15 tiêu chí của Philip A. Fisher để tìm ra cổ phiếu thường nhưng lợi nhuận phi thường

05/02/2026 - 08:355 phút đọc

(Banker.vn) Không tìm kiếm cổ phiếu rẻ trong ngắn hạn, Philip A. Fisher xây dựng 15 tiêu chí tập trung vào chất lượng doanh nghiệp, đặt nền tảng cho triết lý đầu tư dài hạn hướng tới "lợi nhuận phi thường”

Tiêu chí 1: Doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng doanh thu trong nhiều năm tới

Theo Philip A. Fisher, nền tảng quan trọng nhất của một khoản đầu tư thành công là khả năng tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp. Ông cho rằng nhà đầu tư cần nhìn xa hơn các con số lợi nhuận hiện tại để đánh giá quy mô thị trường, tốc độ mở rộng của ngành và khả năng gia tăng thị phần của doanh nghiệp trong tương lai. Một công ty chỉ tăng trưởng tốt trong một vài năm nhưng hoạt động trong ngành đã bão hòa sẽ khó tạo ra lợi nhuận vượt trội trong dài hạn. Ngược lại, doanh nghiệp sở hữu sản phẩm hoặc dịch vụ đáp ứng nhu cầu đang mở rộng, thậm chí chưa được khai thác hết, mới là đối tượng mà Fisher tìm kiếm.

Tiêu chí 2: Ban lãnh đạo có quyết tâm phát triển sản phẩm và dịch vụ mới

Fisher cho rằng tăng trưởng bền vững không thể dựa vào một sản phẩm hay mô hình kinh doanh duy nhất. Ban lãnh đạo cần có tư duy đổi mới liên tục, sẵn sàng đầu tư cho các sản phẩm và dịch vụ mới nhằm thích ứng với thay đổi của thị trường và công nghệ. Sự bảo thủ, chỉ khai thác thành công trong quá khứ, có thể khiến doanh nghiệp dần mất lợi thế cạnh tranh. Do đó, tinh thần cầu tiến và khả năng nhận diện xu hướng mới là yếu tố quan trọng khi đánh giá chất lượng ban lãnh đạo.

Tiêu chí 3: Hoạt động nghiên cứu và phát triển có hiệu quả thực chất

Fisher không đánh giá doanh nghiệp chỉ dựa trên mức chi cho nghiên cứu và phát triển, mà quan tâm đến hiệu quả thực tế của các khoản đầu tư này. Theo ông, R&D chỉ có giá trị khi tạo ra sản phẩm, công nghệ hoặc quy trình mới mang lại lợi thế cạnh tranh và đóng góp vào tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận. Những doanh nghiệp biết cách chuyển hóa sáng tạo thành giá trị kinh tế thường có khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm.

Tiêu chí 4: Doanh nghiệp có lực lượng bán hàng và marketing hiệu quả

Một sản phẩm tốt sẽ khó thành công nếu không được thị trường biết đến và chấp nhận. Fisher nhấn mạnh vai trò của hệ thống bán hàng và marketing trong việc đưa sản phẩm đến tay khách hàng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị phần. Doanh nghiệp tăng trưởng bền vững thường sở hữu mạng lưới phân phối mạnh, đội ngũ bán hàng chuyên nghiệp và chiến lược tiếp thị phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Tiêu chí 5: Doanh nghiệp có biên lợi nhuận hấp dẫn

Biên lợi nhuận là chỉ báo quan trọng phản ánh sức mạnh cạnh tranh và hiệu quả vận hành của doanh nghiệp. Fisher ưu tiên những công ty có biên lợi nhuận cao hơn mức trung bình ngành, bởi đây là cơ sở để doanh nghiệp tái đầu tư cho tăng trưởng, nghiên cứu và mở rộng hoạt động. Biên lợi nhuận tốt cũng giúp doanh nghiệp có dư địa ứng phó với biến động chi phí hoặc suy giảm nhu cầu trong những giai đoạn khó khăn.

Tiêu chí 6: Doanh nghiệp có khả năng duy trì và cải thiện biên lợi nhuận

Không dừng lại ở hiện trạng, Fisher quan tâm đến cách doanh nghiệp bảo vệ và nâng cao biên lợi nhuận theo thời gian. Điều này thể hiện qua khả năng kiểm soát chi phí, cải tiến quy trình, đầu tư công nghệ và tối ưu chuỗi cung ứng. Những doanh nghiệp có chiến lược rõ ràng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thường có lợi thế cạnh tranh bền vững hơn so với đối thủ.

