Biến động thương mại tác động đến công nghiệp hàng không ra sao?

Tác động trực tiếp lên hoạt động sản xuất

Ngành công nghiệp hàng không đang đối mặt với những biến động thương mại ngày càng phức tạp, đặt ra thách thức lớn đối với các nhà sản xuất máy bay vốn phụ thuộc sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Những cảnh báo gần đây từ lãnh đạo Airbus cho thấy, các yếu tố thương mại đang trở thành biến số dài hạn ảnh hưởng trực tiếp tới logistics, chi phí và kế hoạch sản xuất.

margin: 15px auto;" />

Hoạt động chế tạo máy bay hiện đại đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hàng nghìn doanh nghiệp cung ứng tại nhiều quốc gia, từ động cơ, linh kiện thân vỏ cho tới hệ thống điện tử và phần mềm. Khi các biện pháp thương mại được siết chặt hoặc điều chỉnh đột ngột, dòng chảy linh kiện bị gián đoạn, kéo theo những hệ lụy dây chuyền. Airbus cho biết, các áp lực thương mại trong thời gian qua đã gây ra “thiệt hại đáng kể” cả về mặt logistics lẫn tài chính.

Một ví dụ điển hình là những hạn chế đối với việc xuất khẩu một số linh kiện và động cơ chủ chốt, vốn được sử dụng không chỉ cho các chương trình máy bay nội địa của từng quốc gia, mà còn cho các dây chuyền lắp ráp quốc tế. Việc thiếu hụt hoặc chậm trễ các bộ phận quan trọng đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ sản xuất và bàn giao máy bay, buộc các nhà chế tạo phải điều chỉnh kế hoạch giao hàng trong ngắn hạn.

Dù ngành hàng không vũ trụ đã nhận được một số cơ chế miễn trừ nhất định khỏi các biện pháp thuế quan, tác động tiêu cực vẫn chưa thể được triệt tiêu hoàn toàn. Chi phí gia tăng, thủ tục phức tạp hơn và rủi ro chậm tiến độ khiến doanh nghiệp phải dành nhiều nguồn lực hơn cho công tác điều phối chuỗi cung ứng. 

Các nhà sản xuất buộc phải thắt chặt kỷ luật vận hành, kiểm soát chi phí và ưu tiên các chương trình mang lại hiệu quả tài chính cao hơn.

Sau giai đoạn gián đoạn nghiêm trọng vì đại dịch, chuỗi cung ứng hàng không đã có những cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên vẫn tồn tại những “điểm nghẽn” cố hữu. Động cơ máy bay tiếp tục là khâu gây nhiều khó khăn nhất, khi tình trạng giao hàng chậm kéo dài ảnh hưởng đến các dòng máy bay chủ lực. Điều này cho thấy, biến động thương mại không chỉ tạo ra cú sốc ngắn hạn mà còn phơi bày những hạn chế mang tính cấu trúc của ngành.

Thích ứng với biến động

Trước áp lực từ môi trường thương mại biến động, các doanh nghiệp hàng không không lựa chọn cách phản ứng thụ động. Thay vào đó, họ đang đẩy mạnh tái cơ cấu, củng cố nền tảng tài chính và chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh công nghệ tiếp theo.

Tại Airbus, việc duy trì các mục tiêu tài chính dù phải điều chỉnh kế hoạch giao hàng cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong ưu tiên chiến lược. Thay vì chạy theo sản lượng bằng mọi giá, tập đoàn này đặt trọng tâm vào hiệu quả, kiểm soát chi phí và quản trị rủi ro. Các chương trình cắt giảm chi phí thương mại và nâng cao tính kỷ luật trong quản lý hệ thống, sản phẩm được xem là yếu tố giúp doanh nghiệp giữ vững cân bằng trong bối cảnh bất ổn.

Đáng chú ý, không phải tất cả các mảng hoạt động đều chịu tác động như nhau. Các lĩnh vực như quốc phòng, không gian và trực thăng cho thấy mức độ ổn định cao hơn, nhờ cơ cấu khách hàng khác biệt và chu kỳ đầu tư dài hạn. Việc những mảng này được củng cố sau quá trình tái cơ cấu sâu rộng giúp Airbus có thêm “vùng đệm” để hấp thụ các cú sốc từ thị trường hàng không dân dụng.

Các tập đoàn hàng không vẫn hướng tới những chương trình phát triển máy bay thế hệ mới, dự kiến định hình cục diện ngành trong thập niên 2030. Việc chuẩn bị cho các dự án này đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, chuỗi cung ứng ổn định và một môi trường vận hành linh hoạt. Chính vì vậy, việc “tích lũy nội lực” trong nửa sau của thập niên 2020 được coi là nhiệm vụ then chốt.

Biến động thương mại đang đặt ngành công nghiệp hàng không trước nhiều thách thức rõ rệt, từ sản xuất, giao hàng cho tới chi phí vận hành. Tuy nhiên, thay vì làm suy yếu ngành, những áp lực này đang buộc các doanh nghiệp điều chỉnh mô hình phát triển theo hướng thận trọng và bền vững hơn.