Hiểu sao cho đúng quy định cưỡng chế hộ kinh doanh?

03/01/2026 - 20:073 phút đọc

Tuy nhiên, nếu phân tích một cách thận trọng, toàn diện và đúng hệ thống pháp luật, có thể khẳng định rằng, cách hiểu nói trên là chưa chính xác, thậm chí là sai lệch về mặt pháp lý.

Nghị định 296/2025/NĐ-CP không điều chỉnh cưỡng chế trong lĩnh vực thuế

Điều 1 của Nghị định 296/2025/NĐ-CP quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. đã quy định rất rõ phạm vi điều chỉnh. Theo đó, nghị định này không áp dụng đối với các trường hợp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực đã được luật chuyên ngành điều chỉnh riêng.

Lĩnh vực thuế là một lĩnh vực đặc thù, đã được điều chỉnh đầy đủ, toàn diện và chi tiết bởi Luật Quản lý thuế năm 2019. Do đó, các biện pháp cưỡng chế trong lĩnh vực thuế không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 296/2025/NĐ-CP.

Luật Quản lý thuế là căn cứ pháp lý duy nhất để cưỡng chế thuế

Luật Quản lý thuế 2019 đã quy định cụ thể các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế, bao gồm: trích tiền từ tài khoản, khấu trừ thu nhập, thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng, kê biên tài sản, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh...

Các biện pháp này được thiết kế chặt chẽ, có điều kiện áp dụng rõ ràng, bảo đảm nguyên tắc bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của người nộp thuế. Luật không cho phép mở rộng tùy tiện trách nhiệm tài sản của các thành viên trong hộ gia đình nếu không có căn cứ pháp luật rõ ràng.

Không thể đánh đồng xử phạt hành chính thuế với các lĩnh vực khác

Một sai lầm phổ biến hiện nay là đánh đồng mọi quyết định xử phạt vi phạm hành chính với nhau. Trong khi đó, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế là một nhánh pháp luật chuyên biệt, gắn liền với cơ chế quản lý thuế.

Do đó, việc viện dẫn một nghị định chung để suy diễn sang cưỡng chế tài sản riêng trong quan hệ thuế là không phù hợp với nguyên tắc áp dụng pháp luật.

Nguyên tắc pháp lý bảo vệ người dân và hộ kinh doanh

Hệ thống pháp luật Việt Nam tuân thủ nguyên tắc: luật chuyên ngành được ưu tiên áp dụng so với văn bản pháp luật chung. Đây là nguyên tắc nền tảng nhằm bảo đảm tính ổn định, dự đoán được và an toàn pháp lý cho người dân.

Việc diễn giải sai có thể dẫn tới xâm phạm quyền tài sản, làm suy giảm niềm tin của người dân, đi ngược lại mục tiêu cải cách và hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân.

Thông điệp cần được khẳng định

Hộ kinh doanh và người dân hoàn toàn có thể yên tâm rằng: Nghĩa vụ thuế và biện pháp cưỡng chế thuế được thực hiện theo đúng Luật Quản lý thuế; Không có quy định nào cho phép tùy tiện cưỡng chế tài sản riêng của các thành viên hộ gia đình chỉ vì hộ kinh doanh gặp khó khăn trong việc nộp phạt; Nhà nước hướng tới quản lý thuế hiện đại, đồng hành và hỗ trợ, chứ không phải gây áp lực hay rủi ro pháp lý ngoài luật định.

Việc tuyên truyền chính sách cần chính xác, đầy đủ và có trách nhiệm, nhằm tạo sự đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật.