Eo biển Hormuz nóng rực: Thị trường toàn cầu rung lắc, dòng tiền ồ ạt tìm nơi trú ẩn

01/03/2026 - 15:314 phút đọc

(Banker.vn) Căng thẳng tại eo biển Hormuz khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, nhà đầu tư bán tháo tài sản rủi ro và chuyển hướng sang vàng, USD cùng các kênh phòng thủ.

Chỉ sau một đêm, eo biển Hormuz – tuyến hàng hải trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới – trở thành tâm điểm địa chính trị. Khi quan hệ giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang, thị trường tài chính toàn cầu lập tức phản ứng.

Sắc đỏ lan rộng từ London, Phố Wall đến các sàn giao dịch châu Á. Nhưng điều khiến giới đầu tư lo ngại không chỉ là giá dầu tăng, mà là nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và hệ quả dây chuyền lên lạm phát, lãi suất, lợi nhuận doanh nghiệp và tăng trưởng toàn cầu.

“Phí bảo hiểm chiến tranh” và áp lực vô hình lên chuỗi cung ứng

Thị trường thường không chờ đến khi tàu chở dầu bị phong tỏa hay nhà máy lọc dầu ngừng hoạt động mới phản ứng. Chỉ riêng khả năng xảy ra gián đoạn cũng đủ khiến giá tài sản biến động.

Ngay khi căng thẳng bùng phát tại eo biển Hormuz, nhiều hãng vận tải biển điều chỉnh lộ trình, tăng chi phí bảo hiểm hoặc hạn chế tàu qua khu vực. Chính “phụ phí vô hình” này đã đẩy giá dầu Brent tăng nhanh từ vùng đầu 70 USD lên sát 73 USD/thùng chỉ trong thời gian ngắn.

Các chuyên gia cảnh báo thị trường dầu mỏ vốn được định giá ở “biên”, nên chỉ cần hụt khoảng 1 triệu thùng/ngày là kỳ vọng dư cung sẽ sụp đổ. Khi đó, mốc 80 USD/thùng không còn xa, thậm chí có thể tiến tới 100 USD nếu dòng chảy qua eo biển Hormuz bị gián đoạn thực sự.

Tác động không dừng lại ở dầu thô. Châu Âu đặc biệt theo sát các chuyến khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar đi qua tuyến này. Nếu châu Á tăng tốc tích trữ năng lượng, cuộc cạnh tranh nguồn cung sẽ đẩy giá khí và điện lên cao, gây áp lực trực tiếp lên hóa đơn của hộ gia đình và chi phí sản xuất công nghiệp. Một điểm nghẽn nhỏ trên bản đồ có thể kích hoạt vòng xoáy lạm phát mới trên phạm vi toàn cầu.

Dòng tiền rút khỏi rủi ro, vàng và USD lên ngôi

Khác với những cú sốc khu vực trước đây, biến động lần này lan rộng khắp thị trường tài chính. Chỉ số VIX – thước đo mức độ sợ hãi của Phố Wall – đã tăng mạnh từ đầu năm, phản ánh tâm lý phòng thủ gia tăng.

Vàng tiếp tục hưởng lợi rõ nét. Kim loại quý này đã tăng hơn 20% từ đầu năm, củng cố vị thế “hầm trú ẩn” truyền thống mỗi khi bất ổn leo thang. Song song, đồng franc Thụy Sĩ tăng giá so với USD, trong khi yen Nhật cũng được xem là điểm đến an toàn.

Ngược lại, bitcoin không còn giữ được hình ảnh “vàng số”. Khi tin tức tiêu cực xuất hiện, đồng tiền này giảm giá thay vì tăng, cho thấy nhà đầu tư đang coi tiền số là tài sản rủi ro hơn là nơi trú ẩn.

Trên thị trường tiền tệ, đồng shekel của Israel chịu áp lực giảm ngay sau các đòn đáp trả quân sự. Trong khi đó, USD được dự báo hưởng lợi nếu khủng hoảng kéo dài. Với vị thế xuất khẩu ròng năng lượng, Mỹ có thể được hỗ trợ khi giá dầu và khí đốt tăng cao. Trong kịch bản nguồn cung bị gián đoạn dài ngày, USD có thể vượt trội so với nhiều đồng tiền khác, ngoại trừ các “pháo đài” truyền thống như franc Thụy Sĩ hay yen Nhật.

Thị trường cổ phiếu cũng phân hóa mạnh. Cổ phiếu hàng không chịu áp lực vì chi phí nhiên liệu tăng, trong khi doanh nghiệp quốc phòng và năng lượng ghi nhận mức tăng đáng kể. Tại Trung Đông, nhiều sàn giao dịch chìm trong sắc đỏ do lo ngại rủi ro khu vực.

Trong bối cảnh biến động dồn dập, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cá nhân không nên biến tài sản thành một canh bạc theo tin tức. Giá dầu hay kim loại quý có thể đảo chiều nhanh chóng nếu xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt ngoại giao. Khi “phí bảo hiểm chiến tranh” bốc hơi, thị trường có thể quay đầu với tốc độ không kém lúc tăng.

Thay vì lướt sóng ngắn hạn, việc xem vàng, dầu hay ngoại tệ mạnh như một lớp phòng hộ danh mục có thể hợp lý hơn. Hạn chế sử dụng đòn bẩy cao, kiểm soát rủi ro tỷ giá và chuẩn bị tâm lý cho các đợt rung lắc là bước đi thận trọng trong giai đoạn bất định.

Bởi nếu kịch bản xấu nhất xảy ra, với giá dầu neo quanh 100 USD/thùng, lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 0,6–0,7 điểm phần trăm. Khi đó, cái giá phải trả cho căng thẳng địa chính trị không chỉ nằm trên bản đồ Trung Đông, mà hiện hữu trong từng hóa đơn năng lượng, lãi suất vay và tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới.