GS,TS. Hoàng Văn Cường: Ngành Ngân hàng đã chấp nhận “phần thiệt” để kiến tạo kỳ tích tăng trưởng 8%

19/02/2026 - 17:476 phút đọc

(Banker.vn) Theo GS,TS. Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, trong bối cảnh kinh tế 2025 đầy biến động, ngành Ngân hàng đã thể hiện bản lĩnh vững vàng khi giải quyết thành công bài toán “ngược chiều” giữa tăng trưởng và lạm phát. Đặc biệt, sự sẵn sàng chia sẻ khó khăn, không đặt nặng lợi nhuận của hệ thống ngân hàng là động lực quan trọng đưa GDP Việt Nam cán đích ấn tượng.

THEO GS,TS. HOÀNG VĂN CƯỜNG, ỦY VIÊN ỦY BAN TÀI CHÍNH - NGÂN SÁCH CỦA QUỐC HỘI, TRONG BỐI CẢNH KINH TẾ 2025 ĐẦY BIẾN ĐỘNG, NGÀNH NGÂN HÀNG ĐÃ THỂ HIỆN BẢN LĨNH VỮNG VÀNG KHI GIẢI QUYẾT THÀNH CÔNG BÀI TOÁN “NGƯỢC CHIỀU” GIỮA TĂNG TRƯỞNG VÀ LẠM PHÁT. ĐẶC BIỆT, SỰ SẴN SÀNG CHIA SẺ KHÓ KHĂN, KHÔNG ĐẶT NẶNG LỢI NHUẬN CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG LÀ ĐỘNG LỰC QUAN TRỌNG ĐƯA GDP VIỆT NAM CÁN ĐÍCH ẤN TƯỢNG.

Phóng viên: Thưa GS,TS. Hoàng Văn Cường, nhìn lại năm 2025, ông có nhận định như thế nào về bức tranh kinh tế Việt Nam - một năm được đánh giá là có nhiều “cơn gió ngược”?

GS.TS. Hoàng Văn Cường: Nhìn lại năm 2025, có thể khẳng định đây là một năm đầy khó khăn và thách thức. Khó khăn lớn đầu tiên đến từ đặc thù Việt Nam là nền kinh tế có độ mở cao, động lực tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Việc Mỹ áp dụng thuế đối ứng ngay từ đầu năm không chỉ dừng lại ở mức độ cảnh báo, mà còn tạo ra tâm lý lo ngại, tác động trực tiếp đến động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, năm 2025 cũng là năm thiên tai diễn biến phức tạp, bất thường, gây thiệt hại rất lớn. Mặc dù chúng ta đã chủ động xây dựng các phương án phòng, chống, nhưng nhiều thiệt hại thực tế lại nằm ngoài các kịch bản dự báo. Theo ước tính, tổng thiệt hại do thiên tai lên tới gần 100.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,7 - 0,8% GDP.

Năm qua cũng ghi nhận Việt Nam thực hiện cải cách, sắp xếp, tinh gọn mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, từ tổ chức bộ máy quản lý nhà nước, đến thể chế, pháp luật. Quá trình cải tổ sâu rộng này là vô cùng cần thiết, tuy nhiên, cũng đã gây ra những xáo trộn, gián đoạn nhất định trong việc triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh khó khăn “bủa vây” như vậy, việc tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02% là một kết quả rất ấn tượng, thậm chí vượt xa nhiều dự báo ban đầu. Nếu không chịu tác động của thiên tai lớn, tăng trưởng hoàn toàn có thể đạt mức 8,3 - 8,5%.

Thu ngân sách nhà nước tăng rất cao, bằng 134,7% dự toán năm và tăng 29,7% so với năm trước. Kinh tế vĩ mô tiếp tục được giữ ổn định, lạm phát cơ bản tăng 3,21% so với năm trước, thấp hơn mức tăng 3,31% của CPI bình quân chung và thấp hơn đáng kể so với mục tiêu Quốc hội cho phép là 4,5%. Nhờ tăng thu tốt, bội chi ngân sách được kiểm soát thấp hơn kế hoạch, qua đó giúp nợ công duy trì trong ngưỡng an toàn.

Đáng chú ý, Việt Nam đã điều hành tỷ giá rất linh hoạt, hiệu quả, dù chịu áp lực lớn từ biến động quốc tế. Việc giữ ổn định giá trị đồng tiền, đảm bảo nguồn cung ngoại tệ cho nền kinh tế đã giúp doanh nghiệp không rơi vào tình trạng thiếu hụt ngoại tệ cho sản xuất, kinh doanh.

Có thể nói, năm 2025 là năm “cán đích sớm”, không chỉ của riêng năm mà còn của cả nhiệm kỳ. Nếu loại trừ giai đoạn chịu tác động nặng nề của đại dịch, tăng trưởng bình quân cả nhiệm kỳ đạt khoảng 7,2%, vượt mục tiêu đề ra (6,5 - 7%).

Phóng viên: Trong bức tranh chung đó, ông có nhận định như thế nào về điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam?

GS,TS. Hoàng Văn Cường: Trong năm 2025 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phải giải quyết bài toán rất khó: vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa kiểm soát ổn định vĩ mô. Đây là 2 mục tiêu có tính chất “ngược chiều”, bởi thúc đẩy tăng trưởng nhanh thường đi kèm rủi ro lạm phát.

