Biến động Trung Đông thổi bùng lo ngại lạm phát toàn cầu

01/03/2026 - 15:314 phút đọc

(Banker.vn) Cuộc không kích nhằm vào Iran đã thổi bùng căng thẳng Trung Đông, kéo theo biến động mạnh trên thị trường năng lượng, kim loại quý.

Giá dầu thế giới tăng mạnh sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào Iran hôm 28/2, đẩy Trung Đông vào một vòng xoáy căng thẳng mới và làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Diễn biến quân sự nhanh chóng lan sang thị trường tài chính, kích hoạt làn sóng tìm kiếm tài sản an toàn như vàng và trái phiếu, trong khi chứng khoán khu vực Trung Đông chịu áp lực giảm điểm rõ rệt.

margin: 15px auto;" />

Theo thông tin được công bố, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào giới lãnh đạo Iran. Tổng thống Mỹ tuyên bố chiến dịch nhằm “chấm dứt mối đe dọa an ninh” và tạo cơ hội để người dân Iran thay đổi chính quyền hiện tại. Ngay sau đó, Tehran đáp trả bằng việc phóng tên lửa về phía Israel, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng trên toàn khu vực.

Các quốc gia Arab vùng Vịnh – những nhà sản xuất dầu mỏ chủ chốt của thế giới nhanh chóng bày tỏ quan ngại về khả năng leo thang. Thị trường đặc biệt chú ý đến eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, nơi Iran nằm ở vị trí chiến lược đối diện bán đảo Arab.

Theo bốn nguồn tin thương mại, một số tập đoàn dầu khí lớn cùng các công ty giao dịch hàng đầu đã tạm ngừng vận chuyển dầu thô và nhiên liệu qua tuyến đường này sau các cuộc tấn công, làm gia tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.

Giá dầu Brent cuối tuần giao dịch quanh mức 73 USD/thùng, tăng khoảng 20% so với đầu năm 2026. Ông William Jackson, kinh tế trưởng thị trường mới nổi tại Capital Economics nhận định, ngay cả khi xung đột được kiểm soát, giá Brent vẫn có thể tăng lên khoảng 80 USD/thùng – tương đương mức đỉnh từng ghi nhận trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày tại Iran hồi tháng 6 năm ngoái.

Trong trường hợp căng thẳng kéo dài và gây gián đoạn nguồn cung thực tế, giá dầu có thể tăng vọt lên khoảng 100 USD/thùng. Kịch bản này được cho là có thể đẩy lạm phát toàn cầu tăng thêm 0,6–0,7 điểm phần trăm, qua đó gây thêm sức ép lên chính sách tiền tệ của nhiều nền kinh tế.

Căng thẳng địa chính trị lần này diễn ra trong bối cảnh thị trường toàn cầu vốn đã biến động mạnh từ đầu năm do chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ và làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ. Chỉ số biến động Phố Wall CBOE Volatility Index (VIX) đã tăng khoảng một phần ba kể từ đầu năm, trong khi chỉ số biến động trái phiếu Mỹ ICE BofA MOVE Index tăng 15%, phản ánh tâm lý thận trọng gia tăng trên thị trường tài chính quốc tế.

Ngân hàng CBA lưu ý rằng trong cuộc xung đột tháng 6 trước đó, chỉ số USD từng giảm khoảng 1%, song mức suy yếu chỉ kéo dài ba đến bốn ngày trước khi phục hồi. Theo các nhà phân tích, diễn biến của đồng bạc xanh lần này sẽ phụ thuộc vào quy mô và thời gian xung đột.

Nếu căng thẳng kéo dài và ảnh hưởng rõ rệt đến nguồn cung dầu, USD có thể tăng giá so với phần lớn các đồng tiền khác, ngoại trừ yên Nhật và franc Thụy Sĩ, do Mỹ hiện là nước xuất khẩu năng lượng ròng và có thể hưởng lợi khi giá dầu, khí đốt tăng cao.

Đồng shekel của Israel cũng được xem là biến số đáng chú ý. Trong cuộc chiến tháng 6, đồng tiền này từng giảm khoảng 5% ở giai đoạn đầu trước khi phục hồi nhanh. Tuy nhiên, JPMorgan cảnh báo kịch bản lần này có thể khác nếu xung đột kéo dài và phí bảo hiểm rủi ro thị trường duy trì ở mức cao, đặc biệt nếu căng thẳng lan rộng sang các lực lượng ủy nhiệm của Tehran.

Ở nhóm tài sản trú ẩn, đồng franc Thụy Sĩ đã tăng khoảng 3% so với USD từ đầu năm. Giá vàng tiếp tục duy trì xu hướng tăng mạnh, tăng 22% trong hai tháng đầu năm 2026. Trong phiên giao dịch cuối tuần, vàng được giao dịch quanh mức 5.181,18 USD/ounce.

Các chuyên gia dự báo kim loại quý có thể sớm vượt mốc 5.200 USD/ounce và hướng tới 5.500 USD/ounce nếu căng thẳng tiếp tục leo thang. Riêng trong tháng 2, giá vàng đã tăng 6,5%, nâng tổng mức tăng trong bảy tháng lên 58%.

Song song với đó, nhu cầu đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ gia tăng, kéo lợi suất giảm trong những tuần gần đây. Ngược lại, bitcoin giảm 2% trong phiên thứ Bảy và đã mất hơn 25% giá trị trong hai tháng, cho thấy vai trò “trú ẩn an toàn” của tài sản số này đang suy yếu rõ rệt.