Giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng hơn 40%

02/04/2026 - 15:116 phút đọc

Những kết quả nổi bật trong hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa thông tin về kết quả nổi bật trong hoạt động thanh toán không dùng tiền (TTKDTM) trong những tháng đầu năm 2026. Theo đó, NHNN cho biết, thời gian qua, cơ quan này không ngừng hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ và điều kiện thuận lợi cho phát triển TTKDTM, thúc đẩy hoạt động ngân hàng số và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán góp phần tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận nhiều dịch vụ, phương thức thanh toán mới, tiện ích, hiện đại.

Đồng thời, tiếp tục triển khai tích cực các Đề án, Chương trình, Kế hoạch, chính sách nhằm thúc đẩy TTKDTM và hoạt động ngân hàng số; Kế hoạch của ngành Ngân hàng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các Nghị quyết của Chính phủ triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW. Hạ tầng phục vụ TTKDTM, chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTLNH) hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả.

Hoạt động thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng tiếp tục được đẩy mạnh, các ngân hàng thương mại, các tổ chức TGTT tích cực đầu tư ứng dụng công nghệ, nghiên cứu, có giải pháp kết nối với Cổng dịch vụ công Quốc gia (DVCQG) để thực hiện thanh toán trực tuyến cho các dịch vụ đã được tích hợp trên Cổng DVCQG. Thanh toán điện tử trong khu vực chính phủ, dịch vụ hành chính đạt được kết quả khả quan; công tác thu ngân sách Nhà nước bằng phương thức TTKDTM được chú trọng, tăng cường và đạt kết quả tích cực. 100% cơ sở giáo dục đại học (trường đại học, cao đẳng) trên địa bàn đô thị chấp nhận thanh toán học phí thông qua hệ thống ngân hàng....; 82% số người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp trên địa bàn đô thị được chi trả thông qua các phương thức TTKDTM.

NHNN cũng cho biết, việc triển khai thanh toán qua mã QR với các quốc gia tiếp tục được đẩy mạnh. Đến nay, NHNN đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore), đang triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và một số quốc gia khác.

Còn tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, NHNN cho biết, bên cạnh việc triển khai dịch vụ đại lý thanh toán, dịch vụ Tiền di động (Mobile - Money) đã đạt được kết quả khả quan, góp phần phát triển TTKDTM, tăng cường việc tiếp cận và sử dụng các dịch vụ tài chính của người dân. Đến cuối năm 2025, tổng số tài khoản đăng ký và sử dụng dịch vụ Tiền di động là hơn 11,17 triệu tài khoản, trong đó số lượng tài khoản của khách hàng đăng ký và sử dụng dịch vụ ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo khoảng 7,64 triệu tài khoản (chiếm khoảng 68% tổng số tài khoản đăng ký và sử dụng dịch vụ). Tổng số lượng giao dịch qua tài khoản Tiền di động của khách hàng là hơn 326,75 triệu giao dịch với tổng giá trị giao dịch là khoảng 9.259 tỷ đồng.

Với sự chủ động và tích cực trên, hoạt động TTKDTM thu được những kết quả rất tích cực. Số liệu thống kê cho thấy, trong 2 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị; qua kênh Internet tăng 73,09% về số lượng và 28,11% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 34,37% về số lượng và 10,51% về giá trị; giao dịch qua QR Code tăng 20,22% về số lượng và 12,59% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 9,5% về số lượng và 69,07% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 43,74% về số lượng và 11,66% về giá trị.

Đến cuối tháng 2/2026, thị trường có 20.772 ATM, giảm 2,68%; 761.793 POS tăng 1,36% so với cùng kỳ năm 2025. Trong 2 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 6,40% về số lượng và tăng 3,03% về giá trị cho thấy nhu cầu thanh toán, rút tiền mặt của người dân qua ATM tiếp tục xu hướng giảm và được thay thế bởi các phương thức, thói quen TTKDTM.