Thực tế cho thấy, NHNN đã thực hiện khá thành công cả 2 mục tiêu này. Việt Nam là một trong những quốc gia tiên phong trong việc hạ lãi suất điều hành, trong khi nhiều nền kinh tế lớn vẫn duy trì mặt bằng lãi suất cao. Dù chịu áp lực lớn về tỷ giá trong một số thời điểm, mặt bằng lãi suất trong nước vẫn được giữ ổn định, tránh gây cú sốc cho nền kinh tế.

Chính sách tiền tệ năm 2025 mang tính nới lỏng có kiểm soát, với tăng trưởng tín dụng ở mức cao (19,01%), song vẫn đảm bảo ổn định lạm phát. Đồng thời, NHNN đã điều hướng dòng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, hạn chế dồn vốn vào các lĩnh vực đầu cơ tài sản.

Áp lực tỷ giá là thách thức lớn nhất trong năm 2025. Tuy nhiên, việc điều hành tỷ giá được thực hiện linh hoạt, sáng tạo với nhiều biện pháp can thiệp như: bán can thiệp ngoại tệ, giao dịch hoán đổi ngoại tệ… Những biện pháp này thể hiện sự sẵn sàng chấp nhận “phần thiệt” từ phía NHNN để tạo tâm lý ổn định cho thị trường và đảm bảo thanh khoản ngoại tệ cho hệ thống.

Phóng viên: Năm 2025, trong điều hành tín dụng của NHNN đã có sự đổi mới, ông đánh giá hiệu quả của chính sách này ra sao, đặc biệt là trong bối cảnh cả 3 miền đất nước ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai bão lũ?

GS,TS. Hoàng Văn Cường: Việc điều hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên đã phát huy hiệu quả rõ nét trong năm 2025, góp phần vào mức tăng trưởng GDP khoảng 8,02%. Cách làm này giúp tránh được rủi ro tăng trưởng nóng, hạn chế phát sinh nợ xấu và bảo đảm tăng trưởng bền vững.

Bên cạnh đó, các chính sách tín dụng hỗ trợ người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi thiên tai được triển khai rất kịp thời, linh hoạt và mang tính nhân văn cao, bao gồm giãn, hoãn, cơ cấu lại nợ, thậm chí xóa nợ trong những trường hợp đặc biệt. Điều này thể hiện rõ tinh thần “ngân hàng đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp”, chứ không đặt nặng mục tiêu lợi nhuận.

Phóng viên: Dưới góc nhìn chuyên gia, ông nhận định như thế nào về những thách thức của NHNN trong điều hành chính sách tiền tệ năm 2026? Đâu là giải pháp hài hòa giữa ổn định vĩ mô, tạo lực đẩy tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn duy trì ổn định hệ thống ngân hàng?

GS,TS. Hoàng Văn Cường: Bước sang năm 2026, thách thức sẽ lớn hơn khi mục tiêu tăng trưởng được đặt ở mức cao hơn, tăng trưởng 2 con số. Nhu cầu vốn sẽ tăng rất mạnh, trong khi các kênh dẫn vốn ngoài ngân hàng như thị trường chứng khoán, Trái phiếu doanh nghiệp" data-glossary-english="Corporate Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do doanh nghiệp phát hành để huy động vốn.">trái phiếu doanh nghiệp, các quỹ đầu tư vẫn chưa phát triển tương xứng.

Do đó, hệ thống ngân hàng vẫn phải gánh trọng trách cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế, trong bối cảnh vừa phải duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, vừa kiểm soát rủi ro tín dụng. Điều này đòi hỏi chính sách tiền tệ tiếp tục theo hướng mở rộng có kiểm soát, điều hướng dòng vốn chặt chẽ vào các lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực có vòng quay vốn nhanh, hiệu quả cao.

Đặc biệt, năm 2026 được dự báo là giai đoạn bất động sản sôi động trở lại, thu hút vốn rất lớn và tạo áp đáng kể đối với ngành Ngân hàng. Đây vừa là cơ hội, vừa tiềm ẩn rủi ro, đòi hỏi hệ thống ngân hàng phải có bản lĩnh trong việc lựa chọn dự án, lĩnh vực tài trợ, tránh bị cuốn theo những chu kỳ tăng nóng.

Ngoài ra, biến động tiền tệ toàn cầu, cạnh tranh địa chính trị, thương mại và xu hướng phát triển tài sản số, tài sản mã hóa, cũng sẽ tác động mạnh đến điều hành chính sách tiền tệ. Điều này đặt ra yêu cầu phải chủ động nghiên cứu, quản lý và kiểm soát các loại hình tài sản mới, thay vì né tránh hoặc phản ứng chậm. Đồng thời, cần lắng nghe, tiên phong dự báo, dự đoán và nắm bắt kịp thời những xu thế tiền tệ thế giới để chủ động trong điều hành.

Phóng viên: Đầu xuân năm mới, ông có kỳ vọng như thế nào về kinh tế Việt Nam nói chung và hệ thống ngân hàng nói riêng trong năm 2026?

GS,TS. Hoàng Văn Cường: Năm 2026 được kỳ vọng là năm bản lề, mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trong giai đoạn này, những lĩnh vực mang tính xương sống, huyết mạch của nền kinh tế phải là lĩnh vực tạo ra xung lực, sức mạnh cho cả nền kinh tế. Điều này đồng nghĩa với việc, ngành Ngân hàng phải đóng vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng ổn định và bền vững. Tôi kỳ vọng hệ thống ngân hàng Việt Nam sẽ tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, bản lĩnh điều hành và nâng tầm vị vị thế, qua đó đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng cao, ổn định vĩ mô và phát triển bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn tới.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!