Gần 4.000 tỷ đồng được bảo vệ nhờ “lá chắn số” SIMO
30/03/2026 - 09:247 phút đọc
(Banker.vn) Tính đến ngày 25/2/2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngửa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã hỗ trợ cảnh báo đến 3,3 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 3,7 nghìn tỷ đồng.
Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc kết nối, liên thông dữ liệu ngành Ngân hàng, trong công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán và các hệ thống thông tin ứng dụng nghiệp vụ ngân hàng, phòng chống tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực ngân hàng.
Hệ thống SIMO cho phép các tổ chức thành viên tham gia thực hiện báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ thông tin tới các thành viên khác. Trên cơ sở nguồn dữ liệu tập trung của Hệ thống SIMO, các tổ chức tín dụng (TCTD) có thể đưa ra các quyết định thực hiện ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến, qua đó góp phần giúp giảm thiểu tình trạng gian lận, lừa đảo, bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng.
margin: 15px auto;" />Dữ liệu dân cư - "nguồn tài nguyên vàng" để làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu ngành
Thực hiện Đề án 06 (Quyết định số 06/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 6/1/2022: Phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030), ngành Ngân hàng xác định dữ liệu dân cư là "nguồn tài nguyên vàng" để làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu ngành. Công tác làm sạch dữ liệu được phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, đảm bảo dữ liệu luôn "đúng, đủ, sạch, sống".
NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (TGTT) nghiên cứu, ứng dụng dữ liệu về dân cư, căn cước công dân (CCCD) gắn chíp, tài khoản định danh và xác thực điện tử (VneID) để làm sạch dữ liệu, nhận biết, xác minh chính xác khách hàng nhằm phòng chống, ngăn ngừa việc tội phạm mạo danh, sử dụng giấy tờ tùy thân giả mạo đăng ký sử dụng dịch vụ ngân hàng cho mục đích bất hợp pháp; đồng thời nghiên cứu ứng dụng dữ liệu dân cư trong triển khai các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng thuận tiện, an toàn nhất đến với người dân, khách hàng.
Tính đến hết ngày 13/3/2026, đã có hơn 150,3 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân (CIF), hơn 1,73 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID.
Về phía các tổ chức tín dụng (TCTD), TGTT, thực hiện Kế hoạch triển khai Đề án 06 của ngành Ngân hàng và Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN, nhiều TCTD, TGTT đã và đang phối hợp với C06 (Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, thuộc Bộ Công an) triển khai mở rộng giải pháp xác thực khách hàng qua thẻ CCCD gắn chíp và triển khai giải pháp xác thực khách hàng qua ứng dụng VNeID trong việc mở tài khoản và sử dụng các dịch vụ ngân hàng điện tử.
Về làm sạch dữ liệu, theo báo cáo của NHNN, tính đến hết ngày 13/3/2026, đã có hơn 150,3 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân (CIF), hơn 1,73 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID.
57 TCTD và 39 tổ chức TGTT đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắp chip qua ứng dụng điện thoại; 63 TCTD đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua thiết bị tại quầy; 32 TCTD và 15 TGTT đang triển khai ứng dụng VneID, trong đó có 21 đơn vị đã triển khai chính thức (gồm có 16 TCTD và 05 TGTT).
Theo phương thức Offline: có 29 TCTD đã ký kết với C06 để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở tài khoản thanh toán, trong đó 27 TCTD đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch (với số lượng hơn 24 triệu hồ sơ khách hàng đã gửi C06 và nhận được phản hồi); 11 TGTT đã ký kết với C06 để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở tài khoản thanh toán, trong đó 04 TGTT đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch (với số lượng hơn 149 nghìn hồ sơ khách hàng đã gửi và nhận được phản hồi).
Sau một thời gian làm sạch cơ sở dữ liệu khách hàng, áp dụng giải pháp đối khớp thông tin sinh trắc học, so với cùng kỳ năm 2024, số lượng tài khoản cá nhân nhận tiền lừa đảo giảm 50,9%.
Hiệu quả của dữ liệu số được minh chứng rõ nét qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã được NHNN triển khai thí điểm. Tính đến ngày 25/2/2026, Hệ thống SIMO đã triển khai đến 149 đơn vị (gồm 99 TCTD và 50 tổ chức TGTT), với tổng số hơn 664 nghìn bản ghi tài khoản thanh toán (TKTT)/Ví điện tử/thẻ ngân hàng/đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT) có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật.
