Chất lượng tạo vị thế cho đặc sản địa phương trên thị trường

Đặc sản địa phương được ưa chuộng

Cận Tết, thị trường hàng hóa trở nên sôi động với đủ sắc màu từ bánh mứt, nông sản, quà biếu đến các sản phẩm thủ công truyền thống. Đáng chú ý, sản phẩm địa phương ngày càng khẳng định vị trí, dần trở thành phân khúc có sức cạnh tranh thực chất trên thị trường Tết.

Tại nhiều địa phương, ngay từ cuối quý IV/2025, các hợp tác xã, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhỏ đã chủ động tăng công suất, chuẩn bị nguồn hàng phục vụ cao điểm Tết. Các sản phẩm quen thuộc như nông sản chế biến, thực phẩm khô, trà và cà phê, đặc sản vùng miền hay quà tặng thủ công đều được đầu tư hơn về mẫu mã, bao bì và câu chuyện sản phẩm.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Tống Văn Viện, Chủ tịch kiêm Giám đốc Hợp tác xã nông sản Phú Lương cho biết, Tết luôn là “mùa vụ lớn nhất trong năm” đối với sản phẩm địa phương. Không chỉ tăng sản lượng, các đơn vị còn phải tính toán kỹ về tiêu chuẩn chất lượng, thời hạn sử dụng và hình thức đóng gói để đáp ứng nhu cầu làm quà biếu. “Người tiêu dùng bây giờ không chỉ mua vì quen, mà họ nhìn rất kỹ nguồn gốc, quy trình sản xuất và độ an toàn của sản phẩm”, ông Viện chia sẻ.

margin: 15px auto;" />

Thực tế cho thấy, sản phẩm địa phương đang dần thoát khỏi hình ảnh nhỏ lẻ. Nhiều hộ kinh doanh cá thể đã chuyển sang mô hình sản xuất bài bản hơn, tham gia các chuỗi liên kết hoặc tận dụng nền tảng số để mở rộng kênh phân phối. Tết cũng trở thành “phép thử” rõ nét nhất cho khả năng thích ứng của các chủ thể sản xuất nhỏ trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Ở góc độ doanh nghiệp địa phương, thị trường Tết được nhìn nhận như một cơ hội nhưng cũng là áp lực. Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Vũ Thị Thắm, Giám đốc Hợp tác xã chế biến thực phẩm Gia Phú (tỉnh Lào Cai) cho rằng, sức mua tăng mạnh dịp Tết kéo theo cạnh tranh gay gắt, đặc biệt với hàng công nghiệp và hàng nhập khẩu. “Muốn đứng vững, sản phẩm địa phương không thể chỉ dựa vào yếu tố truyền thống, mà phải đảm bảo chất lượng đồng đều và có chiến lược tiếp cận người tiêu dùng rõ ràng”, đại diện doanh nghiệp nói.

Không chỉ hiện diện ở thị trường truyền thống, sản phẩm địa phương ngày càng xuất hiện nhiều trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến. Điều này giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời mở rộng thị trường vượt ra khỏi phạm vi địa phương, nhất là trong dịp Tết - thời điểm nhu cầu mua sắm tăng cao và đa dạng.

Chuyển hướng tiêu dùng có trách nhiệm 

Nếu trước đây, việc mua sản phẩm địa phương dịp Tết thường gắn với tâm lý “ủng hộ quê hương”, “mua cho có không khí”, nay xu hướng tiêu dùng đã có sự thay đổi rõ rệt. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, giá trị sử dụng và yếu tố an toàn, bên cạnh câu chuyện nguồn gốc và bản sắc vùng miền.

Chị Nguyễn Thị Ngọc (34 tuổi, phường Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, gia đình chị ưu tiên chọn đặc sản địa phương làm quà Tết vì tính độc đáo và ý nghĩa, nhưng chỉ khi sản phẩm đáp ứng được tiêu chí rõ ràng về xuất xứ, hạn sử dụng và bao bì. “Tôi sẵn sàng chi trả cao hơn một chút nếu biết sản phẩm được sản xuất sạch, có chứng nhận và đóng gói chỉn chu, phù hợp để biếu tặng”, chị Ngọc chia sẻ.

Nhiều hợp tác xã thừa nhận, thị trường Tết không còn “dễ tính” như trước. Việc đầu tư vào tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và nhận diện thương hiệu trở thành yêu cầu bắt buộc nếu muốn giữ chân khách hàng lâu dài, thay vì chỉ bán theo mùa vụ.

Với các hộ kinh doanh nhỏ, Tết là dịp để khẳng định uy tín. Chị Vũ Thị Thắm cho rằng, chỉ cần một lô hàng không đảm bảo chất lượng trong dịp Tết cũng có thể ảnh hưởng đến thương hiệu suốt cả năm. “Khách hàng bây giờ chia sẻ thông tin rất nhanh, nhất là trên mạng xã hội. Làm ăn ngắn hạn sẽ không còn chỗ đứng”, chủ cơ sở nói.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp địa phương cũng đang tìm cách nâng tầm sản phẩm để phù hợp với xu hướng quà biếu Tết hiện đại. Nhiều đơn vị chú trọng thiết kế bộ quà Tết kết hợp giữa đặc sản truyền thống và yếu tố thẩm mỹ, văn hóa, hướng đến phân khúc khách hàng trung lưu và doanh nghiệp. Điều này cũng góp phần kể câu chuyện về vùng đất, con người thông qua từng món quà.

Từ phía người tiêu dùng, lựa chọn sản phẩm địa phương dịp Tết ngày càng mang ý nghĩa của tiêu dùng có trách nhiệm. Không chỉ là mua một món hàng, đó còn là cách ủng hộ sinh kế của người nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ trong nước. Nhiều người cho rằng, khi sản phẩm địa phương đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và giá cả hợp lý, việc ưu tiên lựa chọn là hoàn toàn tự nhiên, không cần đến những lời kêu gọi mang tính phong trào.

Thị trường Tết đang cho thấy rõ vị thế ngày càng rõ nét của sản phẩm địa phương trong đời sống tiêu dùng. Đặc sản vùng miền xuất hiện nhiều hơn, được lựa chọn nhiều hơn, nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với những đòi hỏi khắt khe về chất lượng, nguồn gốc và tính ổn định.

Khi người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ lưỡng trước mỗi quyết định mua sắm, sản phẩm địa phương muốn giữ được chỗ đứng không thể dựa vào tính thời vụ hay cảm xúc, mà phải được làm ra một cách bài bản, minh bạch và phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường Tết.