Tiêu chí 7: Doanh nghiệp có quan hệ lao động tốt

Theo Fisher, con người là tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp. Mối quan hệ hài hòa giữa ban lãnh đạo và người lao động giúp tạo ra môi trường làm việc ổn định, khuyến khích sáng tạo và nâng cao hiệu suất. Doanh nghiệp có văn hóa tích cực thường ít gặp xung đột nội bộ, giảm rủi ro gián đoạn hoạt động và tiết kiệm được nhiều chi phí không cần thiết.

Tiêu chí 8: Doanh nghiệp có đội ngũ quản lý cấp trung chất lượng

Fisher không chỉ nhìn vào năng lực của tổng giám đốc hay chủ tịch, mà đánh giá toàn bộ hệ thống quản trị. Đội ngũ quản lý cấp trung đóng vai trò then chốt trong việc triển khai chiến lược và vận hành hoạt động hàng ngày. Một doanh nghiệp có chiều sâu quản trị sẽ ít phụ thuộc vào một cá nhân và có khả năng duy trì tăng trưởng ổn định trong dài hạn.

Tiêu chí 9: Hệ thống kế toán và kiểm soát chi phí minh bạch, hiệu quả

Minh bạch tài chính là điều kiện tiên quyết để nhà đầu tư đánh giá đúng chất lượng lợi nhuận. Fisher cho rằng doanh nghiệp cần có hệ thống kế toán và kiểm soát chi phí rõ ràng, nhất quán, phản ánh trung thực tình hình kinh doanh. Những thay đổi bất thường trong chính sách kế toán hoặc thiếu minh bạch là dấu hiệu rủi ro mà nhà đầu tư dài hạn cần thận trọng.

Tiêu chí 10: Doanh nghiệp sở hữu lợi thế cạnh tranh rõ ràng

Lợi thế cạnh tranh là yếu tố giúp doanh nghiệp đứng vững trước đối thủ và duy trì mức sinh lời cao. Theo Fisher, lợi thế này có thể đến từ công nghệ độc quyền, thương hiệu mạnh, chi phí thấp hoặc mạng lưới phân phối rộng. Quan trọng hơn, lợi thế đó cần đủ khó bị sao chép để bảo vệ doanh nghiệp trước áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng.

Tiêu chí 11: Ban lãnh đạo có tầm nhìn dài hạn

Fisher đánh giá cao những nhà quản trị sẵn sàng hy sinh lợi ích ngắn hạn để đầu tư cho tương lai. Tầm nhìn dài hạn giúp doanh nghiệp tránh các quyết định chạy theo lợi nhuận tức thời nhưng gây tổn hại đến năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững.

Tiêu chí 12: Ban lãnh đạo cởi mở và minh bạch với cổ đông

Theo Fisher, sự trung thực trong truyền thông là nền tảng xây dựng niềm tin với nhà đầu tư. Doanh nghiệp tốt không chỉ công bố thông tin tích cực mà còn thẳng thắn chia sẻ khó khăn và rủi ro. Sự minh bạch này giúp nhà đầu tư hiểu đúng bản chất hoạt động và đưa ra quyết định dài hạn chính xác hơn.

Tiêu chí 13: Ban lãnh đạo có tính chính trực cao

Năng lực quản trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm đạo đức kinh doanh. Fisher cảnh báo rằng những ban lãnh đạo đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích cổ đông tiềm ẩn rủi ro lớn trong dài hạn. Sự chính trực giúp đảm bảo rằng giá trị tạo ra sẽ được phân bổ công bằng cho cổ đông.

Tiêu chí 14: Doanh nghiệp hạn chế pha loãng cổ phiếu khi tăng trưởng

Fisher cho rằng tăng trưởng bền vững nên đến từ hiệu quả kinh doanh và lợi nhuận giữ lại, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào phát hành thêm cổ phiếu. Việc pha loãng liên tục có thể làm suy giảm lợi ích của cổ đông hiện hữu, ngay cả khi doanh nghiệp vẫn mở rộng quy mô.

Tiêu chí 15: Định giá cần được xem xét song song với chất lượng doanh nghiệp

Fisher cho rằng trả một mức giá hợp lý cho doanh nghiệp chất lượng cao thường mang lại lợi nhuận tốt hơn trong dài hạn so với việc mua cổ phiếu rẻ nhưng kém triển vọng. Đối với ông, chất lượng doanh nghiệp luôn là yếu tố được ưu tiên hàng đầu trong quyết định đầu tư.