Giáo dục trong tâm thế mới của kỷ nguyên vươn mình

Phát triển bền vững dựa trên chất lượng được kiểm chứng

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, đặt ra yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực, yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế quốc gia. Bước sang năm 2026, giáo dục đặt ra yêu cầu không chỉ đào tạo người học để tốt nghiệp, mà phải chuẩn bị cho họ khả năng thích ứng dài hạn trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng bởi công nghệ và toàn cầu hóa.

Nhân dịp đầu năm mới phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trò chuyện cùng Giáo sư Rick Bennett, Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) về những chuyển dịch cần thiết của giáo dục đại học, từ đảm bảo chất lượng đến tích hợp trí tuệ nhân tạo và xây dựng năng lực toàn diện cho sinh viên trong kỷ nguyên mới.

margin: 15px auto;" />

- Thưa giáo sư, năm 2026 được xem là dấu mốc mở ra một chu kỳ phát triển mới. Theo ông, giáo dục đại học cần thay đổi tư duy như thế nào để thích ứng?

GS Rick Bennett: Ở góc độ hệ thống, giáo dục đại học cần chuyển từ tư duy mở rộng quy mô sang tư duy phát triển bền vững dựa trên chất lượng được kiểm chứng. Khi giáo dục đại học phát triển nhanh với nhiều mô hình và hình thức đào tạo khác nhau, câu hỏi cốt lõi không còn là số lượng chương trình hay sinh viên, mà là mức độ tin cậy của chất lượng đào tạo.

Trong đó, điều kiện cần là bảo đảm chất lượng thông qua các cơ chế được công nhận rộng rãi như kiểm định, xếp hạng và sự thừa nhận chính thức của cơ quan trong nước và quốc tế. Đây là nền tảng để người học và xã hội tin tưởng rằng chất lượng giáo dục được đo lường khách quan, minh bạch và nhất quán.

Tại BUV, điều kiện cần được triển khai thông qua Mô hình Chuẩn chất lượng Ba cấp độ. Ở chuẩn Việt Nam, trường tuân thủ 6 tiêu chuẩn cùng 20 chỉ số định lượng về quản trị, giảng dạy và nghiên cứu của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tháng 9/2025, BUV là trường đại học có vốn đầu tư nước ngoài duy nhất nằm trong danh sách 17 cơ sở đạt kiểm định chất lượng quốc tế được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận.

Ở cấp độ chuẩn Anh Quốc, BUV là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam và khu vực ASEAN đạt chứng nhận QAA do Cơ quan Đảm bảo Chất lượng Giáo dục Đại học Anh Quốc công nhận. Ở cấp độ quốc tế, BUV duy trì chứng nhận QS 5 sao trong 6 năm liên tiếp (2022–2028), với 81% giảng viên đến từ 31 quốc gia và mạng lưới trao đổi sinh viên tại 14 thị trường giáo dục.

Tuy nhiên, điều kiện đủ mới là yếu tố quyết định. Đại học phải đóng góp trực tiếp vào sự phát triển của quốc gia thông qua đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu kinh tế xã hội, thu hút tri thức và đầu tư quốc tế, thúc đẩy hợp tác giữa học thuật, nghiên cứu và doanh nghiệp. Khi đó, chất lượng giáo dục trở thành giá trị hữu hình đối với xã hội.

Khi nền tảng chất lượng được đảm bảo nhất quán, người học có thể tiếp tục quay lại học tập ở các bậc cao hơn mà không phải đặt lại câu hỏi về uy tín của cơ sở đào tạo. Bên cạnh đó, giáo dục đại học cần xây dựng cơ chế học tập suốt đời, với lộ trình liên thông rõ ràng, kết nối nghề nghiệp, học thuật sau tốt nghiệp và cá nhân hóa trải nghiệm học tập ở bậc sau đại học. Đây là cách đại học tạo ra giá trị bền vững vượt ra ngoài một chương trình đơn lẻ.

