Dòng vốn hơn 100.000 tỷ đồng tạo cú hích cho công nghiệp miền Trung
Những ngày cuối năm 2025, hàng loạt dự án, công trình công nghiệp tại miền Trung – Tây Nguyên đồng loạt khởi công, khánh thành, hòa cùng không khí cả nước hướng tới chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Khởi công dự án sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất (tỉnh Quảng Ngãi) quy mô hơn 10.000 tỷ đồng, dự án kỳ vọng là khởi đầu cho nền công nghiệp đường sắt do người Việt Nam làm chủ
Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực, với tổng vốn đầu tư lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng.
Tại TP. Đà Nẵng, trong số 6 dự án được khởi công, khánh thành, có 2 dự án công nghiệp trọng điểm. Nổi bật là khởi công Dự án Phân khu B – Khu công nghiệp Nam Thăng Bình có quy mô 346 ha, tổng vốn đầu tư hơn 3.373 tỷ đồng, được triển khai tại xã Thăng Điền và xã Thăng Trường.
Ở khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ, tỉnh Gia Lai có 4 dự án liên quan đến phát triển công nghiệp, gồm: Khởi công Khu công nghiệp Bình Nghi với tổng vốn 1.460 tỷ đồng; khởi công Dự án mở rộng, nâng công suất Nhà máy đường An Khê (giai đoạn 2) với tổng vốn 1.170 tỷ đồng; khánh thành Nhà máy đường An Khê (công suất 18.000 tấn/ngày, vốn hơn 1.600 tỷ đồng), và khánh thành Nhà máy Điện sinh khối An Khê giai đoạn 1 (công suất 95 MW, vốn hơn 1.900 tỷ đồng).
Tại Lâm Đồng, Dự án hạ tầng Khu công nghiệp Tân Đức sau hơn 4 năm triển khai đã hoàn thành hơn 97% khối lượng giải phóng mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật giai đoạn 1.
Đặc biệt, khu vực Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung ghi nhận những dự án công nghiệp quy mô rất lớn. Dự án Nhà máy sản xuất thép Vinmetal Hà Tĩnh có tổng vốn đầu tư gần 80.000 tỷ đồng, quy mô hơn 461 ha, được định hướng ứng dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất – chế biến thép tại Khu kinh tế Vũng Áng.
Công trường thi công dự án hà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất
Tại Quảng Ngãi, Tập đoàn Hòa Phát khởi công Dự án Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất, với tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, đặt những "ray thép" đầu tiên cho ngành công nghiệp đường sắt cho người Việt Nam làm chủ.
Đáng lưu ý, dự án nằm trong chiến lược phát triển các dòng thép công nghệ cao, sẵn sàng cung cấp ray đường sắt cao tốc và thép đặc biệt cho các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia từ năm 2027.
Chỉ tính riêng các dự án lớn nêu trên, tổng vốn đầu tư đã vượt mốc 100.000 tỷ đồng, tạo cú hích mạnh mẽ cho công nghiệp miền Trung cả về quy mô lẫn chất lượng tăng trưởng.
Hướng tới sản xuất công nghiệp xanh, công nghệ cao và bền vững
Điểm chung nổi bật của các dự án công nghiệp trên là định hướng phát triển công nghiệp xanh, giảm phát thải và ứng dụng công nghệ tiên tiến.
Trong lĩnh vực năng lượng và công nghiệp chế biến, Nhà máy Điện sinh khối An Khê là ví dụ tiêu biểu cho mô hình tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để phát điện, góp phần giảm phát thải và gia tăng hiệu quả chuỗi sản xuất mía đường.
Các dự án luyện kim lớn được khởi công cuối năm 2025 đều được chủ đầu tư khẳng định sử dụng dây chuyền công nghệ hàng đầu thế giới
Cùng với đó, các dự án khu công nghiệp mới như Khu Công nghiệp Tân Đức, Khu công nghiệp Nam Thăng Bình được định hướng thu hút các ngành công nghệ cao, thân thiện môi trường, với hạ tầng xử lý nước thải, cây xanh được đầu tư đồng bộ ngay từ đầu.
