Chuyên gia quốc tế phân tích giá dầu khi eo biển Hormuz gián đoạn

Giá dầu tăng mạnh vì nỗi lo nguồn cung

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong ba phiên liên tiếp khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran lan rộng, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về rủi ro nguồn cung từ Trung Đông. Tâm điểm chú ý của thị trường là eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược mà khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu đi qua, trong bối cảnh xuất hiện các tuyên bố và diễn biến cho thấy nguy cơ gián đoạn thực sự.

margin: 15px auto;" />

Theo dữ liệu thị trường, giá dầu Brent đã tăng hơn 3 USD trong phiên giao dịch ngày thứ Ba, lên 80,89 USD/thùng, tương đương mức tăng 4,1%. Trước đó một ngày, giá dầu có thời điểm chạm 82,37 USD/thùng mức cao nhất kể từ tháng 1/2025, trước khi thu hẹp đà tăng và đóng cửa cao hơn 6,7%. Dầu WTI của Mỹ cũng tăng 3,6% lên 73,78 USD/thùng, sau khi từng đạt đỉnh cao nhất kể từ tháng 6/2025 trong phiên trước.

Ông Tony Sycamore, chuyên gia phân tích thị trường tại IG, nhận định rằng khi chưa có dấu hiệu hạ nhiệt nhanh chóng, trong khi eo biển Hormuz gần như bị đóng và Iran thể hiện sẵn sàng nhắm vào hạ tầng năng lượng trong khu vực, rủi ro tăng giá vẫn hiện hữu và có xu hướng gia tăng nếu xung đột kéo dài. Nhận định này phản ánh tâm lý phòng vệ mạnh mẽ của giới đầu tư, khi thị trường dầu mỏ vốn rất nhạy cảm với bất kỳ gián đoạn nào tại Trung Đông.

Các nhà phân tích của ING cũng cho rằng thị trường đang tiếp tục “tiêu hóa” rủi ro leo thang. Theo đánh giá của họ, dù việc gián đoạn dòng chảy qua eo biển Hormuz đã là yếu tố đáng lo ngại, rủi ro lớn hơn đối với thị trường có thể đến từ khả năng Iran tiếp tục nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực, điều có thể gây ra những đợt ngừng cung ứng kéo dài hơn.

Tình hình Trung Đông mới nhất cho thấy phạm vi xung đột đã mở rộng. Israel tiến hành tấn công Lebanon, trong khi Iran đáp trả bằng các cuộc tập kích nhằm vào hạ tầng năng lượng tại các quốc gia Vùng Vịnh và vào tàu chở dầu tại eo biển Hormuz. Bên cạnh đó, Saudi Arabia đã đóng cửa nhà máy lọc dầu nội địa lớn nhất sau một vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái, làm gia tăng lo ngại về tính dễ tổn thương của chuỗi cung ứng năng lượng khu vực.

Hiện nay, các hợp đồng sản phẩm tinh chế cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Hợp đồng dầu diesel lưu huỳnh cực thấp của Mỹ tăng 8,3% lên 3,1404 USD/gallon, sau khi chạm mức cao nhất trong hai năm. Giá xăng tương lai tăng 3,8% lên 2,4620 USD/gallon, nối tiếp đà tăng 3,7% của phiên trước. Diễn biến này cho thấy thị trường không chỉ lo ngại về nguồn cung dầu thô, mà còn về khả năng gián đoạn tại các cơ sở lọc hóa dầu và phân phối nhiên liệu.

Giới phân tích nhận định giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong những ngày tới khi thị trường tiếp tục theo dõi sát sao tình hình. Ngân hàng Bernstein đã nâng dự báo giá dầu Brent năm 2026 lên 80 USD/thùng, từ mức 65 USD trước đó. Đáng chú ý, tổ chức này cho rằng trong kịch bản xung đột kéo dài nghiêm trọng, giá có thể tăng vọt lên 120-150 USD/thùng.

Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng mức tăng hiện tại chủ yếu phản ánh “phần bù rủi ro” do bất ổn địa chính trị, thay vì sự sụt giảm thực tế và tức thời của nguồn cung toàn cầu. Thị trường vẫn đang đánh giá xem liệu việc gián đoạn tại eo biển Hormuz có trở thành tình trạng phong tỏa kéo dài hay không, và mức độ thiệt hại đối với hạ tầng năng lượng trong khu vực sẽ đến đâu.

Hơn 10% đội tàu container toàn cầu mắc kẹt

Giao tranh leo thang tại Trung Đông đã khiến hơn 10% đội tàu container toàn cầu bị dồn ứ quanh eo biển Hormuz, trong khi nhiều tàu chở dầu hứng chịu hư hại và các doanh nghiệp bảo hiểm đồng loạt siết hoặc ngừng cung cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho phương tiện đi qua khu vực này.

Làn sóng tấn công diễn ra khi Iran đáp trả các đợt không kích từ Mỹ và Israel. Chỉ trong vòng hai ngày, một tàu dầu bốc cháy, ít nhất bốn tàu khác bị ảnh hưởng do thiết bị bay không người lái. Diễn biến này làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với hoạt động vận tải năng lượng qua tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới.

Theo dữ liệu vận tải biển cập nhật đến ngày 1/3, có tối thiểu 150 tàu, bao gồm tàu chở dầu và tàu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), đang neo đậu tại eo biển Hormuz và các vùng biển lân cận. Số liệu theo dõi từ nền tảng MarineTraffic cho thấy tàu dầu tập trung dày đặc ngoài khơi các quốc gia xuất khẩu lớn ở Vùng Vịnh như Iraq, Saudi Arabia và Qatar, nước xuất khẩu LNG hàng đầu toàn cầu.

Phát biểu tại một hội thảo tổ chức ở California ngày 2/3, Jeremy Nixon, Tổng giám đốc hãng vận tải container Ocean Network Express (ONE), cho biết khoảng 10% đội tàu container của thế giới đang mắc kẹt tại khu vực này. Theo ông, tình trạng ùn ứ kéo dài có thể nhanh chóng lan sang các cảng và trung tâm trung chuyển tại châu Âu và châu Á, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Eo biển Hormuz nằm giữa Oman và Iran, kết nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và thông ra biển Arab. Đây là điểm trung chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất, với hơn 14 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đi qua trong năm ngoái, tương đương khoảng một phần ba tổng lượng nhiên liệu vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu, theo dữ liệu từ Kpler. Phần lớn dòng chảy này hướng về châu Á, trong đó Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc là những điểm đến chính. Riêng Trung Quốc có tới một nửa lượng dầu thô nhập khẩu đi qua tuyến đường này.

Song song với biến động giá năng lượng, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng phản ứng nhanh chóng. Nhiều công ty bảo hiểm lớn như Gard, Skuld, NorthStandard, London P&I Club và American Club thông báo ngừng cung cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho tàu hoạt động trong khu vực kể từ ngày 5/3. Điều này đồng nghĩa các hãng vận tải buộc phải tìm kiếm phương án bảo hiểm thay thế với mức phí cao hơn đáng kể.

Theo David Smith, Giám đốc bộ phận hàng hải tại hãng môi giới bảo hiểm McGill and Partners, do tình hình thay đổi liên tục, nhiều doanh nghiệp bảo hiểm đã tăng phí hoặc từ chối cấp bảo hiểm cho tàu đi qua eo biển Hormuz ở thời điểm hiện tại.

Trong vòng 48 giờ, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã leo lên mức khoảng 1% giá trị con tàu, cao gấp nhiều lần so với mức 0,2% của tuần trước, theo nguồn tin được Reuters dẫn lại. Mức tăng này khiến chi phí cho mỗi chuyến vận chuyển đội thêm hàng trăm nghìn USD, tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng và thị trường năng lượng toàn cầu.

Với vai trò là tuyến vận tải chiến lược của khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu, bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển Hormuz đều có thể khuếch đại tác động lên giá năng lượng. Trong điều kiện thị trường vốn đã nhạy cảm, các tuyên bố và hành động quân sự gần đây đang khiến biến động giá gia tăng, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn về độ bền của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu trong giai đoạn tới.