Hơn 3,5 triệu lượt khách hàng được SIMO cảnh báo

Về kết quả triển khai Đề án 06, tính đến ngày 20/3/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) cá nhân; hơn 1,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán (TKTT) đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân (CCCD) gắn chip hoặc ứng dụng VneID. Khoảng 29,44 triệu khách hàng cá nhân và 471 khách hàng tổ chức có Ví điện tử đang hoạt động đã được thu thập, đối chiếu thông tin sinh trắc học với CCCD gắn chip thông qua ứng dụng Ví điện tử.

Có 29 TCTD đã ký kết với C06 (Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Bộ Công an) để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở TKTT, trong đó 27 TCTD đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch; 11 tổ chức TGTT đã ký kết với C06 để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở TKTT, trong đó: 4 tổ chức TGTT đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch. 28 ngân hàng và 4 tổ chức TGTT đã triển khai liên kết tài khoản an sinh xã hội với tài khoản ngân hàng phục vụ cho chi trả an sinh xã hội thông qua ứng dụng VNeID. Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với C06 - Bộ Công an đối soát được khoảng 57 triệu lượt hồ sơ khách hàng, làm sạch được khoảng 44,5 triệu hồ sơ khách hàng trong cơ sở dữ liệu thông tin tín dụng.

Việc triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã đạt được những kết quả tích cực. Tính đến ngày 23/3/2026, Hệ thống SIMO đã triển khai đến 149 đơn vị (gồm 99 TCTD và 50 tổ chức trung gian thanh toán (TGTT) với tổng số hơn 688 nghìn bản ghi tài khoản thanh toán (TKTT)/Ví điện tử (VĐT)/thẻ ngân hàng/đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT) có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật.

Đồng thời, hệ thống đã hỗ trợ cảnh báo đến 3,5 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 3,99 nghìn tỷ đồng.

Trong quá trình triển khai dịch vụ SIMO, NHNN cũng đã yêu cầu các đơn vị có lộ trình triển khai đồng bộ dịch vụ cảnh báo cho khách hàng trên tất cả các kênh (Mobile Banking, Internet Banking, quầy, ATM) để đảm bảo thống nhất trải nghiệm cho khách hàng.

Trên cơ sở đánh giá kết quả triển khai thời gian vừa qua, NHNN cho biết trong thời gian tới, NHNN tiếp tục đẩy mạnh thu thập TKTT/VĐT/thẻ ngân hàng/ĐVCNTT nghi ngờ gian lận và nâng cấp hạ tầng kỹ thuật để mở rộng triển khai dịch vụ truy vấn trạng thái nghi ngờ của TKTT/VĐT/thẻ ngân hàng/ĐVCNTT cho các TCTD, tổ chức TGTT có nhu cầu.

Tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cấp hạ tầng thanh toán

Định hướng thời gian tới, NHNN cho biết, sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện thể chế, khuôn khổ pháp lý, chính sách thúc đẩy TTKDTM và hoạt động ngân hàng số trên tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tổ chức thực hiện hiệu quả 4 Nghị quyết “Bộ tứ chiến lược” của Bộ Chính trị, trong đó tập trung xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 52/2024/NĐ-CP quy định về TTKDTM.

Tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp, phát triển hạ tầng thanh toán hiện đại, thông suốt, hiệu quả để cung cấp các dịch vụ thanh toán an toàn, tiện ích, bảo mật, đáp ứng tốt nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức trong nền kinh tế.

Tiếp tục tăng cường nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm, dịch vụ, phương thức thanh toán mới và xây dựng hệ sinh thái số thông minh, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế.

Tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn và bảo mật hoạt động thanh toán, ngân hàng; chỉ đạo các đơn vị cung ứng dịch vụ tích cực triển khai các giải pháp an toàn, bảo mật trong thanh toán trực tuyến, thanh toán thẻ ngân hàng, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông, giáo dục tài chính nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng cho công chúng trong sử dụng sản phẩm, dịch vụ tài chính, ngân hàng.