- Lễ hội Hoa – Sinh vật cảnh Supe Lâm Thao: Lan tỏa thông điệp phát triển xanh
- Nô nức Lễ hội xôi Làng Gạ xưa
- Thành phố Huế: Sôi động lễ hội vật làng Sình đầu xuân
margin: 15px auto;" />Hàng năm cứ ngày 11 tháng Giêng, xã Thư Lâm (Hà Nội) khai mạc Hội đền Sái xuân Bính Ngọ 2026 trong không khí trang trọng và rộn ràng đầu xuân.
Việc Lễ hội Đền Sái được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng lễ khánh thành tu bổ đình Thụy Lôi, không chỉ tôn vinh một nghi lễ độc đáo mà còn khẳng định nỗ lực gìn giữ hồn cốt Thăng Long qua nghi thức rước "Vua sống” (Vua giả) - biểu tượng của ký ức lịch sử và sức sống cộng đồng trong Hà Nội hôm nay.
Ngay từ sáng sớm, đường làng Thư Lâm rộn rã với tiếng trống chiêng, cờ hội phấp phới, các đoàn rước tập trung tại khu vực đình và đền Sái chuẩn bị cho nghi thức trọng tâm.
Lễ hội đền Sái vốn được xem như một biểu tượng văn hóa truyền thống gắn với tín ngưỡng thờ Đức Huyền Thiên Trấn Vũ - vị thần được tôn kính là bậc thánh linh phù trợ cho Vua An Dương Vương trong truyền thuyết xây dựng thành Cổ Loa; nghi lễ này vừa là sinh hoạt tín ngưỡng, vừa là diễn xướng văn hóa dân gian độc đáo.
Điểm nhấn thu hút nhất của lễ hội là đoàn rước Vua giả - những người cao niên có uy tín trong cộng đồng được dân làng suy tôn đảm nhận vai vua, chúa và các quan lại, mặc trang phục truyền thống uy nghiêm.
Theo truyền thống, đoàn rước gồm kiệu Chúa, kiệu Vua và các chức sắc như Quan Thự Vệ, Quan Tán Lý, Quan Đề Lĩnh và Quan Trấn Thủ, tạo nên một “bảo tàng sống” lưu giữ ký ức lịch sử và tri thức bản địa.
Trong đoàn rước, Vua giả - người được dân làng chọn thỉnh ngồi kiệu dưới tàn lọng, được hộ tống bởi phường nhạc, đội múa và quan lại.
Đoàn rước diễu hành đi qua các tuyến đường làng với sắc phục rực rỡ, tiếng nhạc lễ tưng bừng, thu hút sự chú ý của đông đảo người dân và du khách. Người xem chăm chú theo dõi từng nghi thức, từ giây phút đoàn di chuyển cho tới dừng lại tại Đồng Chầu - nơi Vua xuống kiệu, đi lên Gò Vọng để làm lễ bái vọng Đức Thánh Huyền Thiên tại Đền Sái.
Song song với nghi thức của Vua, kiệu Chúa cũng tiến về phía Đền Thượng để thực hiện nghi lễ truyền thống như ươm gươm, chém ba nhát vào hòn đá - một nghi thức mang nhiều tầng nghĩa biểu trưng gốc rễ trong sinh hoạt tín ngưỡng dân gian trước khi Chúa vào đền lễ bái bài vị Cao Sơn Đại Vương.
'Vua sống' phát lộc cho những người theo đoàn rước.
Trong lễ rước, đi sau Vua Chúa là quan Tán lý, một trong 4 vị quan ngồi võng tham gia lễ rước. Ngoài ra, còn 3 vị quan khác được mệnh danh là "tứ trụ triều đình" gồm quan Thự vệ, quan Đề lĩnh và quan Trấn thủ. Các ông được ngồi võng cho lính rước suốt hành trình.
Trong lễ hội đền Sái, hệ thống các quan giữ vai trò đặc biệt quan trọng, tạo nên cấu trúc nghi vệ mang dáng dấp một Triều đình thu nhỏ giữa không gian làng xã. Các quan cùng với Vua và Chúa hợp thành bộ khung nghi lễ, bảo đảm tính trang nghiêm và chuẩn mực của toàn bộ cuộc rước.
Lễ hội đền Sái được tổ chức với ước nguyện năm mới an khang, tài lộc và hạnh phúc. Là sinh hoạt tín ngưỡng đầu xuân, lễ hội như một “bảo tàng sống” phản ánh đời sống văn hóa tinh thần phong phú của người dân.
Sau các nghi thức này, Vua Chúa trở lại đình làng, ngự trên ngai vàng trong tiếng reo vui mừng của bà con làng xóm.