Ở lĩnh vực luyện kim, các dự án lớn như Vinmetal Hà Tĩnh hay Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất, các chủ đầu tư dự án đều khẳng định dự án khi đi vào hoạt động sẽ sử dụng công nghệ hiện đại và tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt.
Nhà máy của Hòa Phát sử dụng dây chuyền công nghệ hàng đầu châu Âu từ SMS Group (Đức) và Primetals (Anh), cho phép sản xuất các sản phẩm thép chất lượng cao, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất thế giới. Việc làm chủ công nghệ sản xuất ray đường sắt cao tốc không chỉ giảm phụ thuộc nhập khẩu mà còn mở ra cơ hội hình thành ngành công nghiệp đường sắt do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ.
Xu hướng chuyển đổi xanh trong công nghiệp được lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo các địa phương đặc biệt quan tâm, hướng tới mục tiêu Net Zero.
Tại Dự án Phân khu B – Khu công nghiệp Nam Thăng Bình, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phạm Đức Ấn cho hay, theo quy hoạch, dự án được định hướng theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, ưu tiên thu hút các ngành sản xuất thân thiện môi trường, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, ứng dụng công nghệ tiên tiến và hiện đại trên thế giới, tạo giá trị gia tăng lớn và giảm thiểu phát thải ra môi trường.

Phối cảnh Phân khu B – Khu công nghiệp Nam Thăng Bình (TP. Đà Nẵng), dự án được định hướng theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, ưu tiên thu hút các ngành sản xuất thân thiện môi trường, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo
Phát biểu tại Lễ khởi công dự án này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải khẳng định: “Đảng và Nhà nước ta đã cam kết mạnh mẽ về mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Do đó, việc Dự án định hướng theo mô hình Khu công nghiệp sinh thái là hoàn toàn đúng đắn và cấp thiết. Chúng ta không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần”.
Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chủ đầu tư phải lựa chọn nhà đầu tư thứ cấp thật kỹ lưỡng. Ưu tiên các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghệ bán dẫn, năng lượng sạch để biến nơi đây thành một “công viên công nghiệp”. Trong đó tập trung ưu tiên thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, thiết lập các cơ chế để các doanh nghiệp trong khu công nghiệp sử dụng phế phẩm, phụ phẩm của nhau làm đầu vào, giảm thiểu tối đa rác thải và ô nhiễm; sử dụng năng lượng tái tạo, ưu tiên phát triển và sử dụng các nguồn năng lượng sạch như điện mặt trời, giảm phát thải carbon; và xây dựng Khu công nghiệp sạch, xanh sẽ tạo ra một môi trường làm việc tốt hơn, thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo báo cáo của Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp, Bộ Công Thương, năm 2025, hoạt động sản xuất tại nhiều tỉnh thành khu vực miền Trung – Tây Nguyên tăng trưởng mạnh, nhiều địa phương tăng trưởng 2 con số, cao hơn bình quân cả nước như Nghệ An tăng 17,5%; Thanh Hóa tăng 15%; Quảng Ngãi tăng 12,9%; Huế tăng 13,5%; Đắk Lắk tăng 12%; Gia Lai tăng 10%, cao hơn mức bình quân cả nước.
Với việc đồng loạt khởi công, khánh thành các dự án từ hạ tầng công nghiệp đến công nghiệp chế biến, công nghiệp luyện kim, cho thấy công nghiệp miền Trung – Tây Nguyên đang chuyển từ phát triển chiều rộng sang chiều sâu, gắn với môi trường; các dự án này cũng được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để chỉ số sản xuất công nghiệp miền Trung – Tây Nguyên năm 2026 tăng trưởng trên 10%.

