Cát Cát: Điểm hẹn mùa xuân Tây Bắc

Cách trung tâm Sa Pa khoảng 3km, nằm dưới chân dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ, bản Cát Cát (xã Tả Van, tỉnh Lào Cai) đẹp như một bức tranh với những thửa ruộng bậc thang uốn lượn mềm mại, dòng suối trong veo róc rách giữa đại ngàn và những cánh rừng xanh mướt ôm trọn không gian.

margin: 15px auto;" />

Mùa xuân nơi đây đặc biệt quyến rũ khi hoa đào, hoa mận bung nở phủ lên bản làng sắc hồng, sắc trắng tinh khôi, thơ mộng. Hơn thế, sức hút của bản Cát Cát không chỉ là cảnh sắc thiên nhiên, mà chính là văn hóa bản địa độc đáo. Bản Cát Cát là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Mông, cộng đồng lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Tây Bắc. Đặc biệt, người dân ở đây vẫn miệt mài gắn bó với nghề se lanh, dệt vải được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Ở bản Cát Cát, hầu như mỗi gia đình người Mông đều giữ trong nhà một khung dệt thổ cẩm như giữ một phần hồn cốt của dân tộc mình. Những khung dệt đơn sơ bằng gỗ, qua bao thế hệ, vẫn cần mẫn dệt nên những tấm vải mịn màng, bền đẹp. Từng sợi lanh được se, từng đường dệt đều đặn, thuần thục dưới đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông đã tạo nên những sản phẩm tuy mộc mạc nhưng ẩn chứa sự tỉ mỉ, sự nhẫn nại.

Sau khi hoàn thành công đoạn dệt, vải được nhuộm chàm và để tạo họa tiết trang trí, bà con đun nóng sáp ong rừng rồi dùng bút nhúng sáp vẽ trực tiếp lên mặt vải. Phần vải có sáp khi nhuộm sẽ không bám màu, tạo nên hiệu ứng đậm nhạt tự nhiên đầy tinh tế. Công việc ấy có thể lặp lại nhiều lần tùy theo nhu cầu và ý tưởng của người làm, để rồi từng đường nét, họa tiết cách điệu dần hiện lên sống động trên tấm thổ cẩm.

Hoa văn thêu tay của người Mông ở Cát Cát mang vẻ hài hòa, khéo léo với hình ảnh hoa cỏ, lá cây, muông thú gắn bó với đời sống núi rừng. Vì được thêu hoàn toàn thủ công, nét chỉ có thể không đều tuyệt đối, nhưng vẫn tạo dấu ấn riêng của mỗi sản phẩm.

Mỗi họa tiết không chỉ là trang trí, mà còn gửi gắm những câu chuyện về tập tục sinh hoạt, về đời sống tinh thần và niềm tin của đồng bào người Mông Tây Bắc; mỗi tấm vải là hình ảnh của sự cần cù, chịu khó, ước mơ và sức sáng tạo bền bỉ của người phụ nữ Mông nơi vùng cao Lào Cai.

Dừng chân ở Cát Cát, được chứng kiến những đôi tay nghệ nhân thuần thục trình diễn nghề dệt thổ cẩm, không ít du khách thích thú, ấn tượng. Không chỉ vậy, giữa không gian của mùa xuân, nghề dệt thổ cẩm người Mông ở bản Cát Cát vẫn đang được trao truyền qua các thế hệ. Thổ cẩm vì thế không chỉ tạo việc làm, mang lại thu nhập cho nhiều phụ nữ người Mông ở bản Cát Cát, mà còn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của người Mông.  

Đến Cát Cát mùa xuân không chỉ thưởng ngoạn cảnh sắc, mà còn là hành trình khám phá bản sắc văn hóa, để được trải nghiệm, hiểu hơn nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Mông, chiêm ngưỡng những tấm vải với hoa văn tinh xảo, màu sắc rực rỡ. Mỗi đường kim, mũi chỉ không chỉ là sản phẩm lao động mà còn là câu chuyện về bản sắc, ký ức và niềm tự hào của cộng đồng.

Thiên nhiên hùng vĩ và văn hóa đậm đà bản sắc vì thế đã khiến Cát Cát trở thành điểm đến không thể thiếu trong hành trình khám phá Tây Bắc mỗi độ xuân về của những bước chân phương xa.