Đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam nhìn từ kinh nghiệm quốc tế: Hòa Phát, Vinaconex... hưởng lợi ra sao?

06/01/2026 - 00:194 phút đọc

(Banker.vn) Dẫn chiếu kinh nghiệm quốc tế, đường sắt cao tốc thường kéo theo nhu cầu vật liệu, xây lắp và hạ tầng, nhiều doanh nghiệp theo đó sẽ được hưởng lợi lớn.

Trong bức tranh đầu tư công giai đoạn 2026–2030, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được xem như một điểm nhấn mang tính chiến lược, không chỉ với tăng trưởng kinh tế vĩ mô mà còn với cộng đồng doanh nghiệp hạ tầng, xây dựng và vật liệu. Với tổng mức đầu tư ước tính khoảng 67,3 tỷ USD, đây là dự án đường sắt có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam, được kỳ vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa dài hạn cho nhiều ngành kinh tế liên quan.

margin: 15px auto;" />

Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong giai đoạn xây dựng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có thể đóng góp thêm khoảng 0,97% vào tăng trưởng GDP mỗi năm. Báo cáo tóm tắt nghiên cứu tiền khả thi cho thấy chi phí dành riêng cho xây dựng lên tới khoảng 846 nghìn tỷ đồng, phản ánh quy mô rất lớn của các hạng mục thi công hạ tầng như nền đường, cầu, hầm, nhà ga và các công trình kỹ thuật đi kèm.

Ở giai đoạn này, nhu cầu vật liệu xây dựng được dự báo tăng mạnh. Khối lượng lớn đá, cát, xi măng, thép sẽ cần được huy động để phục vụ xây dựng kết cấu hạ tầng trên toàn tuyến. Cùng với đó, hàng trăm nghìn lao động sẽ tham gia trực tiếp và gián tiếp vào quá trình thi công, tạo ra lượng việc làm đáng kể và hiệu ứng lan tỏa tới nhiều ngành kinh tế liên quan.

Dẫn chiếu kinh nghiệm quốc tế, Chứng khoán KBSV cho biết dự án đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải của Trung Quốc, với chiều dài 1.318 km đã tiêu thụ khoảng 7,35 triệu tấn thép, 44,18 triệu tấn xi măng, cùng với khoảng 114.000 công nhân làm việc dọc tuyến mỗi ngày. Trên cơ sở so sánh này, KBSV ước tính dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam của Việt Nam có thể cần tới 8–10 triệu tấn thép, khoảng 50 triệu tấn xi măng, cùng nhiều loại vật liệu xây dựng khác. Đây sẽ là tín hiệu tích cực với các danh nghiệp trong ngành như HPG, HT1, VLB, DHA, …

Yếu tố cộng hưởng từ việc khởi công đồng loạt nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn trong cùng giai đoạn được kỳ vọng sẽ đẩy mạnh nhu cầu đối với vật liệu xây dựng. Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp trong ngành thép, xi măng và vật liệu xây dựng, đặc biệt là những đơn vị có năng lực cung ứng lớn và mạng lưới phân phối rộng.

Không chỉ dừng lại ở tác động trong giai đoạn xây dựng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam còn mở ra dư địa phát triển dài hạn thông qua mô hình TOD (Transit-Oriented Development), đây là mô hình phát triển đô thị gắn với các đầu mối giao thông công cộng. Theo một số nghiên cứu về tác động của đường sắt cao tốc tại Trung Quốc, giá bất động sản tại các khu vực có kết nối đường sắt tăng trung bình khoảng 13% so với trước đó và cao hơn khoảng 7% so với các khu vực không có kết nối tương tự.

Trên cơ sở này, KBSV nhận định đây là cơ hội quan trọng cho các doanh nghiệp bất động sản trong việc phát triển các dự án nhà ở, thương mại, dịch vụ quanh các nhà ga của tuyến đường sắt tốc độ cao. Giá đất và giá trị dự án được kỳ vọng sẽ được hỗ trợ bởi quá trình hoàn thiện hạ tầng và khả năng kết nối liên vùng được cải thiện rõ rệt.

Bên cạnh đó, để khai thác hiệu quả các siêu dự án như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam hay sân bay Long Thành, yêu cầu đặt ra là phải phát triển đồng bộ hệ thống giao thông kết nối và các công trình phụ trợ. Điều này bao gồm các tuyến đường liên kết, hệ thống điện, trạm biến áp và các hạ tầng kỹ thuật thiết yếu khác. Theo KBSV, các doanh nghiệp nhà thầu thi công trong lĩnh vực đầu tư công như HHV, VCG, PC1,… sẽ là đơn vị được hưởng lợi khi số lượng các gói thầu sẽ được gia tăng trong thời gian tới.

Nhìn tổng thể, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam không chỉ là một dự án giao thông quy mô lớn, mà còn là một “đầu kéo” quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và hoạt động của doanh nghiệp trong trung và dài hạn. Từ xây dựng, vật liệu, bất động sản cho tới hạ tầng kỹ thuật, dự án này đang mở ra một chu kỳ cơ hội mới, nơi quy mô đầu tư lớn đi kèm với yêu cầu ngày càng cao về năng lực và chiều sâu phát triển của doanh nghiệp.