Đề xuất miễn thuế nhiên liệu hàng không, giá vé máy bay có thể sắp thay đổi

12/03/2026 - 16:254 phút đọc

(Banker.vn) Nhiên liệu tăng cao tạo áp lực lớn lên chi phí vận hành của các hãng hàng không, cơ quan quản lý đề xuất miễn thuế nhiên liệu và tính toán điều chỉnh giá vé.

Giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tăng mạnh trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang đang tạo áp lực lớn lên ngành hàng không. Chi phí khai thác của các hãng bay tăng nhanh khiến nhiều đường bay đứng trước nguy cơ kém hiệu quả, thậm chí rơi vào tình trạng càng khai thác càng thua lỗ nếu không có giải pháp hỗ trợ kịp thời.

margin: 15px auto;" />

Theo Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA), nhiên liệu bay là một trong những yếu tố chi phí lớn nhất của các hãng hàng không. Nếu giá Jet A-1 tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác có thể tăng 50% - 60%, thậm chí trên 70% nếu giá tiếp tục leo thang.

Ông Bùi Minh Đăng - Trưởng Phòng Vận tải hàng không (Cục Hàng không Việt Nam) cho biết, giá nhiên liệu Jet A-1 hiện đã tăng gấp ba lần so với trước khi xảy ra xung đột Trung Đông, khiến chi phí vận hành của các hãng bay có thể tăng 60% - 70%.

Theo các hãng hàng không, nếu giá Jet A-1 duy trì ở mức 200 - 230 USD/thùng, chi phí khai thác của Vietnam Airlines có thể tăng 50% - 60% mỗi tháng; Sun Phu Quoc Airways tăng khoảng 30%, còn VietJet Air có thể phát sinh thêm khoảng 2.000 tỉ đồng chi phí mỗi tháng.

Trước áp lực này, các hãng hàng không đang rà soát kế hoạch khai thác, điều chỉnh lịch bay từ tháng 4 nhằm tiết kiệm nhiên liệu và hạn chế rủi ro gián đoạn chuyến bay.

Ông Nguyễn Quang Trung - Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3 và triển khai các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu để bảo đảm hoạt động khai thác trong tháng 4. Áp lực chi phí cũng lan sang các cảng hàng không và đơn vị phục vụ mặt đất khi nguy cơ giảm chuyến bay gia tăng, trong khi giá dầu diesel tăng khiến chi phí vận hành phương tiện và thiết bị tại sân bay tăng theo.

Trong bối cảnh đó, Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và Quốc hội xem xét các giải pháp giảm áp lực chi phí, như sửa đổi thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu, miễn 100% thuế bảo vệ môi trường với nhiên liệu bay đến hết tháng 5-2026 và đưa nhiên liệu hàng không vào diện được giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống mức phù hợp.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam cũng đề xuất cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa theo cơ chế linh hoạt dựa trên biến động giá nhiên liệu thực tế, đồng thời xem xét khả năng điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa trong trường hợp cần thiết nhằm bảo đảm hoạt động khai thác của các hãng bay.

Cơ quan này cũng kiến nghị Chính phủ thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với một số quốc gia đang hạn chế xuất khẩu nhiên liệu như Thái Lan và Trung Quốc nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam thực hiện các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký. Ngoài ra, Cục Hàng không đề xuất giảm 50% một số loại phí hàng không như phí cất hạ cánh và điều hành bay, tương tự các chính sách hỗ trợ từng được áp dụng trong giai đoạn dịch COVID-19.

Theo PGS-TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế, việc giá vé máy bay chịu áp lực tăng là khó tránh khỏi khi chi phí nhiên liệu đầu vào tăng mạnh. Tuy nhiên, nếu toàn bộ chi phí đều được cộng trực tiếp vào giá vé thì tác động sẽ không chỉ dừng ở ngành hàng không mà còn lan sang du lịch, thương mại và sức mua của người dân.

Ông Long cho rằng bài toán đặt ra là cần chia sẻ rủi ro hợp lý giữa Nhà nước, doanh nghiệp và hành khách, thay vì để một phía gánh toàn bộ sức ép. Giá vé máy bay không thể tăng theo cách chi phí tăng bao nhiêu thì chuyển hết sang hành khách bấy nhiêu.

Theo ông, hàng không là ngành có tính lan tỏa lớn đối với du lịch, thương mại và nhu cầu đi lại. Nếu giá vé tăng quá nhanh, nhu cầu có thể suy giảm, khiến doanh nghiệp càng khó khăn hơn do năng lực cung ứng không được hấp thụ. Vì vậy, tăng giá mạnh có thể là giải pháp ngắn hạn cho các hãng bay nhưng lại tiềm ẩn rủi ro dài hạn đối với toàn thị trường.

Về giải pháp, ông Long cho rằng phụ thu nhiên liệu có thể được xem xét áp dụng nhưng phải minh bạch và có giới hạn rõ ràng. Cơ chế này cần có công thức cụ thể về ngưỡng giá nhiên liệu Jet A-1, mức phụ thu tương ứng và cơ chế tự điều chỉnh khi giá giảm, đồng thời chỉ nên áp dụng trong một khoảng thời gian nhất định.

Ông cũng nhấn mạnh rằng nếu chỉ áp dụng phụ thu nhiên liệu hoặc nới trần giá vé mà không giảm các loại thuế, phí đầu vào thì gánh nặng cuối cùng vẫn dồn sang hành khách. Khi chi phí di chuyển tăng, người dân có thể rút ngắn kỳ nghỉ, thay đổi điểm đến hoặc giảm chi tiêu cho lưu trú, ăn uống và mua sắm, từ đó ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.