Về hạ tầng dữ liệu, NHNN là một trong những bộ, ngành hoàn thành sớm nhiệm vụ đồng bộ 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành được giao lên Trung tâm dữ liệu quốc gia theo Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tính đến ngày 25/2/2026, Hệ thống SIMO đã triển khai đến 149 đơn vị (gồm 99 TCTD và 50 tổ chức TGTT), với tổng số hơn 664 nghìn bản ghi tài khoản thanh toán (TKTT)/Ví điện tử/thẻ ngân hàng/đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT) có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật.
Dữ liệu còn là chìa khóa kết nối hệ sinh thái số. Các ngân hàng đã và đang xây dựng hệ sinh thái tích hợp đa dịch vụ, với người dùng là trung tâm, kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia và các ngành, lĩnh vực, hệ sinh thái ngoài ngân hàng để cung ứng dịch vụ một cách liền mạch, tiện ích cho khách hàng. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100%. Nhiều TCTD tại Việt Nam có tỷ lệ trên 90% giao dịch thực hiện trên kênh số. Đến nay, có hơn 87% người Việt Nam trưởng thành có tài khoản ngân hàng. Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tiếp tục phát triển mạnh. Số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM bình quân hàng năm tăng tương ứng 58,86% và 24,36% (vượt mục tiêu đặt ra tại Quyết định 1813). Giá trị TTKDTM. Giá trị TTKDTM năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP
Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu
Bên cạnh những kết quả nêu trên, thực tiễn công tác triển khai Đề án 06 cũng như quá trình số hóa ngân hàng cũng có những thách thức. Xu hướng gia tăng tội phạm công nghệ với những thủ đoạn mới ngày càng tinh vi, khó lường, gia tăng rủi ro an ninh mạng. Trong khi đó, dữ liệu còn phân tán, phân mảnh, chất lượng chưa đồng đều, chuẩn hóa còn chậm, chia sẻ, liên thông chưa thông suốt, chưa có sự đồng bộ và chuẩn hóa cơ sở hạ tầng giữa các ngành, lĩnh vực để tạo điều kiện thuận tiện nhất cho việc kết nối, tích hợp tạo lập hệ sinh thái số. Nguồn nhân lực chất lượng cao, có kinh nghiệm, có kiến thức về nghiệp vụ và công nghệ phục vụ chuyển đổi số còn thiếu.
Thời gian tới, trong công tác phát triển dữ liệu số, ngành Ngân hàng tiếp tục nghiên cứu quy hoạch xây dựng các kho dữ liệu dùng chung cho toàn ngành; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các Cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành và Cổng Dịch vụ công quốc gia; thúc đẩy thanh toán trực tuyến nhanh chóng, tiện lợi, an toàn.
Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cải cách thủ tục hành chính và dịch vụ công trực tuyến; trong đó tiếp tục xây dựng hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tập trung, đồng bộ, số hóa toàn diện quy trình, thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu đã được công bố, tài liệu đã được số hóa, giảm thời gian xử lý, nâng cao minh bạch, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tiết giảm chi phí, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ ngân hàng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị nội bộ.
Bên cạnh đó, ngành Ngân hàng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu hiện có, đặc biệt là kết nối, sử dụng CSDLQGvDC, nhằm đổi mới căn bản phương thức thiết kế, phát triển và cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng theo hướng cá thể hóa, tiện ích, phù hợp với nhu cầu và hành vi của từng nhóm khách hàng; đồng thời nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện và phòng ngừa gian lận, tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật thông tin và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Trên cơ sở đánh giá kết quả triển khai thời gian vừa qua, trong thời gian tới, NHNN tiếp tục đẩy mạnh thu thập TKTT/VĐT/thẻ ngân hàng/ĐVCNTT nghi ngờ gian lận và nâng cấp hạ tầng kỹ thuật để mở rộng triển khai dịch vụ truy vấn trạng thái nghi ngờ của TKTT/VĐT/thẻ ngân hàng/ĐVCNTT cho các TCTD, tổ chức TGTT có nhu cầu.
Các TCTD, tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ triển khai tích hợp ứng dụng VNeID để tạo sự tiện lợi cho khách hàng trong quá trình cung ứng dịch vụ; làm sạch, xác thực kết nối dữ liệu chuyên ngành với CSDLQGvDC, giảm thiểu tài khoản rác, ví điện tử rác; tiến tới ứng dụng dữ liệu từ CSDLQGvDC trong đánh giá khách hàng vay của TCTD (xây dựng, hoàn thiện giải pháp chấm điểm khả tín); tiếp tục triển khai phối hợp liên ngành: tích hợp, kết nối, chia sẻ thông tin ngành ngân hàng với các ngành, lĩnh vực khác góp phần hình thành hệ sinh thái số liên thông, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ nhanh chóng, an toàn, hiệu quả.
Thư Anh