Căng thẳng Iran có thể đẩy giá dầu, vàng và USD cùng bật tăng mạnh

01/03/2026 - 12:544 phút đọc

(Banker.vn) Xung đột tại Iran làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz, kéo theo nguy cơ giá dầu, vàng và USD đồng loạt tăng mạnh.

Những diễn biến quân sự mới nhất tại Trung Đông đang khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo. Ghi nhận ngày 28/2, Mỹ phối hợp với Israel tiến hành các đợt không kích nhằm vào mục tiêu quân sự và tình báo tại Iran. Ngay sau đó, Tehran phóng tên lửa đáp trả. Căng thẳng leo thang làm dấy lên mối lo về an ninh năng lượng, đặc biệt khi Iran là một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn và án ngữ khu vực chiến lược bậc nhất thế giới.

margin: 15px auto;" />

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung, giá dầu có thể vọt lên 100 USD/thùng

Iran nằm đối diện bán đảo Arab qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Chỉ cần một sự cố nhỏ tại đây cũng đủ khiến thị trường năng lượng toàn cầu rung chuyển. Theo nguồn tin quốc tế, một số tập đoàn dầu khí và công ty thương mại đã tạm thời hạn chế vận chuyển qua khu vực này để đánh giá rủi ro.

Trước khi xung đột bùng phát, giá dầu đã ở vùng cao. Kết thúc phiên giao dịch ngày 27/2, dầu Brent giao dịch quanh mốc 73 USD/thùng, tăng khoảng 20% so với đầu năm. Dầu WTI cũng dao động gần 67 USD/thùng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng mức giá này mới chỉ phản ánh một phần rủi ro.

Theo các chuyên gia kinh tế, ngay cả trong kịch bản xung đột được kiểm soát sớm, dầu Brent vẫn có thể tiến lên vùng 80 USD/thùng – mức từng ghi nhận trong đợt căng thẳng kéo dài 12 ngày tại Iran hồi giữa năm 2025. Nếu giao tranh lan rộng và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu dầu của Iran hoặc dòng chảy qua eo biển Hormuz, giá dầu hoàn toàn có thể chạm ngưỡng 100 USD/thùng.

Kịch bản nghiêm trọng hơn là việc tuyến vận tải chiến lược này bị gián đoạn một phần, như tàu chở dầu bị tấn công hoặc bắt giữ. Khi đó, khoảng 9 triệu thùng dầu thô và 6 triệu thùng sản phẩm dầu mỗi ngày đứng trước nguy cơ bị đình trệ. Trong trường hợp cực đoan – dù ít khả năng xảy ra – nếu Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, giá dầu có thể tăng sốc lên 140 USD/thùng.

Đáng chú ý, thị trường dầu mỏ hiện không dư thừa nguồn cung như nhiều dự báo trước đó. Sự cố gián đoạn sản lượng từ Kazakhstan hồi đầu năm cùng tâm lý dè dặt với dầu Nga khiến nguồn cung “không bị trừng phạt” trở nên khan hiếm hơn. Nếu giá dầu leo thang kéo dài, lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm 0,6–0,7 điểm phần trăm, tạo áp lực mới lên các ngân hàng trung ương.

Vàng sáng giá, USD hưởng lợi nếu khủng hoảng kéo dài

Không chỉ năng lượng, các tài sản trú ẩn cũng được dự báo hưởng lợi từ bất ổn địa chính trị. Giá vàng từ đầu năm đến nay đã tăng khoảng 22%, phản ánh nhu cầu phòng ngừa rủi ro ngày càng lớn. Các khảo sát thị trường gần đây cho thấy cả giới đầu tư tổ chức lẫn cá nhân đều kỳ vọng kim loại quý tiếp tục đi lên trong ngắn hạn nếu căng thẳng không hạ nhiệt.

Song song với vàng, trái phiếu kho bạc Mỹ cũng có thể thu hút dòng tiền tìm kiếm an toàn. Tuy nhiên, Bitcoin lại không thể hiện vai trò “hầm trú ẩn” như kỳ vọng trước đây. Đồng tiền số này đã giảm khoảng 2% trong ngày 28/2 và mất hơn 25% giá trị trong hai tháng gần đây, cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang thận trọng hơn với tài sản rủi ro.

Trên thị trường tiền tệ, diễn biến của USD phụ thuộc nhiều vào mức độ và thời gian kéo dài của xung đột. Trong đợt căng thẳng giữa năm 2025, chỉ số USD từng giảm khoảng 1% nhưng nhanh chóng phục hồi sau vài ngày. Lần này, nếu xung đột chỉ diễn ra ngắn và không làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu, biến động của USD có thể mang tính nhất thời.

Tuy nhiên, nếu khủng hoảng kéo dài và đẩy giá năng lượng tăng cao, đồng bạc xanh có khả năng mạnh lên so với phần lớn các đồng tiền khác. Mỹ hiện là nước xuất khẩu năng lượng ròng, nên có thể hưởng lợi khi giá dầu và khí đốt leo thang. Trong bối cảnh đó, USD có thể tăng giá so với nhiều đồng tiền, ngoại trừ những “hầm trú ẩn” truyền thống như yen Nhật hay franc Thụy Sĩ.

Franc Thụy Sĩ vốn được xem là điểm đến an toàn trong thời kỳ biến động đã tăng khoảng 3% so với USD từ đầu năm. Ngược lại, đồng shekel của Israel có thể chịu áp lực giảm nếu tình hình quân sự tiếp tục leo thang, dù lịch sử cho thấy đồng tiền này thường phục hồi nhanh khi xung đột lắng dịu.

Diễn biến tại Iran vì vậy không chỉ là câu chuyện địa chính trị, mà còn là phép thử đối với thị trường năng lượng, kim loại quý và tiền tệ toàn cầu. Mức độ lan rộng và thời gian kéo dài của căng thẳng sẽ quyết định liệu đây chỉ là cú sốc ngắn hạn hay mở ra một chu kỳ biến động mới cho kinh tế thế giới.