AI là yếu tố không thể tách rời trong giáo dục hiện đại

- Thưa Giáo sư, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc mở ra “kỷ nguyên học tập mới” tại trường đại học?

GS Rick Bennett: Khi nhiều trường đại học vẫn còn lúng túng trong việc quyết định có nên đưa AI vào giảng dạy hay không thì chúng tôi tập trung hướng dẫn sinh viên cách sử dụng AI một cách đúng đắn, có đạo đức, hợp lý và mang lại giá trị tích cực. Cách tiếp cận này tương tự như quá trình Internet từng được tích hợp vào giáo dục đại học trước đây.

AI cũng được tích hợp sâu rộng vào các chương trình đào tạo tại BUV, từ khối ngành kinh doanh, công nghệ, sáng tạo cho đến các chương trình tiếng Anh. AI hỗ trợ sinh viên trong việc hình thành ý tưởng, khai thác cơ sở dữ liệu, xử lý và sử dụng thông tin hiệu quả, đồng thời góp phần giảm tải công việc chấm điểm cho đội ngũ giảng viên.

Và BUV xác định rõ vai trò của AI như một yếu tố không thể tách rời trong giáo dục hiện đại. Việc chủ động đón nhận và khai thác AI một cách có trách nhiệm được xem là điều kiện cần thiết để chuẩn bị cho sinh viên hành trang vững chắc trong tương lai. 

- Ngoài kỹ năng số, theo Giáo sư, những kỹ năng cốt lõi nào sinh viên cần trang bị để sẵn sàng tham gia thị trường lao động?

GS Rick Bennett:Theo tôi, trong mô hình ASK (khung tiêu chuẩn quốc tế dùng để đánh giá và phát triển năng lực nhân sự) là kiến thức, kỹ năng và thái độ thì thái độ là yếu tố quan trọng nhất, phản ánh đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và khả năng hợp tác. Doanh nghiệp có thể đào tạo thêm kỹ năng hoặc kiến thức, nhưng rất khó thay đổi thái độ của nhân sự.

Tại BUV, sinh viên sẽ được tham gia chương trình phát triển nâng cao năng lực cá nhân và kỹ năng xã hội (PSG), tập trung vào bốn trụ cột: Phát triển học thuật; đóng góp cho cộng đồng; chăm sóc sức khỏe tinh thần và phát triển bản thân; sẵn sàng thích ứng với nghề nghiệp.

Mỗi hoạt động được ghi nhận bằng điểm tích lũy. Khi tốt nghiệp, sinh viên nhận thêm chứng chỉ PSG bên cạnh bằng cử nhân, thể hiện đầy đủ trải nghiệm và kỹ năng đã tích lũy.

- Nhân dịp năm mới, giáo sư muốn gửi gắm thông điệp gì tới thế hệ sinh viên nhà trường?

GS Rick Bennett: Đối với sinh viên, thông điệp cốt lõi là hãy nhìn giáo dục đại học như một hành trình phát triển dài hạn, không chỉ là một tấm bằng. Trong kỷ nguyên mới, kiến thức có thể nhanh chóng thay đổi, nhưng tư duy phản biện, năng lực học tập suốt đời, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm với xã hội sẽ là những giá trị bền vững. Nhà trường mong muốn sinh viên tốt nghiệp không chỉ sẵn sàng đi làm, mà còn sẵn sàng thích ứng, dẫn dắt và tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng.

GS Rick Bennett: Đối với đội ngũ giảng viên và cán bộ học thuật, vai trò giữ chuẩn và dẫn dắt đổi mới ngày càng quan trọng. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, giảng viên không chỉ truyền đạt tri thức mà còn định hướng tư duy, bảo vệ liêm chính học thuật và xây dựng văn hóa học tập có trách nhiệm. Nhà trường cam kết tiếp tục đầu tư cho môi trường học thuật và phát triển năng lực giảng dạy để đội ngũ có thể dẫn dắt trong kỷ nguyên giáo dục mới.

Xin cảm ơn giáo sư!