Giải mã thanh kiếm thời Thập tự chinh cực hiếm mới được phát hiện

Một thanh kiếm có niên đại thế kỷ XII, dài xấp xỉ 1 mét và gắn với thời kỳ Thập tự chinh, vừa được tìm thấy dưới đáy biển gần bãi biển Dor, phía Nam thành phố Haifa. Khu vực này từ lâu đã được coi là một trong những trung tâm nghiên cứu khảo cổ học biển quan trọng của Israel.

margin: 15px auto;" />

Hiện vật do Shlomi Katzin, sinh viên Khoa Văn minh Hàng hải của Đại học Haifa, phát hiện một cách tình cờ. Theo lời Katzin, trong lúc bơi tại khu vực trên, anh chú ý đến một nhóm thợ lặn sử dụng máy dò kim loại, làm anh nghi ngờ họ có thể đang tìm kiếm cổ vật trái phép. Sau khi yêu cầu nhóm người này rời khỏi khu vực, Katzin tiếp tục quan sát và phát hiện thanh kiếm nằm dưới đáy biển.

Ngay sau đó, anh đã thông báo cho Giáo sư Deborah Cvikel, nhà khảo cổ thuộc Trường Khảo cổ và Văn hóa Hàng hải của Đại học Haifa. Bà Cvikel liên hệ với Cơ quan Cổ vật Israel và cơ quan này đã cấp giấy phép đặc biệt để trục vớt hiện vật nhằm phục vụ công tác bảo tồn, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ hư hại thêm.

Thanh kiếm sau khi được đưa lên bờ đã được chuyển tới phòng thí nghiệm bảo tồn của Viện Nghiên cứu Hàng hải Leon Recanati, trực thuộc Đại học Haifa. Tiếp đó, hiện vật được đưa đến Bệnh viện Medica Elisha tại Haifa để chụp cắt lớp vi tính (CT) bằng công nghệ hiện đại.

Các nhà nghiên cứu cho biết, kỹ thuật quét không xâm lấn này cho phép khảo sát cấu trúc bên trong và đánh giá tình trạng kim loại của thanh kiếm bên dưới lớp sinh vật biển tích tụ dày đặc suốt nhiều thế kỷ, mà không làm ảnh hưởng đến hiện vật. Kết quả chụp CT xác định đây là loại kiếm sử dụng bằng một tay và nhiều khả năng từng thuộc về một hiệp sỹ Thập tự chinh.

Theo nhận định của các chuyên gia, vũ khí này không phải được chế tác tại địa phương mà được mang từ châu Âu đến khu vực trong giai đoạn các cuộc Thập tự chinh. Hình ảnh chụp cũng cho thấy, lưỡi kiếm đã bị gãy và sau hàng trăm năm nằm dưới nước, chỉ còn lại một phần nhỏ kim loại sắt nguyên bản.

Tiến sỹ Sarah Lantous, giảng viên Khoa Văn minh Hàng hải của Đại học Haifa cho rằng, kiếm là một trong những công cụ có vai trò đặc biệt trong lịch sử nhân loại. Bà nhấn mạnh rằng, vào thời Trung Cổ, thanh kiếm không chỉ là vũ khí mà còn mang ý nghĩa biểu tượng của tinh thần hiệp sĩ và đức tin Kitô giáo. Đối với các hiệp sĩ Thập tự chinh, đây là một trong những loại vũ khí phổ biến và thiêng liêng nhất.

Theo bà Lantous, kiếm là tài sản có giá trị cao và thường được gìn giữ cẩn trọng, vì vậy việc phát hiện và nghiên cứu một hiện vật mang tính cá nhân và biểu tượng như vậy là điều rất hiếm. Phát hiện này góp phần bổ sung thêm tư liệu về văn hóa vật chất thời Thập tự chinh cũng như đời sống của các hiệp sĩ Frank tại Thánh địa.

Giáo sư Deborah Cvikel đánh giá đây là một phát hiện đặc biệt hiếm, đồng thời cung cấp thêm bằng chứng về sự hiện diện của lực lượng Thập tự chinh dọc theo bờ biển. Bà cho biết, chỉ có rất ít thanh kiếm tương tự cùng thời kỳ từng được tìm thấy tại Israel. Theo bà, khám phá này đóng vai trò quan trọng trong việc làm rõ cách thức sử dụng các điểm neo đậu ven biển cũng như đời sống của các chiến binh thời đó.

Trước đó, vào năm 2021, một thanh kiếm khác cùng niên đại thời Thập tự chinh cũng đã được phát hiện tại khu vực ven biển này