy sản xuất xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, ngày 22/1, Hiệp hội Năng lượng Sạch Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Ứng dụng khí tự nhiên trong công nghiệp – Hướng tới sản xuất xanh và Net Zero 2050”. Hội thảo thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng – công nghiệp.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Hiệp hội Mai Duy Thiện nhấn mạnh, chuyển đổi sang năng lượng xanh không còn là xu thế mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc khi các tiêu chuẩn môi trường và phát thải ngày càng khắt khe.

margin: 15px auto;" />

Với Việt Nam, quá trình chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào năng lượng hóa thạch sang tăng trưởng xanh là con đường tất yếu nhằm thực hiện cam kết quốc tế, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo các dự báo dài hạn, nhu cầu năng lượng của Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp, dân dụng và dịch vụ, sẽ tiếp tục tăng mạnh đến năm 2050. Trong khi đó, Việt Nam lại nằm trong nhóm quốc gia chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, với thiệt hại kinh tế ước tính tương đương khoảng 3% GDP mỗi năm. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng xanh, sạch và bền vững hơn.

Trong tiến trình chuyển dịch đó, khí tự nhiên được nhiều quốc gia xác định là nguồn nhiên liệu chuyển tiếp quan trọng nhờ mức phát thải thấp hơn so với than và dầu, cùng hiệu suất sử dụng năng lượng cao.

Việc mở rộng ứng dụng khí tự nhiên trong công nghiệp không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng môi trường mà còn tạo nền tảng để tích hợp các công nghệ năng lượng phát thải thấp trong tương lai.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Khắc Quyền – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương cho biết khí tự nhiên vẫn giữ vai trò quan trọng trong giai đoạn 2025–2035, trong bối cảnh sản lượng khí nội địa có xu hướng suy giảm, còn nhu cầu cho điện và công nghiệp tiếp tục gia tăng.

Hiện Việt Nam đang khai thác khí tại 26 mỏ dầu – khí. Sau khi đạt đỉnh trong giai đoạn 2010–2015, sản lượng khí đã suy giảm rõ rệt từ năm 2016. Giai đoạn 2021–2025, sản lượng khai thác chỉ còn khoảng 5,95–8,08 tỷ m³/năm.

Trước thực trạng này, Việt Nam từng bước mở rộng nhập khẩu LNG. Việc lô LNG đầu tiên cập cảng Thị Vải vào tháng 7/2023 đánh dấu bước chuyển quan trọng từ mô hình phụ thuộc chủ yếu vào khí nội địa sang kết hợp giữa khí trong nước và khí nhập khẩu.

Đến tháng 1/2026, Việt Nam ký hợp đồng LNG dài hạn đầu tiên giữa PV GAS và Shell cho giai đoạn 2027–2031, góp phần tạo nền tảng ổn định hơn cho nguồn cung khí trung và dài hạn.

Bên cạnh kết quả đạt được, các chuyên gia cũng chỉ ra nhiều thách thức như suy giảm nguồn khí nội địa, mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào LNG nhập khẩu, hạ tầng khí và LNG chưa đồng bộ, cùng cơ chế, chính sách chưa theo kịp yêu cầu phát triển thị trường.

Trên cơ sở đó, hội thảo thống nhất định hướng phát triển khí tự nhiên theo hướng ổn định và linh hoạt, gắn với phát triển điện khí LNG, mở rộng sử dụng khí trong các ngành công nghiệp ngoài điện lực, đồng thời chuẩn bị điều kiện để từng bước tích hợp các loại nhiên liệu phát thải thấp hơn như khí xanh và hydrogen.

Một nội dung được nhấn mạnh là kết nối hạ tầng khí với các khu công nghiệp, khu kinh tế. Theo các chuyên gia, đây là điều kiện then chốt để thúc đẩy công nghiệp xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Việc phát triển đồng bộ hạ tầng khí – điện – khu công nghiệp, triển khai các mô hình như LNG vệ tinh, đường ống trực tiếp và trung tâm năng lượng tích hợp được xem là hướng đi cần thiết trong thời gian tới.